Η κρίση αλλάζει τον κόσμο. Τα χαρτιά στο γεωοικονομικό και γεωπολιτικό πόκερ ξαναμοιράζονται. Η Κίνα είναι πλέον δεύτερη παγκόσμια οικονομία μετά τις ΗΠΑ και πριν από την Ιαπωνία. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση η Γερμανία ισχυροποιείται σημαντικά και η Ισπανία καθώς και ολόκληρος ο ευρωπαϊκός νότος αποδυναμώνεται, αναγεννώντας την αντίθεση Βορράς-Νότος. Οι αναδυόμενες αγορές που εξαρτώνται από το εξωτερικό αυξάνουν το δημόσιο χρέος τους, ενώ εκείνες που στηρίζονται σε μια τεράστια αγορά, όπως η Κίνα, η Βραζιλία, αλλά και η γειτονική μας Τουρκία καταφέρνουν να πετύχουν διψήφιο ρυθμό ανάπτυξης. Όσο για τις χώρες που εξαρτώνται από το εξωτερικό και βρίσκονται σε παρακμή, όπως η Ελλάδα, αυτές τείνουν να μεγιστοποιήσουν το δημόσιο χρέος τους. Όμως, κάτι ανάλογο συνέβη και μετά το 1930, όταν η οικονομική κρίση της Ευρώπης ήταν μία κρίση χρέους έναντι των ΗΠΑ και χρειάστηκε η αλλαγή στάσης της Ουάσινγκτον για να ισορροπήσει η κατάσταση. Σήμερα, στη θέση των ΗΠΑ, που έχουν αποβιομηχανοποιηθεί, βρίσκεται η Κίνα, η οποία συγκεντρώνει το ¼ του παγκόσμιου πληθυσμού, με ένα χαμηλότατο κατά κεφαλή ΑΕΠ αλλά τεράστια χρηματοπιστωτικά περιθώρια(σ.σ. Ως γνωστόν η Κίνα κατέχει μεγάλο μέρος αμερικανικών ομολόγων). Πως, λοιπόν, θα κινηθεί η Κίνα, στον μετα-μερικανικό κόσμο μας; Η αλλαγή στην ηγεσία του κόσμου από τις ΗΠΑ στην Κίνα θα γίνει ομαλά, όπως έγινε από τη βρετανική στην αμερικανική αυτοκρατορία, ή με παγκόσμιο πόλεμο και δη πυρηνικό, που «βλέπει» ο Φιντέλ Κάστρο; Πως θα αντιδράσουν οι ΗΠΑ;
Το πλέον δύσκολο για την Ουάσινγκτον είναι η μετάβαση χωρίς σύγκρουση στη νέα εποχή. Ήδη χαράσσονται οι νέες διαχωριστικές γραμμές, ή αλλιώς τα νέα γεωπολιτικά ρήγματα. Όλοι ήδη διακρίνουν τον μεγάλο αντίπαλο, την Κίνα! Και οι Ηνωμένες Πολιτείες εκτός από την εξωτερική αδυναμία, έχουν και την εσωτερική, καθώς τώρα έχουμε μια αντίστροφη κίνηση από αυτή της εκβιομηχάνισης, δηλαδή την αποβιομηχάνηση και μια διάλυση των όποιων άμεσων κοινοτικών θεσμών και δεσμών της αμερικανικής κοινωνίας. Ενώ, δηλαδή, η εκβιομηχάνιση λειτούργησε κατά την απογείωση της οικονομίας των ΗΠΑ ως χωνευτήρι των τεράστιων ρευμάτων μεταναστών, τώρα η Αμερική οπισθοδρομεί σ’ ένα μεγαλύτερο φυλετικό και κοινωνικό διαχωρισμό, παρά το γεγονός ότι έχει έναν έγχρωμο πρόεδρο. Το τεράστιο ρεύμα μεταναστών, το οποίο αυτή τη φορά προέρχεται από τη Λατινική Αμερική και την Ασία είναι αδύνατο να ενσωματωθεί στην πάλαι ποτέ «αμερικανική σαλατιέρα», και ενισχύει τις διαφορετικές κουλτούρες καθώς και τις κοινωνικοπολιτικές διαφορές Βορρά-Νότου. Η πόλωση μεταξύ των διαφόρων εθνοτικών ομάδων είναι πλέον εμφανής και οι άνθρωποι βρίσκουν την ταυτότητά τους στις χώρες προέλευσής τους. Το ίδιο συνέβη και στη Γαλλία, όπου η εκδίωξη των Ρομά δείχνει ότι ο φασισμός και ρατσισμός μεταξύ των διαφόρων εθνοτικών ομάδων μιας κοινωνίας είναι μία αρχαία λύση, καθώς αλληλοεξουδετερώνονται σ’ έναν αιματηρό εμφύλιο δίχως τέλος. Εξάλλου, οι ίδιοι οι μετανάστες ήταν το πρώτο κρέας για τα κανόνια του αμερικανικού εμφυλίου, του πρώτου και του δευτέρου Παγκόσμιου Πολέμου με αντάλλαγμα την υπηκοότητα της χώρας υποδοχής.
