Κούφιεςελπίδες

Να ελπίσουμε ναι, αλλά σε τι; Να αντισταθούμε στον τρόμο αλλά πως; Να αισιοδοξούμε ναι, αλλά γιατί; Μήπως υπάρχει κάποια εναλλακτική οδός, κάποια διέξοδος που μας προτείνεται; Γιατί να χαρούμε όταν η ανεργία από 11,6% θα εκτιναχθεί επισήμως στο 14,5%, ενώ οι μισθοί και οι συντάξεις θα περικοπούν ακόμη περισσότερο; Τι θα πεις στο δεκάχρονο παιδί με το ντροπαλό βλέμμα και το τρύπιο χαμόγελο, αυτό που καθάριζε τα τζάμια των αυτοκινήτων στη Λένορμαν; Τι θα πεις στον άνεργο και στους εξόριστους της χαράς; Ναι, να ελπίσουμε, αλλά για να συμβεί αυτό χρειαζόμαστε κάτι απτό, κάτι συγκεκριμένο. Αλλιώς τα λόγια παραμυθίας παραπέμπουν στη ρήση «παρηγοριά στον άρρωστο λίγο πριν βγει η ψυχή του». Γιατί η ψυχογραφική οπτική που διακρίνει τους ανθρώπους σε αισιόδοξους και απαισιόδοξους, σ’ αυτούς «που τα βλέπουν όλα μαύρα» και σε όσους σκέφτονται θετικά, παραβλέπει τις κοινωνικές ανισότητες και αντιμετωπίζει την πραγματικότητα μέσω ποσοτικών δεικτών που τροφοδοτούν μια ορισμένη και προ πολλού απομυθοποιημένη ιδέα της Προόδου, όπου το μέλλον φαντασιώνεται πάντα ευοίωνο. Εν προκειμένω είναι εδραιωμένη η πεποίθηση ότι δεν υπάρχει ανεργία αλλά… απαισιοδοξία, ότι η υπόθεση της κατασκευής του «πύργου της ευτυχίας» του καθενός εξαρτάται από τη βούλησή του(Σπινόζα). Εάν επί παραδείγματι δεν μπορείς να γίνεις ποιητής, όπως ο Ρεμπώ, δεν υπάρχει πρόβλημα, μπορείς να γίνεις κάτι άλλο, όπως έμπορος όπλων(θέση των σημερινών νεοφιλελεύθερων αλλά και ενίων σοσιαλδημοκρατών)! Γι’ αυτό η ρητορεία των ευχολογίων και των γενικεύσεων νομιμοποιεί κυριολεκτικά τον ενταφιασμό των αποκλεισμένων καθώς και όλων εκείνων που η παραγωγική διαδικασία πετάει στον καιάδα δίκην καταραμένου αποθέματος. Ακόμη χειρότερα, μια ορισμένη θεώρηση της πραγματικότητας που πέραν των αριθμητικών στρογγυλοποιήσεων και ωραιοποιήσεων, αναδεικνύει τη «βρώμα» κάτω από το χαλί χαρακτηρίζεται ως καταθλιπτική! Πάσχουμε, λοιπόν, από «εθνική κατάθλιψη», ως εάν η κατάθλιψη να είναι κάτι κακό. Αλλά είναι κακό μόνο στο βαθμό που δεν γίνεται οργή και ενέργεια. Γιατί το κακό δεν είναι η κατάθλιψη καθ’ εαυτή, αλλά η κατάθλιψη που αντί να γίνει αγανάκτηση και ενέργεια, τελματώνει, γίνεται θρόμβος και γάγγραινα. Το θέμα συνεπώς δεν είναι μία ηλίθια αντίδραση του τύπου «χαμογελάστε είναι μεταδοτικό», αλλά μία οργανωμένη πολιτική πρωτοβουλία που θα ανοίγει δρόμους, που θα δημιουργεί μορφές αυτοοργάνωσης, οι οποίες θα επιχειρούν να κινήσουν την κοινωνία από τα «κάτω»-σε επίπεδο τοπικής ανάπτυξης, συλλόγων, γειτονιάς- επιχειρώντας την οικονομική και κοινωνική ανανέωση μέσω της αλληλεγγύης. Έτσι θα κερδίσουμε το χαμένο καιρό, έτσι θα ζεστάνουμε ξανά τον κόσμο και θα καταφέρουμε να ζήσουμε μαζί με τους ανθρώπους σαν άνθρωποι, να γίνουμε ελεύθεροι, να οικοδομήσουμε ένα καινούργιο κόσμο ελευθερίας και ομορφιάς, έναν κόσμο που θα αναδυθεί μέσα από τη σήψη.

