Τι είναι οι αλγόριθμοι που χρησιμοποιούν οι πλατφόρμες στο διαδίκτυο; Οι αλγόριθμοι, είναι προγράμματα που δημιουργούνται μετά από συλλογή στοιχείων από χρήστες του Διαδικτύου με βάση τα οποία βγάζουν συμπέρασμα για τις ιδεολογικές τους καταβολές και τις πολιτικές τους προθέσεις. Με αυτόματο τρόπο κατατάσσουν τους χρήστες σε κατηγορίες και στη συνέχεια προσαρμόζουν τα μηνύματα (διαφημιστικά και μη) στην ιδιαιτερότητα κάθε ομάδας. Στο δημοψήφισμα για το Brexit π.χ. εστάλησαν ένα δισ. μηνύματα κατά τη διάρκεια της καμπάνιας υπέρ του “Ναι”. Ο Ντόμινικ Κάμινγκς στο ντοκιμαντέρ Brexit: The Uncivil War, αποκάλυψε τη νέα ολιστική προπαγάνδα, που στόχευσε στους «αόρατους», στους αφανείς, στους αποκλεισμένους, σε όσους αισθάνονται ότι κανείς δεν ενδιαφέρεται για αυτούς, στους θυμωμένους, σ' αυτούς που κατοικούσαν στην ξεχασμένη ύπαιθρο, στους συνταξιούχους, ουσιαστικά απευθύνθηκε στους ψηφοφόρους που πολιτικο-ιδεολογικά έτειναν προς την αριστερά! Στόχος, να τους προσελκύσει στη θέση της δεξιάς. Ένα δισεκατομμύριο προσωποποιημένα μηνύματα -σε πραγματικό χρόνο- απεστάλησαν στα κοινωνικά δίκτυα. Έντεκα εκατομμύρια ψηφοφόροι, το 1/3 του εκλογικού σώματος, "στοχεύθηκαν" στο συναίσθημα, στην καρδιά. Ναι, θα σας φέρουμε τα παιδιά σας πίσω, τους φίλους, τη γειτονιά σας, όλα. Ήδη σας ακούμε. Ακούμε εσάς που μέχρι τώρα δεν σας άκουσε κανείς! Εμείς είμαστε εδώ για σας. Έτσι οι Βρετανοί ψήφισαν το Brexit, έτσι θα ψηφίσουν αύριο τον ακροδεξιό Φάρατζ. Αλλά και τον Κυρ. Μητσοτάκη (το νέο σύνθημά του θα είναι όπως φαντάζομαι: «Ψηφίστε Μητσοτάκη για την ασφάλειά σας στην ταραγμένη περιοχή μας»).
Οργανωμένες ακροδεξιές ομάδες χρηστών (πραγματικών και πλαστών) εξαπολύουν μαζικές επιθέσεις (cyberbullying) σε πολιτικούς αντιπάλους ή μειονότητες, σε δημοσιογράφους, ακτιβιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλληλέγγυους στους Παλαιστίνιους και τους μετανάστες, σε ιστολόγια και ψηφιακά προφίλ. Χρησιμοποιούν ρητορική μίσους, ύβρεων, σεξιστικών σχολίων και ειρωνείας, κατασκευάζοντας και διαδίδοντας ψευδείς ειδήσεις (π.χ. τη θεωρία της απειλής από τους ισλαμιστές μετανάστες ("Μεγάλη Αντικατάσταση"). Στόχος είναι διαμόρφωση της εντύπωσης ότι οι απόψεις τους είναι πλειοψηφικές, εξοντώνοντας ηθικά όσους εκφράζουν αντίθετες απόψεις.