Τετάρτη 15 Σεπτεμβρίου 2010
Τρίτη 14 Σεπτεμβρίου 2010
Ο μεγάλος φόβος
Δημοσιονομικό χάος, κατεστραμμένη οικονομία, χρέη, χρηματοπιστωτική κρίση, «μαύρη τρύπα», έλλειμμα, fast track, η γλώσσα της πολιτικής «δραματοποίησης» της οικονομικής κατάστασης που θα δικαιολογήσει τα νέα μέτρα. Από την ελπίδα στο δράμα, αφού ήδη προαναγγέλθηκε η «τεράστια» ανεργία, η οποία τώρα αρχίζει να καθίσταται πραγματικότητα, καθώς 34 εκατομμύρια εργαζόμενοι αναμένεται να πεταχτούν στο δρόμο(Διεθνής Οργάνωση Εργασίας), ενώ 60 εκατομμύρια θα περιπέσουν σε έσχατη ένδεια(Παγκόσμια Τράπεζα). Και ο Γιώργος Παπανδρέου να λέει από το Όσλο ότι περνάμε «κρίση πεσιμισμού»!
Όμως, ο τρόμος, αυτός που διευκόλυνε τα μέτρα εναντίον των «κάτω» γίνεται τώρα μπούμεραγκ και ανακλάται προς τα «πάνω». Έτσι, Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας και οι ηγέτες των χωρών της ανεργίας (Θαπατέρο και Παπανδρέου) συζητούν για την αντιμετώπιση της μεγάλης οργής, για την κοινωνική συνοχή που διαλύεται, για την αγορά που παγώνει εξαιτίας της λειψής αγοραστικής δύναμης των εργαζομένων-καταναλωτών, για την πραγματική οικονομία που συρρικνώνεται, για την βραχυχρόνια ανεργία που αν καταστεί μακροχρόνια θα μειώσει και τη ζήτηση και θα παγιδεύσει την οικονομία στη στασιμότητα και την υψηλή ανεργία. Όλοι οι κύριοι του Όσλο, παραδόξως οι περισσότεροι σοσιαλιστές(ακόμη και ο πρόεδρος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Στρος Καν), καλούνται να βρουν το «φάρμακο» για την αντιμετώπιση της ασθένειας που τείνει να διαρρήξει τόσο τον κοινωνικό ιστό όσο και την οικονομία. Ήδη μιλούν για μια γενιά που θα είναι αποκομμένη από την αγορά εργασίας(Στρος Καν)! Και επιχειρούν να απαντήσουν σε ερωτήματα όπως, πως θα αντιμετωπιστεί η ανεργία των νέων; Τι θα γίνει με το passage a l’ acte των νέων, ως αποτέλεσμα της υπερχειλίζουσας οδύνης και της παρελκόμενης οργής τους; Αυτές οι αντιδράσεις θα οδηγήσουν σε εξαναστάσεις και κινήματα ή σε μια αβάσταχτη ηθική ακαμψία που θα επιφέρει η απώθηση; Όλα αυτά είναι επείγοντα ερωτήματα που τίθενται επί τάπητος καθώς η οικονομία είναι άμεσα συνυφασμένη με την κοινωνία. Οι απαντήσεις που δίδονται είναι πολλές, ανάλογα με τη θέση και τα συμφέροντα του απαντώντος. Βέβαια, είναι και εκείνοι που εξαπατούν, εκείνοι που μιλούν για μία άλλη σχέση με τον πολίτη, αλλά που τελικά τον εμπαίζουν, είναι τα ίδια ιδιόρρυθμα όντα των «παραθύρων» που δεν ακούν, που βλέπονται μέσω οθονών και δεν απαντούν ειμή μόνο λένε in vacuo (στο κενό και στο χαμό) αυτά που θέλουν να πουν δίκην αυτιστικών και αυτοϊκανοποιημένων παπαγάλων. Εντέλει, αποδεικνύεται ότι είχε δίκιο ο Τζων Κένεθ Γκαλμπρέηθ που έλεγε ότι ο καπιταλισμός είναι «αυτοκαταστροφικός» και πως οι δημόσιοι θεσμοί λειτουργούν μόνο ως αμορτισέρ απορρόφησης των κραδασμών σε περιόδους κρίσεων. Δεν είναι τυχαίο ότι ο μοναδικός νόμος του περίφημου New Deal του Ρούσβελτ που δεν εγκρίθηκε από το αμερικανικό κογκρέσο ήταν αυτός που αφορούσε τον έλεγχο των επιχειρήσεων. Δεν είναι τυχαίο, σήμερα, ότι οι μόνοι που δεν ελέγχονται, είναι οι αίτιοι της κρίσης, ήτοι οι τράπεζες και το χρηματοπιστωτικό σύστημα εν γένει.