Προς πράσινους κανίβαλους

Δείχνουν πρώτα το «κοινωνικό τιμολόγιο» της ΔΕΗ, που ουσιαστικά θα λάβουν ελάχιστοι, χωρίς να δείχνουν την επερχόμενη τεράστια αύξηση των τιμολογίων του ηλεκτρικού ρεύματος. Δείχνουν τη δήλωση του υπουργού Οικονομικών ότι τον επόμενο χρόνο θα βοηθήσει τους χαμηλοσυνταξιούχους, υποβαθμίζοντας το νέο ψαλίδι στα επιδόματα και, συγχρόνως, αποκρύπτοντας το ύψος της ανεργίας καθώς και το νέο εργασιακό μεσαίωνα. Τον επικοινωνιακό αυτό εμπαιγμό τον κατασκευάζει η κυβέρνηση, για την ακρίβεια οι επικοινωνιολόγοι της, και τον σερβίρουν τα φιλικά προς το ΠΑΣΟΚ μίντια και ασφαλώς οι δημοσιογράφοι. Οι τελευταίοι, τηλεοπτικοί και… έντυποι, λειτουργούν δίκην «πεταλωτήδων», προκαλώντας κυριολεκτικά το δημόσιο αίσθημα. Το μάτι τους στάζει αίμα καθώς απευθύνονται στον έμφοβο μισθωτό και συνταξιούχο τηλεθεατή. Η αγωνία τους είναι να κρατούν τρομοκρατημένο και μαρμαρωμένο σαν τη νάγια την ορχούμενη το πλήθος. Γιατί αλίμονο αν διαφύγει από τον έλεγχο της «έγχρωμης τηλεοπτικής μαγείας» τους η οργή του λαού. Αυτό φοβούνται. Κι αυτό είναι εμφανές στο βλέμμα τους. Περιμένουν το Δεκέμβρη. Τρομοκρατούν τον κόσμο με πρόφαση το Δεκέμβρη. Ακριβώς, όπως έκαναν στις αρχές του Μάη με τους νεκρούς της Marfin. Γι’ αυτό απαιτείται να αντισταθούμε στο φόβο και τον τρόμο που ενσπείρουν αφειδώς. Η κρατική τρομοκρατία δεν πρέπει να παγώσει τα κύτταρα των εργαζομένων, ακυρώνοντας αξίες-πληροφορίες όπως η αξιοπρέπεια και η ελευθερία. Δεν μπορεί να μας τσακίζουν και να μην κουνιέται φύλλο. Δεν μπορεί να μας επιβάλλουν τη σκλαβιά ως δήθεν ελευθερία και ως τάχα δημοκρατία το νέο ολοκληρωτισμό στον οποίο οι εργαζόμενοι δεν είναι απλώς άχρηστοι αλλά περιττοί, και κανείς να μην αντιδρά. Το οφείλουμε στον εαυτό μας, είναι χρέος απέναντι στα παιδιά μας να αρνηθούμε αποτελεσματικά τους καιάδες της ανεργίας και της ημι-ανεργίας(κατ’ ευφημισμό «ημι-απασχόλησης»), συνώνυμα και τα δύο της εξαθλίωσης, της απώλειας του προσώπου, του νοήματος της ζωής. Γιατί, πρέπει να το ξαναπούμε, η εργασία δεν είναι μόνο μόχθος και ανάγκη για τη βιοτή είναι και δημιουργία, είναι η προσωπική μας ιστορία, ο ίδιος μας ο βίος. Να, όμως, στη Γαλλία εκατομμύρια εργαζόμενοι βγαίνουν στους δρόμους, το ίδιο και στην Ισπανία. Οι εν υπνώσει έννοιες της αντίδρασης, του αυτοσεβασμού και της ανθρωπιάς ξυπνούν και οι δρόμοι ξεχειλίζουν από τη συσσωρευμένη οργή. Κι εδώ, στην Ελλάδα, ο «δρόμος» θα καταλύσει τα επικοινωνιακά παιγνίδια χειραγώγησης και τις δοκησισοφίες σου επηρμένε, πράσινε κανίβαλε.