Η δράση της ακροδεξιάς δεν περιορίζεται στην μιντιακή προπαγάνδα (κοινωνικά δίκτυα και τηλεόραση), αλλά συνδέεται και με τον Δρόμο. Σύμφωνα με έρευνες, όπως αυτή του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ), ο ψηφιακός ακροδεξιός ακτιβισμός στην Ελλάδα τροφοδοτεί άμεσα και καθοδηγεί τις ενέργειες στον φυσικό χώρο. Τα ψηφιακά τάγματα εφόδου συνδέονται με τα τάγματα εφόδου του δρόμου. Οι δράσεις κατά των μεταναστών και οι διαμαρτυρίες για τις ταυτότητες στους δρόμους είναι η παραδοσιακή μορφή σαν συνέχεια της ψηφιακής μορφής. Κοινός τόπος των δύο μορφών τα παραχριστιανικά δίκτυα αλλά και τα ψηφιακά τάγματα και τα bots (ψεύτικοι λογαριασμοί) δεξιών πολιτικών κομμάτων και ακροδεξιών οργανώσεων.
Τα ψηφιακά σύμβολα
Οι ακροδεξιοί αλληλοαναγνωρίζονται χρησιμοποιώντας ψηφιακά σύμβολα όπως ο Pepe the Frog (Ο βάτραχος Πέπε). Είναι το πιο διάσημο παγκόσμιο σύμβολο της alt-right έχει υιοθετηθεί πλήρως και στην Ελλάδα. Χρησιμοποιείται σε παραλλαγές (π.χ. ντυμένος ως αρχαίος Έλληνας, τσολιάς ή στρατιώτης) για να εκφράσει εθνικιστικές, ρατσιστικές ή αντιφεμινιστικές απόψεις υπό τη μορφή «τρολαρίσματος».
Το Chad vs. Virgin Memes, είναι σκίτσα που συγκρίνουν τον «Chad» (το πρότυπο του δυνατού, παραδοσιακού, εθνικιστή άνδρα) με τον «Virgin» (τον προοδευτικό, αριστερό ή ευαίσθητο άνδρα). Χρησιμοποιείται κατά κόρον στο ελληνικό TikTok και X (Twitter) για να καλλιεργήσει μισογυνισμό και τοξική αρρενωπότητα.
Το «Ok» Sign (👌): Αν και ξεκίνησε ως τρολάρισμα σε διεθνή φόρουμ (4chan), χρησιμοποιείται και από Έλληνες ακροδεξιούς σε φωτογραφίες ως σύμβολο για το "White Power" (W και P).
Οι σταυροί και τα αρχαιοελληνικά σύμβολα (Μαίανδροι, Λάμδα): Μετά την ποινική καταδίκη της Χρυσής Αυγής, η χρήση του μαιάνδρου μειώθηκε. Αντικαταστάθηκε από την ελληνική σημαία σε συνδυασμό με ορθόδοξους σταυρούς, βυζαντινά σύμβολα (Δικέφαλος Αετός) ή την περικεφαλαία του Λεωνίδα, ώστε να παρουσιάζονται ως «αγνοί πατριώτες».
Η Woke ατζέντα: Χρησιμοποιείται ως όρος-ομπρέλα για να δαιμονοποιηθεί οτιδήποτε αφορά τα δικαιώματα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας, την ισότητα των φύλων ή την προστασία των προσφύγων.
Για να μην εντοπίζονται από τα φίλτρα ασφαλείας του TikTok, του Instagram και του Facebook, οι Έλληνες φασίστες-χρήστες αλλάζουν τις λέξεις: Αντί για «μετανάστες» ή «πρόσφυγες», χρησιμοποιούν υποτιμητικά emojis (π.χ. 🐒, 🐪) ή σκόπιμα ορθογραφικά λάθη. Λέξεις που σχετίζονται με τη βία ή τον φασισμό γράφονται με σύμβολα (π.χ. «ν@ζι», «επίθ3ση») ή αντικαθίστανται από άλλες (π.χ. «ακτιβισμός» αντί για ξυλοδαρμός).