Όμως, ο τρόμος, αυτός που διευκόλυνε τα μέτρα εναντίον των «κάτω» γίνεται τώρα μπούμεραγκ και ανακλάται προς τα «πάνω». Έτσι, Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας και οι ηγέτες των χωρών της ανεργίας (Θαπατέρο και Παπανδρέου) συζητούν για την αντιμετώπιση της μεγάλης οργής, για την κοινωνική συνοχή που διαλύεται, για την αγορά που παγώνει εξαιτίας της λειψής αγοραστικής δύναμης των εργαζομένων-καταναλωτών, για την πραγματική οικονομία που συρρικνώνεται, για την βραχυχρόνια ανεργία που αν καταστεί μακροχρόνια θα μειώσει και τη ζήτηση και θα παγιδεύσει την οικονομία στη στασιμότητα και την υψηλή ανεργία. Όλοι οι κύριοι του Όσλο, παραδόξως οι περισσότεροι σοσιαλιστές(ακόμη και ο πρόεδρος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Στρος Καν), καλούνται να βρουν το «φάρμακο» για την αντιμετώπιση της ασθένειας που τείνει να διαρρήξει τόσο τον κοινωνικό ιστό όσο και την οικονομία. Ήδη μιλούν για μια γενιά που θα είναι αποκομμένη από την αγορά εργασίας(Στρος Καν)! Και επιχειρούν να απαντήσουν σε ερωτήματα όπως, πως θα αντιμετωπιστεί η ανεργία των νέων; Τι θα γίνει με το passage a l’ acte των νέων, ως αποτέλεσμα της υπερχειλίζουσας οδύνης και της παρελκόμενης οργής τους; Αυτές οι αντιδράσεις θα οδηγήσουν σε εξαναστάσεις και κινήματα ή σε μια αβάσταχτη ηθική ακαμψία που θα επιφέρει η απώθηση; Όλα αυτά είναι επείγοντα ερωτήματα που τίθενται επί τάπητος καθώς η οικονομία είναι άμεσα συνυφασμένη με την κοινωνία. Οι απαντήσεις που δίδονται είναι πολλές, ανάλογα με τη θέση και τα συμφέροντα του απαντώντος. Βέβαια, είναι και εκείνοι που εξαπατούν, εκείνοι που μιλούν για μία άλλη σχέση με τον πολίτη, αλλά που τελικά τον εμπαίζουν, είναι τα ίδια ιδιόρρυθμα όντα των «παραθύρων» που δεν ακούν, που βλέπονται μέσω οθονών και δεν απαντούν ειμή μόνο λένε in vacuo (στο κενό και στο χαμό) αυτά που θέλουν να πουν δίκην αυτιστικών και αυτοϊκανοποιημένων παπαγάλων. Εντέλει, αποδεικνύεται ότι είχε δίκιο ο Τζων Κένεθ Γκαλμπρέηθ που έλεγε ότι ο καπιταλισμός είναι «αυτοκαταστροφικός» και πως οι δημόσιοι θεσμοί λειτουργούν μόνο ως αμορτισέρ απορρόφησης των κραδασμών σε περιόδους κρίσεων. Δεν είναι τυχαίο ότι ο μοναδικός νόμος του περίφημου New Deal του Ρούσβελτ που δεν εγκρίθηκε από το αμερικανικό κογκρέσο ήταν αυτός που αφορούσε τον έλεγχο των επιχειρήσεων. Δεν είναι τυχαίο, σήμερα, ότι οι μόνοι που δεν ελέγχονται, είναι οι αίτιοι της κρίσης, ήτοι οι τράπεζες και το χρηματοπιστωτικό σύστημα εν γένει.