Πράσσειν άλογα

«Πράσινη οικονομία», «πράσινη ανάπτυξη», γενικώς το πράσινο παρουσιάστηκε από τους ηγήτορες του κόσμου εν οις και του κ. Παπανδρέου ως το χρωματιστό πνεύμα της εποχής! Φαίνεται ότι εφευρέθηκε ο νέος όρος που θα ονοματίσει το νέο στάδιο του καπιταλισμού, σημειώναμε πριν ένα χρόνο. Τώρα η «πράσινη ανάπτυξη» σε ιδεολογικό επίπεδο εξαερώθηκε δίκην φούσκας στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης. Στο πεδίο όμως των άυλων και υλικών αξιών του ίδιου χρηματιστηρίου η αγροτική οικονομία –κακάο, σιτάρι, ρύζι, σόγια- και οι πρώτες ύλες γίνονται το νέο παίγνιο των κερδοσκοπικών κεφαλαίων. Γι’ αυτό όταν η τιμή στο αλεύρι εκτοξευθεί αυτό θα οφείλεται στην κερδοσκοπική βουλιμία των χρηματιστών, αυτών που δεν είδαν ποτέ στη ζωή τους ένα κόκκο σιτάρι. Την ίδια στιγμή ο πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας R. B. Zoellick δηλώνει ότι «Για πρώτη φορά στην ιστορία, περισσότερο από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι θα κοιμούνται κάθε βράδυ με άδειο στομάχι». Ο ίδιος θα πει πως οι στόχοι για την ανάπτυξη δεν θα επιτευχθούν. Επίσης, εντός του 2010, επιπλέον 64 εκατομμύρια άνθρωποι θα καταλήξουν στην έσχατη εξαθλίωση και ακόμα 35 εκατομμύρια άνεργοι θα συμπληρώσουν την τεράστια στρατιά των ανέργων(Διεθνές Γραφείο Εργασίας). Γι’ αυτό οι διαδηλώσεις των πεινασμένων, όπως στη Μοζαμβίκη στις αρχές Σεπτέμβρη, θα είναι μία από τις εικόνες του μέλλοντος. Την ίδια στιγμή ο ΟΗΕ και οι πολιτικοί ηγέτες του κόσμου θα εξακολουθούν να μιλούν με ευφημισμούς, για «τη διατροφική ανασφάλεια» και την «κρίση ανθρώπινων πόρων»! Υπενθυμίζουμε ότι ο Τζών Κ. Γκαλμπρέηθ (στο βιβλίο του «τα αθώα ψέματα») έχει μιλήσει για τις έρευνες τη δεκαετία της «μεγάλης ύφεσης», του 1930, ώστε να βρεθεί ένα νέο όνομα για τον καπιταλισμό, που είχε αποκτήσει έντονα αρνητικό περιεχόμενο. Κι αυτό ήταν η «Αγορά». Αλλά πρώτος για την 3η βιομηχανική επανάσταση, που θα είναι «πράσινη» και θα στηρίζεται στις εναλλακτικές μορφές ενέργειας μίλησε ο Τζέρεμι Ρίφκιν. Θα πάψει, όμως, να υπάρχει ο κανιβαλισμός στο όνομα του κέρδους, ο θάνατος μικρών παιδιών από πείνα και δίψα; Ή μήπως η πείνα απλώς θα γίνει κι αυτή πράσινη; Αυτές ήταν πριν ένα χρόνο οι διερωτήσεις μας και πράγματι η πράσινη ανάπτυξη δεν είναι παρά μία χλεμπονιάρικη, άγρια πείνα, σαν τη βόρεια θάλασσα του Τζόυς.

