Οι νέοι ξεσηκώνονται παντού, από τη Σερβία μέχρι το Μπαγκλαντές και από την Ινδία μέχρι τη Γαλλία, και αναδιαμορφώνουν τα πολιτικά τοπία.
Οι αφορμές του ξεσηκωμού ποικίλλουν, αφορούν διαμαρτυρίες κατά της διαφθοράς, της ακρίβειας, για το στεγαστικό, για περισσότερα χρήματα στην εκπαίδευση, για την κλιματική κρίση. Όλες τις κραυγές της διαπερνά μία κόκκινη κλωστή, μία «κραυγή» που είναι πιο δυνατή, μία αντίσταση που προεξάρχει όλων των άλλων.
Αλλά τι κάνει τους νέους από τα ημι-γκέτο των “μπανλιέ” να ενωθούν με τους νέους που προέρχονται από τις εύπορες κοινωνικές κατηγορίες. Τι πιο βαθύ τους ενώνει πέρα από τα υλικά κίνητρα;
Στο ερώτημα αυτό δεν μπορεί να απαντήσει “κάποια” που αγνοεί ότι και την δεκαετία του 1960 συνέβη κάτι ανάλογο. Ότι και τότε οι νέοι -φτωχοί και πλούσιοι- ξεσηκώθηκαν με αφορμή τον πόλεμο στο Βιετνάμ, αλλά επί της ουσίας γιατί ήταν η πρώτη γενιά που μεγάλωσε γνωρίζοντας ότι η ανθρωπότητα έχει πλέον την τεχνική ικανότητα να αυτοκαταστραφεί. Ο ποιητής Στίβεν Σπέντερ είχε γράψει ότι το μέλλον για τη γενιά του '60 έμοιαζε με «μια βόμβα θαμμένη στο παρόν, η οποία όμως χτυπάει (τικ-τακ) ασταμάτητα». Η Χάνα Άρεντ με τη σειρά της έγραψε ότι η ατομική βόμβα ακύρωσε την έννοια της «ιστορικής συνέχειας», ότι το μέλλον για τους νέους δεν ήταν πλέον δεδομένο, ότι είχε αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση.
Το ίδιο συμβαίνει και σήμερα. Οι νέοι νιώθουν έντονα ότι τους κλέβουν το μέλλον, είτε με την κλιματική κρίση, είτε με τον πόλεμο, είτε με την Τεχνητή Νοημοσύνη. Αν η ατομική βόμβα ήταν η τεχνική προέκταση του ολοκληρωτισμού: η απόλυτη κυριαρχία πάνω στη ζωή και τον θάνατο, μεταφρασμένη σε όπλο μαζικής καταστροφής, σήμερα ο ολοκληρωτισμός έρχεται με την μορφή της Τεχνητής Νοημοσύνης, με τη μαζική ανεργία, με την εξαφάνιση του ανθρώπου μέσα σε ευφημισμούς και λέξεις όπως το NAZA, όπου το άτομο δεν είναι πλέον Πρόσωπο, αλλά Αριθμός, ένας homo sacer, όπου η γενοκτονία φυσικοποιείται και η Γάζα γίνεται το μοντέλο εξαφάνισης των “ανεπιθύμητων”.
Όπως και την δεκαετία του 1960, η αρχική κινητοποίηση μετεξελίσσεται σε κοινωνικοποίηση. Γιατί όταν η κινητοποίηση γίνεται ζώσα εμπειρία, σύνδεση, δηλαδή ΕΜΕΙΣ, και ταυτότητα, τότε γίνεται σχεσιακή και κοινοτική, τότε γίνεται κοινωνικοποίηση. Είναι ακριβώς αυτή βίαιη “δημόσια ευτυχία” που βιώνουν οι νέοι στην Γαλλία σήμερα, καθώς σ’ έναν κόσμο έντονης απομόνωσης και ψηφιακής αλλοτρίωσης, το να συγκεντρώνονται σε μια πλατεία, να συζητούν, να διαδηλώνουν σε μια πορεία, να τραγουδούν, να συνθέτουν και να παίζουν μουσικές, να φτιάχνουν μαζί memes στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και συνθήματα στα χαρτόνια και τα πανό, όλα αυτά τους προσφέρουν μια βαθιά αίσθηση του ανήκειν κάπου, ότι δρουν συλλογικά, ότι γράφουν ιστορία.
Η “Δημόσια Ευτυχία” (public happiness) είναι η χαρά να συζητάς, να αποφασίζεις και να δραστηριοποιείσαι πολιτικά μαζί με άλλους σε δημόσιους χώρους, έλεγε η Άρεντ.
Αλλά εκεί στην πλας Ρεπουμπλικ εκτός από την “δημόσια ευτυχία”, αναπτύσσεται και η “ερωτική ευτυχία” η οποία “είναι η απόδειξη ότι ο χρόνος μπορεί να φιλοξενήσει την αιωνιότητα” έγραφε ο Μπαντιού. Γιατί αν ο έρωτας είναι η κατασκευή του Δύο, η πολιτική δράση καθιστά αλήθεια αυτό για το οποίο είναι ικανό το συλλογικό: ικανό για ισότητα, ικανό να ενσωματώσει το ετερογενές, να σκεφτεί πως δεν υπάρχει ένας μόνο κόσμος.
Γι’ αυτό επιμένω ότι στη Γαλλία και παντού οι νέοι μαθαίνουν μέσα από την πολιτική δράση ότι η ισότητα δεν είναι ουτοπία...