Δευτέρα 13 Σεπτεμβρίου 2010
Λέξεις σαν παπούτσια
Το παπούτσι, που εκσφενδόνισε ο ιρακινός δημοσιογράφος εναντίον του Μπους στη Βαγδάτη κάτι ήθελε να πει. Το ίδιο και το παπούτσι του γιατρού στη Θεσσαλονίκη εναντίον του πρωθυπουργού. Αγανάκτηση, οργή, αποδοκιμασία οι λέξεις που συνδηλώνονται στη ρήψη. Για ανεπίτρεπτη βία μίλησε ο κ. Γ. Παπανδρέου, συνδέοντας το… παπούτσι με τις συνομωσίες ξένων κερδοσκοπικών funds! Μόνο που η ενέργεια ήταν μία απολύτως ήπια έκφραση της οργής, όπως τα «γιούχα» που εισέπραξαν οι πολιτικοί των κομμάτων εξουσίας καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού που μόλις παρήλθε. Από την άλλη πλευρά, ένα παπούτσι κατέστρεψε δεκάδες εργατοώρες των επικοινωνιολόγων και των στελεχών της κυβέρνησης. Αλλά παρά τις προσπάθειες επικοινωνιακής ανάταξης του προφίλ του κ. Γιώργου Παπανδρέου από την απόπειρα με το παπούτσι, έρχεται το μαρτύριο της βενζίνης σε συνδυασμό με τις φασιστικές επιχειρήσεις λιντσαρίσματος του προέδρου του ΕΒΕΑ, έρχεται η ανεργία που σκοτώνει και η ανέχεια που πληγώνει, καθιστώντας αναξιόπιστες τις κατηγορηματικές αρνήσεις του Γ. Παπανδρέου ότι δεν θα ληφθούν νέα μέτρα. Τα νέα μέτρα είναι βέβαιο ότι θα έρθουν για να σπάσουν τη ραχοκοκαλιά των μικρομεσαίων και των μισθωτών μετά τις αυτοδιοικητικές εκλογές.