Οι κλέφτες

«Πήραμε το μήνυμα» δήλωσε ο Γιούνκερ, αναφερόμενος στις διαδηλώσεις των εργαζομένων της Ευρώπης στις Βρυξέλλες, την ώρα που τα κοράκια των οίκων αξιολόγησης υποβάθμιζαν την πιστοληπτική ικανότητα της Ισπανίας, ανοίγοντας το δρόμο στους τοκογλύφους των ομολόγων. Κι ενώ οι αστρονόμοι έδιναν ελπίδες διεξόδου στη συμπαντική μας μοναξιά, ανακαλύπτοντας έναν «εξωπλανήτη» με γήινα χαρακτηριστικά, η αντιπαράθεση στην Ελλάδα μεταξύ κυβέρνησης και αυτοκινητιστών έχει απολέσει κάθε όριο, οδηγώντας κατευθείαν στο χάος. Την ίδια στιγμή ένας νομπελίστας φυσικός έγινε αστρόσκονη, ενώ η αστυνομία του Ηρακλείου αδυνατεί να εξηγήσει τη συμπεριφορά μιας σπείρας κλεφτών που χτυπά αδιαλείπτως σπίτια και επιχειρήσεις, αφήνοντας πάνω στα σαλόνια και τα γραφεία τα προϊόντα της αφόδευσής τους!
Στην αστυνομία είναι φανερό πως δεν έχουν ιδιαίτερα καταρτισμένους ανθρώπους, οι οποίοι να γνωρίζουν ότι το ίδιο έκαναν στις αρχές του 20ου αιώνα και οι κλέφτες της Βιέννης, για τους οποίους ο Φρόυντ έλεγε ότι θεωρούσαν πως στο κλεμμένο αντικείμενο ενυπάρχει κάτι από την ψυχή του ιδιοκτήτη τους και για να απαλλαγούν απ’ αυτή έπρεπε να αφήσουν στο χώρο της κλοπής κάτι ως «αντίδωρο»! Συνεπώς, οι κρητικοί διαρρήκτες εκλαμβάνουν την ενέργειά τους ως μία ανταλλαγή… δώρων. Σύμφωνα, μάσλιστα, με τον Μαρσέλ Μος το ουσιώδες εν προκειμένω δεν είναι η μεγιστοποίηση του υλικού οφέλους αλλά η πραγματοποίηση της κοινωνικής ισορροπίας και συνοχής μέσω της συνεχούς διασταύρωσης δώρων και αντίδωρων. Με άλλα λόγια, οι νέοι δεν κλέβουν επειδή δεν έχουν, αλλά γιατί έτσι εκτονώνουν την οργή τους. Απέναντι συνεπώς στη βία που εισπράττουν αντιτείνουν τη δική του αντιβία και αηδία.
Σύμφωνα με την ιστορική ανασύσταση του Μος, χρειάστηκε μια ελληνορωμαϊκή «μεγάλη επανάσταση» για να περάσει η δυτική κουλτούρα από μια «αντιοικονομική οικονομία» με πολλαπλούς καθορισμούς η οποία συνιστά την άρνηση της ακόρεστης δίψας του κέρδους, του συμφέροντος και της παραγωγικής συσσώρευσης, στην «οικονομική οικονομία» που γνωρίζουμε σήμερα, δηλαδή μια αυτονομημένη οικονομία. Για τον Μαρσέλ Μος η αγορά είναι ανθρώπινο δημιούργημα και όχι μια ενστικτώδης, «φυσικής τάξεως», οικονομική ανάγκη(Άνταμ Σμιθ), εξαρχής προσανατολισμένη στην επιδίωξη του ατομικού οφέλους.
Στο πλαίσιο μιας σύγχρονης, γενικής κριτικής προοπτικής, η παραπάνω ερμηνεία τονίζει τη διαμόρφωση μιας ειδικής έννοιας του συμφέροντος και μια άλλη αντίληψη της κοινωνίας, που να βασίζεται στη λογική του δώρου. Μας καλεί δε να επιστρέψουμε στην αρχαϊκή συνθετική ενότητα του συμφέροντος και της ανιδιοτέλειας, της γενναιοδωρίας και της εξοικονόμησης, της πολυτέλειας και της χρησιμότητας. Και γιατί όχι της κένωσης του Εγώ μέσα στο Εμείς.

