Η ΟΡΓΗ

Φοβούνται την κοινωνική αναταραχή, τρέμουν τη «μεγάλη οργή» των 28,5 εκατομμυρίων ανέργων. Αλλά τι είναι τριάντα εκατομμύρια άνεργοι σε σύγκριση με τα 2/3 της ανθρωπότητας που ζουν σε κατάσταση αθλιότητας; Κανένα άλλο σύστημα παραγωγής στην ιστορία δεν δημιούργησε μία τόση μεγάλη ανθρώπινη μάζα μιζέριας. Κι όμως κανείς δεν εξεγείρεται, κανείς δεν οργίζεται είτε γιατί η αγανάκτηση καταπνίγεται με τη βία είτε γιατί αλλοτριώνεται. Κι επειδή πολύς λόγος γίνεται για τη διαφθορά, η ίδια η φτώχεια διαφθείρεται από την κυρίαρχη συμβολική τάξη της καταναλωτικής κοινωνίας, διαφθείρεται από τα επιδόματα και τα stages, αυτόν τον εκσυγχρονισμό της φτώχειας και δημιουργό σύγχρονη μιζέρια, διαφθείρεται από τις νέες ανάγκες, που παράγει η αγορά, διαφθείρεται από το «αλυσόδεμα» στα δάνεια και στις κάρτες, από την απαξίωση των ποιοτικών στοιχείων, της αξιοπρέπειας και των πλούσιων σε ανθρώπινη αλληλεγγύη και συλλογικότητα τρόπων ζωής της φτώχειας, που έχει πλέον καταστεί ντροπή, μη αναγνώριση-ορατότητα. Γι’ αυτό η αγανάκτηση αδυνατεί να εκδηλωθεί, καθώς δεν υπάρχει μια νέα ιδεολογία που θα αντιτεθεί στον καταναλωτικό μύθο της αγοράς και θα νομιμοποιήσει νέες μορφές κοινωνικής και πολιτικής συλλογικότητας. Έτσι, αντί της οργής, έχουμε τον εσωτερικό μαρασμό. Αλλά κάποιες φορές, όταν η αντίδραση στο μαρασμό για κάποιο λόγο εξωτερικεύεται, τότε η μεγάλη οργή οδηγεί σε συμβολικές ανατροπές, σε εκπυρώσεις. Αυτό φοβούνται οι ευρωπαϊκές ελίτ. Αυτό ελπίζουν δισεκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρώπη και σ’ ολόκληρο τον πλανήτη. Προς το παρόν η οργή εκδηλώνεται μόνο με εξάρσεις και όχι με διάρκεια. Και επειδή πολύς λόγος γίνεται τελευταία για τις μορφές εκδήλωσης της οργής, διευκρινίζουμε, παρ’ όλες τις αντιρρήσεις, ότι και στην πολιτική σύνθεση, όταν αυτή συνιστά μία εξισορρόπηση δυνάμεων δύνανται να ενυπάρχουν «σπέρματα» βίας αλλά αυτά δεν είναι ακριβώς βία, αλλά ένα είδος αποκατάστασης της αδικίας(Χ. Άρεντ)