Για την ώρα, όλοι οι Έλληνες προσπαθούν να μάθουν τι σημαίνει fast track(γρήγορη κυκλοφορία) ή τι σημαίνει invest in Greece, ή ακόμα τι σημαίνει «διαφανοποίηση»! Άγνωστο αν οι νέες διαδικασίες θα επιταχύνουν τις επενδύσεις. Το γνωστό είναι οι λέξεις ή οι φράσεις που χρησιμοποιεί κάποιος ανταποκρίνονται σ’ έναν ορισμένο τρόπο θέασης του κόσμου, δηλαδή σε μία ιδεολογία. Γι’ αυτό ήταν… δικαιολογημένος ο δημοσιογράφος που διαδήλωσε πλειστάκις, χθες, τον ενθουσιασμό του «για τον καλύτερο πρωθυπουργό όλων των εποχών»! Ο δημοσιογράφος(Σκάι) δεν αναφερόταν σ’ αυτά που είπε ο Γ. Παπανδρέου αλλά στο πως τα είπε, αφού τουλάχιστον φέτος απέφυγε φράσεις όπως το περίφημο «μηδέν στο πηλήκιο»! Αλλά και πέρυσι δεν έλειψαν τα επιχειρήματα υπέρ του πρωθυπουργού. «Δεν μ’ ενδιαφέρει αν ξέρει ελληνικά ο Γιώργος Παπανδρέου. Μ’ ενδιαφέρουν οι ιδέες του», έλεγε γνωστή δημοσιογράφος πριν ένα χρόνο. Όμως, οι λέξεις δεν είναι κενές περιεχομένου. Είναι και φορείς ιδεών. Μάλιστα, με τη μεταφορική τους διάσταση ως τελεστές γοητείας, κινητοποιούν. Συνεπώς, η γλώσσα με την οποία επικοινωνούμε, αγαπιόμαστε, ερωτευόμαστε, απελπιζόμαστε, ελπίζουμε, λυπόμαστε, χαιρόμαστε, αγωνιζόμαστε, πολιτευόμαστε, γενικώς ζούμε, καθρεφτίζει και τον τρόπο που σκεφτόμαστε, εντάσσοντας το γοητευτικό παιχνίδι με τις λέξεις, τη γλώσσα και τις ιδέες τόσο στη λογική του παιχνιδιού της γητειάς όσο και στη λογική της κινητοποίησης. Η έλλειψη γοητείας σημαίνει και την αδυναμία κινητοποίησης. Αντίθετα, η γοητεία, όπως συνέβαινε με τον Ανδρέα Παπανδρέου ή τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, ήταν μία πρόκληση, καθώς δημιουργούσε μία μορφή(«όραμα») που πάντα έτεινε να διαφοροποιήσει την ταυτότητα και το νόημα της ζωής κάποιου. Αυτή τη γοητεία (και συνεπώς την κινητοποίηση) επιχειρούν να δημιουργήσουν μέσω του Γιώργου Παπανδρέου και τις ενέσεις θετικοποίησης της κατάστασης οι επικοινωνιολόγοι της κυβέρνησης.
Όμως η σκέψη πρέπει να είναι ανατρεπτική, γοητευτική, όχι ως χειραγωγητική κολακεία, αλλά ως εκτροπή ταυτότητας, ως εκτροπή του είναι. Κι αυτό δεν μπορεί να επιτύχει ο πρωθυπουργός παρά τις προσπάθειες.
Για την ώρα, όλοι οι Έλληνες προσπαθούν να μάθουν τι σημαίνει fast track(γρήγορη κυκλοφορία) ή τι σημαίνει invest in Greece, ή ακόμα τι σημαίνει «διαφανοποίηση»! Άγνωστο αν οι νέες διαδικασίες θα επιταχύνουν τις επενδύσεις. Το γνωστό είναι οι λέξεις ή οι φράσεις που χρησιμοποιεί κάποιος ανταποκρίνονται σ’ έναν ορισμένο τρόπο θέασης του κόσμου, δηλαδή σε μία ιδεολογία. Γι’ αυτό ήταν… δικαιολογημένος ο δημοσιογράφος που διαδήλωσε πλειστάκις, χθες, τον ενθουσιασμό του «για τον καλύτερο πρωθυπουργό όλων των εποχών»! Ο δημοσιογράφος(Σκάι) δεν αναφερόταν σ’ αυτά που είπε ο Γ. Παπανδρέου αλλά στο πως τα είπε, αφού τουλάχιστον φέτος απέφυγε φράσεις όπως το περίφημο «μηδέν στο πηλήκιο»! Αλλά και πέρυσι δεν έλειψαν τα επιχειρήματα υπέρ του πρωθυπουργού. «Δεν μ’ ενδιαφέρει αν ξέρει ελληνικά ο Γιώργος Παπανδρέου. Μ’ ενδιαφέρουν οι ιδέες του», έλεγε γνωστή δημοσιογράφος πριν ένα χρόνο. Όμως, οι λέξεις δεν είναι κενές περιεχομένου. Είναι και φορείς ιδεών. Μάλιστα, με τη μεταφορική τους διάσταση ως τελεστές γοητείας, κινητοποιούν. Συνεπώς, η γλώσσα με την οποία επικοινωνούμε, αγαπιόμαστε, ερωτευόμαστε, απελπιζόμαστε, ελπίζουμε, λυπόμαστε, χαιρόμαστε, αγωνιζόμαστε, πολιτευόμαστε, γενικώς ζούμε, καθρεφτίζει και τον τρόπο που σκεφτόμαστε, εντάσσοντας το γοητευτικό παιχνίδι με τις λέξεις, τη γλώσσα και τις ιδέες τόσο στη λογική του παιχνιδιού της γητειάς όσο και στη λογική της κινητοποίησης. Η έλλειψη γοητείας σημαίνει και την αδυναμία κινητοποίησης. Αντίθετα, η γοητεία, όπως συνέβαινε με τον Ανδρέα Παπανδρέου ή τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, ήταν μία πρόκληση, καθώς δημιουργούσε μία μορφή(«όραμα») που πάντα έτεινε να διαφοροποιήσει την ταυτότητα και το νόημα της ζωής κάποιου. Αυτή τη γοητεία (και συνεπώς την κινητοποίηση) επιχειρούν να δημιουργήσουν μέσω του Γιώργου Παπανδρέου και τις ενέσεις θετικοποίησης της κατάστασης οι επικοινωνιολόγοι της κυβέρνησης.