Πλυντήριο η Βουλή και στους δρόμους οργή

Ματώνει ο ελληνικός Τύπος, ενώ στην κολυμπήθρα του Σιλωάμ της «περαίωσης» ξεπλένονται φορολογικές αμαρτίες και εξυπηρετούνται κυβερνητικές δουλείες. Η πράσινη υποκρισία, ενίοτε και αβελτηρία, σε πλήρη ανάπτυξη, καθώς η καταγγελία του πελατειακού κράτους συνοδεύεται από τη μεγαλύτερη πράξη πελατειακής αντίληψης και λογικής. Αβελτηρία γιατί ο υπουργός Οικονομικών με τη ρύθμιση που εισήγαγε στη Βουλή παρ’ ολίγο να «αθωώσει» και να αποδώσει «καθαρούς» στην κοινωνία τα μέλη της μαφίας των ακινήτων και το νέο παραδικαστικό. Το γνωστό ΠΑΣΟΚ που καταγγέλλει αυτά τα οποία εν ταυτώ υλοποιεί άλλοτε συνειδητά και άλλοτε με ακραία επιπολαιότητα.
Έξω από τη Βουλή οι δρόμοι ξεχειλίζουν από οργή. Όλη η Ευρώπη, χθες, έβραζε από την αγανάκτηση εκατοντάδων χιλιάδων διαδηλωτών κατά των μέτρων λιτότητας. Εδώ, ένας νέος κραυγάζει στους δρόμους της Βαρκελώνης. Στο πρόσωπό του πληγές από τα χτυπήματα της αστυνομίας. Στην ψυχή του πληγές από τα πλήγματα της ανεργίας. Η βία τον κυκλώνει από παντού. Είναι πρώην «σταζιέρ» και νυν άνεργος. Είναι ένας από τις χιλιάδες των εργαζομένων και των χωρίς εργασία που κατέκλυσαν τους δρόμους της Ισπανίας και της Ευρώπης, διαμαρτυρόμενοι για το άδηλο μέλλον, που τους επιφυλάσσουν. Βλέπω κάποιον να αγκαλιάζει τον τραυματισμένο νεαρό. Έχει γκρίζα μαλλιά. Μπορεί να είναι ο πατέρας του. Πατέρας και γιος αγκαλιασμένοι, η οργή τους διπλασιασμένη, πολλαπλασιασμένη, τρομακτική. Αυτή που πειραματίζονται με τη λιτότητα και τις ανθρωποθυσίες φαίνεται ότι δεν έχουν υπολογίσει το συναίσθημα, την οργή του λαού, την οργή των νέων, την απελπισία του γονιού, την σμιγμένη αηδία που απαντά ad hominem στη βία του κράτους Λεβιάθαν, στην παροξυσμική τρομοκρατία όχι μόνο των «ράμπο» της τάξης, αλλά και στη βία της ανεργίας, του ζωντανού θανάτου. Η βία της οργής αυτής θα είναι φοβερή καθώς οι σχηματισμοί του πολιτικού συστήματος δεν παρέχουν κανένα βήμα στους νέους να ακουστούν, δεν ακούνε την κραυγής τους. Γι’ αυτό οι νέοι θα επιδιώξουν να ξαναβρούν τον εαυτό τους στη συντροφικότητα και την αλληλεγγύη καθώς και στη βία, αρνούμενοι ένα σύστημα το οποίο τους προτείνει μια ζωή που η προοπτική της είναι ο ζωντανός θάνατος της αναδουλειάς, αρνούμενοι μία κατ’ επίφαση πολιτική δημοκρατία, που τους αγνοεί, και μια απούσα κοινωνική δημοκρατία που υφίσταται μόνο για τους κομματικούς πελάτες-ομήρους του κ. Πάγκαλου και των λοιπών πολιτικών. Όσο, συνεπώς, η πολιτεία και το κοινωνικό σύστημα θα λειτουργεί απάνθρωπα, τόσο θα τονώνεται η νεανική βίαιη άρνηση του ολοκληρωτισμού και της ιδεολογίας του, του κυνισμού και της κυρίαρχης απανθρωπιάς.