Τα συνθήματα
«Unite the Kingdom» (Ενώστε το Βασίλειο), «Θέλουμε πίσω τη χώρα μας» («We want our country back»), «Σταματήστε τα πλοία» με τους μετανάστες («Stop the boats»), «Απελάστε τους όλους» / «Στείλτε τους πίσω» («Deport them all», «Send them back»), «Ο Χριστός είναι Βασιλιάς» («Christ is king»), «Έλον-Μασκ ευχαριστούμε». Αυτοί που κραυγάζουν αυτά τα συνθήματα, ξερνώντας δηλητηριώδες μίσος που κυλάει στους δρόμους του Λονδίνου, είναι οι δεκάδες χιλιάδες οπαδοί του ακροδεξιού Βρετανού ακτιβιστή Τόμι Ρόμπινσον, είναι εργάτες! Είναι η «Λευκή εργατική τάξη» (Working Class), είναι οι λευκοί Βρετανοί από υποβαθμισμένες οικονομικά περιοχές ή πρώην βιομηχανικές πόλεις εκτός Λονδίνου, που νιώθουν οικονομικά και κοινωνικά περιθωριοποιημένοι. Είναι τα μικροαστικά στρώματα (Lower Middle Class) των αυτοαπασχολούμενων ( τεχνίτες, οδηγοί, ιδιοκτήτες μικρών επιχειρήσεων), που νιώθουν ότι απειλούνται ταυτόχρονα από τις μεγάλες πολυεθνικές, την κρατική φορολογία αλλά και τις κοινωνικές αλλαγές που επιφέρει η μετανάστευση.
Γιατί οι εργάτες αυτοί κατέφυγαν στον ακροδεξιό ακτιβιστή Τόμι Ρόμπινσον και όχι στο στρατόπεδο των συμπολιτών τους που διαδηλώνουν στο Λονδίνο κατά της Γενοκτονίας στη Γάζα, για την 78η επέτειο της Nakba, και εναντίον του φασισμού;
Την απάντηση στο ερώτημα την βρήκα σε άρθρο του Γάλλου οικονομολόγου Τομά Πικετί. Η Αριστερά δεν προσφέρει (εδώ και καιρό) ένα ξεκάθαρο, φιλόδοξο σχέδιο οικονομικής δικαιοσύνης και οι εργατικές τάξεις νιώθουν εγκαταλελειμμένες και γι’ αυτό στρέφονται προς τον εθνικισμό και την ακροδεξιά, σημειώνει ο Πικετί. Δεν είναι τυχαίο ότι σε πολλές χώρες οι πολίτες που πριν ψήφιζαν Αριστερά, τώρα ψηφίζουν ακροδεξιά.
Εδώ θα πρέπει να επισημάνουμε μία βασική παρατήρηση για την σταδιακή μετατροπή των κομμάτων της Αριστεράς σε κόμματα των μορφωμένων και των προνομιούχων.
Η σοσιαλδημοκρατική αριστερά (ο Πικετί την ονομάζει “βραχμανική”) “βλέπει” με περιφρόνηση τους μη μορφωμένους εργαζόμενους. Η οπτική αυτή δημιουργεί μια αδυναμία επικοινωνίας και συχνά την “περιφρόνηση” των μορφωμένων εργαζόμενων προς τους μη μορφωμένους που συνήθως παραμένουν στην εργατικές συνοικίες, ενώ οι πρώτοι μετακομίζουν στην περιφέρεια των “ευγενών προαστίων”. Η ακροδεξιά εκμεταλλεύεται το επικοινωνιακό κενό κολακεύοντας την αμορφωσιά των εργαζομένων των εργατικών περιοχών (στην Πορτογαλία περιοχές που ψήφιζαν παραδοσιακά αριστερά, μετακινήθηκαν στην ακροδεξιά) ενώ παράλληλα προβάλλει την καπατσοσύνη, την μαγκιά, την αρρενωπότητα, την δήθεν πρακτικότητα και τον συνομωσιολογικό τρόπο σκέψης, ο οποίος δεν χρειάζεται επιχειρήματα και ορθολογικές αποδείξεις, αλλά μόνο εικασίες, φήμες και ψευδείς ειδήσεις, ως δήθεν “αυθεντικότητα” και “απόλυτη αλήθεια”...