Όμως η σκέψη πρέπει να είναι ανατρεπτική, γοητευτική, όχι ως χειραγωγητική κολακεία, αλλά ως εκτροπή ταυτότητας, ως εκτροπή του είναι. Κι αυτό δεν μπορεί να επιτύχει ο πρωθυπουργός παρά τις προσπάθειες.
Κυριακή 12 Σεπτεμβρίου 2010
Η Τίνα στις πόλεις
Ο πρωθυπουργός δίνει με οικογενειακή οικειότητα το λόγο στην Τίνα. Κι εκείνη με ύφος, ομοίως, απλό, σε αντιστοιχία με το τζην ντύσιμό της θα μιλήσει για την «πόλη αυτή». Η φράση και μόνο καταδεικνύει ότι η πόλη είναι ξένη προς την Τίνα, ή ότι η Τίνα είναι μία ξένη στη Θεσσαλονίκη, όπως ο Φιλίπ, ο ήρωας στην παλιά ταινία του Βιμ Βέντερς «Η Αλίκη στις πόλεις». Οι πόλεις δεν μπορούσαν να «κρατήσουν» τον Φιλίπ ούτε εκείνος να βρει κάποιο νόημα σ’ αυτές. Το βλέμμα του ήταν «τουριστικό», στιγμιαίο και «νεκρό», όπως οι φωτογραφίες που τραβούσε αδιάκοπα. Ώσπου έρχεται εκείνο το εννιάχρονο κορίτσι, η Αλίκη, της οποίας η αναζήτηση θα παράσχει σκοπό και ευθύνη στον πρωταγωνιστή. Η ματιά του ήρωα τότε αλλάζει δια μιας, η ίδια η ζωή του αλλάζει, το ίδιο και οι πόλεις.
Δεν συμβαίνει κάτι ανάλογο, όμως, στην κυρία Τίνα(Μπιρμπίλη). Η Θεσσαλονίκη παραμένει «η πόλη αυτή». Έτσι, όσα είπε για την πόλη ήταν κοινότοπα και ψυχρά, διανθισμένα με τεχνοκρατικούς όρους κι εκείνο… «το θαλάσσιο μέτωπο». Ναι, τη Θεσσαλονίκη πρέπει να τη βλέπεις από τη μεριά της Θάλασσας. Αλλά όλοι οι πολιτικοί τη βλέπουν μόνο από το μέρος της στεριάς. Η κ. Μπιρμπίλη δεν είπε τίποτα –ούτε ο υπουργός Πολιτισμού- για τον τρόπο που μία σειρά ευρωπαϊκές πόλεις, όπως το Βερολίνο, η Βαρκελώνη, το Εδιμβούργο, η Λιλ, το Μπιλμπάο κατάφεραν να ξαναζωντανέψουν και να αναπτυχθούν μέσω του πολιτισμού. Η Βαρκελώνη και το Μπιλμπάο επένδυσαν σε υποδομές και σε μεγάλα αρχιτεκτονικά σχέδια. Η δεύτερη πόλη, μάλιστα, με το μουσείο Guggenheim προσελκύει πλέον ένα εκατομμύριο επισκέπτες το χρόνο.