Κρίση-Καμουφλάζ

Κρίση για ποιόν; Ποιον διασπά, ποιον στέλνει στη ανεργία, ποιον σκοτώνει ψυχικά, ποιον βιάζει και ποιανού τη συνείδηση σαπίζει η περίφημη κρίση; Η ερώτηση είναι ασφαλώς ρητορική. Αλλά χειρότερα και από τον συμβολικό θάνατο είναι η απόπειρα κάποιων να μας πείσουν ότι για την οικονομική κρίση φταίμε όλοι(εσχάτως σ’ αυτούς συμπεριλήφθηκε κι ο Πάγκαλος). Πως γίνεται, όμως, οι εργαζόμενοι να είναι οι μόνοι που πληρώνουν τα σπασμένα και οι κυρίως υπεύθυνοι της κρίσης να γίνονται πιο πλούσιοι; Γιατί ακόμη κι αν η ευθύνη για την κρίση είναι ίδια, δεν την πληρώνουν το ίδιο όλοι. Για τους «πάνω» η κρίση έχει ήδη παρέλθει. Μάλιστα, το 2009 ο αριθμός των εκατομμυριούχων σε δολάρια αυξήθηκε κατά 14%(έκθεση του Boston Consulting Group για το2010). Κι όμως, για τους «κάτω» εξακολουθούν να λαμβάνονται βάρβαρα μέτρα λιτότητας; Τελικά τι είναι η κρίση; Είναι, όπως έχουμε ξαναγράψει, το μεγάλο κόλπο, είναι το πρόσχημα για τη σκανδαλώδη αλλαγή των εργασιακών σχέσεων, για τη πλήρη διάλυση του κράτους πρόνοιας. Δεν είναι τυχαίο ότι και προ της κρίσης τα μέτρα κατά των εργασιακών και ασφαλιστικών δικαιωμάτων ήταν στην ημερήσια διάταξη των κυβερνήσεων. Τώρα τα επιβάλλουν ακόμα και οι σοσιαλδημοκρατικές κυβερνήσεις με καμουφλάζ την κρίση. Πρόκειται σύμφωνα με πολλούς αναλυτές για έναν «θρίαμβο της ολιγαρχίας», καθώς η κατάργηση των δικαιωμάτων των εργαζομένων σημαίνει και κατάργηση των πολιτικών δικαιωμάτων. Έτσι, οδηγούμαστε σε μία σοβαρή έκπτωση της αστικής δημοκρατίας και επιστροφή στους χρόνους της ολιγαρχίας όταν η πολιτική εξουσία ταυτίζονταν απολύτως με την οικονομική εξουσία. Αλλά γιατί φθάσαμε ως εδώ; Σύμφωνα με την Ισπανίδα συγγραφέα και χρονικογράφο της «Ελ Παΐς» Almudena Grandes: Γιατί δεν μπορέσαμε να εξάγουμε την πρόοδό μας στους εργαζόμενους των μεγάλων αναδυόμενων δυνάμεων, όπως η Κίνα και η Ινδία. Έτσι, τώρα, εισάγουμε τις δικές τους φοβερές συνθήκες εργασίας. Γιατί η Δύση γνωρίζει πλέον ότι ρίχνοντας τους εργαζόμενους σε συνθήκες γαλέρας κερδίζει πολύ περισσότερα χρήματα. Και στο ερώτημα, αν υπάρχει τρόπος αντίδρασης, η Grandes απαντά με τη συμμετοχή του στις σημερινές κινητοποιήσεις, που γίνονται σε ολόκληρη σχεδόν την Ευρώπη. Γιατί, όπως λέει, εμείς οι εργαζόμενοι είμαστε το μοτέρ της οικονομίας. Γιατί ούτε οι τράπεζες, ούτε τα επικοινωνιακά τρικ των «συμφώνων ρευστότητας», ούτε οι πολυεθνικές, ούτε τα μεγάλα πολυκαταστήματα και οι αλυσίδες μπορούν να επιβιώσουν χωρίς εμάς. Γιατί οι κινητοποιήσεις είναι ο μόνος τρόπος υπεράσπισης των δικαιωμάτων μας. Οι διαδηλώσεις είναι ο μόνος τρόπος διατήρησης των εργασιακών, των κοινωνικών, ακόμα και των πολιτικών κατακτήσεων. Γιατί, όπως λέει η Ισπανίδα συγγραφέας «δεν θέλω τα παιδιά μου να ζήσουν λιγότερα καλά από μένα».

Ο Μεγάλος Αδελφός στο διαδίκτυο

Σχέδιο νόμου για τον έλεγχο του διαδικτύου θα φέρει προς ψήφιση στο Κογκρέσο η κυβέρνηση Ομπάμα τον προσεχή χρόνο. Σύμφωνα με την αποκάλυψη των New York Times ο νόμος θα επιβάλει σε όλες τις υπηρεσίες επικοινωνίας να είναι συμβατές με τα συστήματα παρακολούθησης της αστυνομίας. Συνεπώς, το Facebook, το Skyp, ακόμα και το Blackberry θα διαφοροποιήσουν τον τρόπο λειτουργίας τους έτσι ώστε το FBI και η NSA(Υπηρεσία Εθνικής Ασφαλείας) να μπορούν να ακούν και να βλέπουν ό,τι επικοινωνείται σ’ αυτά. Μέχρι τώρα στις ΗΠΑ παρεχόταν η δυνατότητα στο FBI και στις μυστικές υπηρεσίες να ελέγχουν μέσω ειδικών «παραθύρων» τους χρήστες του διαδικτύου. Αλλά ο έλεγχος κινούνταν στα όρια της παρανομίας. Τώρα η κυβέρνηση Ομπάμα τον νομιμοποιεί πλήρως, προκαλώντας την οργή των κινημάτων για τα δικαιώματα του ανθρώπου. Έτσι, για μία ακόμη φορά τίθεται το θέμα της ελευθερίας στις επικοινωνίες αλλά και της παραβίασης του απορρήτου των προσωπικών δεδομένων, καθώς και για το αν η πληροφορική θα καταστεί ένας ολοκληρωτισμός.
Το ζήτημα της κοινωνικής επιτήρησης το έθεσε πρώτος ο Φουκώ, ενώ της πληροφορικής επιτήρησης ο Βιριλιό. Είναι άραγε δικαιολογημένοι οι φόβοι ενός νέου ολοκληρωτισμού; «Ναι», απαντά ο Π. Βιριλιό (στο βιβλίο του: Η πληροφορική βόμβα), «αλλά αυτό δεν είναι ορατό αν βλέπει κανείς μόνο το ιντερνέτ». Πρέπει να βλέπουμε το συνολικό σύστημα των λεωφόρων της πληροφορίας και όχι μόνο ένα μέρος του. Αυτή η σφαιρική παρατήρηση μας οδηγεί στη διαπίστωση ότι η περίφημη «Κόσμια Δράση» (Decency Act) στο διαδίκτυο συνδέεται μ’ έναν μελλοντικό έλεγχο των μέσων και ότι υπάρχει ένα de facto τμήμα της παγκόσμιας πληροφορίας, η Εθνική Υπηρεσία Ασφαλείας των ΗΠΑ (η NSA, η αμερικανική μυστική υπηρεσία που είχε σχέση και με τις τηλεφωνικές υποκλοπές στην Ελλάδα) που μπορεί να ελέγχει τα ραδιοκύματα σε όλο τον κόσμο. Ακριβώς, αυτό το τεχνο-σύστημα στρατηγικής επικοινωνίας είναι εκείνο το οποίο φέρει αφ’ εαυτού το «συστημικό κίνδυνο μιας αλυσιδωτής αντίδρασης των καταστροφών». Πιο συγκεκριμένα, «Μετά την ατομική βόμβα και την ενεργοποίηση επί σαράντα χρόνια μιας γενικευμένης πυρηνικής αποτροπής, η πληροφορική βόμβα… θα απαιτήσει πολύ σύντομα την εγκαθίδρυση μιας νέου τύπου αποτροπής, κοινωνικής τούτη τη φορά, με την τοποθέτηση «αυτόματων διακοπτών» που θα μπορούν να σταματούν την υπερθέρμανση και, πιθανόν, τη διάσπαση του κοινωνικού πυρήνα των εθνών». Η έκρηξη της πληροφορικής βόμβας, που την ανήγγειλε ήδη από τη δεκαετία του 1950 ο Άλμπερτ Αϊνστάιν, μπορεί να είναι και το συνακόλουθο ενός «οπτικού κραχ». Αυτό θα συμβεί, όταν η τηλεόραση και η πληροφορική θα παραχωρήσουν τη θέση τους στη γενικευμένη τηλε-επιτήρηση ενός κόσμου στον οποίο η εικονική φούσκα του χρηματιστηρίου θα παραχωρήσει τη θέση της στην οπτική φούσκα του συλλογικού φαντασιακού· όταν, δηλαδή, τις «κοινωνίες εγκλεισμού» του Φουκώ θα τις διαδεχτούν οι «κοινωνίες ελέγχου» του Ντελέζ.