Αλλά εκτός από τις πολιτικές μεγάλης κλίμακας, υπάρχουν και οι πολιτικές μικρής κλίμακας. Στη Λιλ φερ’ ειπείν, ενθαρρύνονται τα σχολεία, τα πανεπιστήμια και εν γένει φορείς και πρόσωπα του πολιτισμού, των ιδεών, της καινοτομίας και της νεοτερικότητας ώστε να παράξουν έργα και διάφορες εκδηλώσεις. Στο Βερολίνο, τέλος, δίνουν βοήθεια σε καλλιτέχνες, όπως φορολογικές απαλλαγές, και διαθέτουν χώρους σε χαμηλές τιμές. Όλα αυτά εντάσσουν τον πολιτισμό στην οικονομική ανάπτυξη, για την οποία τόση ανάγκη έχει η χώρα μας. Πολύ περισσότερο που το βασικό ελληνικό προϊόν είναι ο τουρισμός. Τι απ’ όλα αυτά γίνονται με συστηματικό τρόπο στην Ελλάδα; Τι απ’ όλα απ’ αυτά εξήγγειλε(έστω) η κ. Μπιρμπίλη στην Αποθήκη Γ της Θεσσαλονίκης; Απολύτως τίποτα. Απλές γενικότητες. Πομφόλυγες. Υπ’ αυτή την οπτική, η διϋπουργική επιτροπή που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου, παρά το γεγονός ότι περιλαμβάνει και τους υπουργούς Πολιτισμού και Περιβάλλοντος, δεν φαίνεται να διαπνέεται από την αντίληψη εκείνη που θα συνδέει τον πολιτισμό της πόλης με την οικονομική ανάπτυξη και την απασχόληση. Εκτός και αν γνωρίζουν αλλά δεν μπορούν να κάνουν τίποτα, καθώς η απόφαση λαμβάνεται πέραν αυτών και της κυβέρνησης, ήτοι από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αν συμβαίνει αυτό τότε ο αγώνας για ελευθερία(από το Μνημόνιο) και δημοκρατία είναι πρώτης προτεραιότητας.
Δεν συμβαίνει κάτι ανάλογο, όμως, στην κυρία Τίνα(Μπιρμπίλη). Η Θεσσαλονίκη παραμένει «η πόλη αυτή». Έτσι, όσα είπε για την πόλη ήταν κοινότοπα και ψυχρά, διανθισμένα με τεχνοκρατικούς όρους κι εκείνο… «το θαλάσσιο μέτωπο». Ναι, τη Θεσσαλονίκη πρέπει να τη βλέπεις από τη μεριά της Θάλασσας. Αλλά όλοι οι πολιτικοί τη βλέπουν μόνο από το μέρος της στεριάς. Η κ. Μπιρμπίλη δεν είπε τίποτα –ούτε ο υπουργός Πολιτισμού- για τον τρόπο που μία σειρά ευρωπαϊκές πόλεις, όπως το Βερολίνο, η Βαρκελώνη, το Εδιμβούργο, η Λιλ, το Μπιλμπάο κατάφεραν να ξαναζωντανέψουν και να αναπτυχθούν μέσω του πολιτισμού. Η Βαρκελώνη και το Μπιλμπάο επένδυσαν σε υποδομές και σε μεγάλα αρχιτεκτονικά σχέδια. Η δεύτερη πόλη, μάλιστα, με το μουσείο Guggenheim προσελκύει πλέον ένα εκατομμύριο επισκέπτες το χρόνο.
Αλλά εκτός από τις πολιτικές μεγάλης κλίμακας, υπάρχουν και οι πολιτικές μικρής κλίμακας. Στη Λιλ φερ’ ειπείν, ενθαρρύνονται τα σχολεία, τα πανεπιστήμια και εν γένει φορείς και πρόσωπα του πολιτισμού, των ιδεών, της καινοτομίας και της νεοτερικότητας ώστε να παράξουν έργα και διάφορες εκδηλώσεις. Στο Βερολίνο, τέλος, δίνουν βοήθεια σε καλλιτέχνες, όπως φορολογικές απαλλαγές, και διαθέτουν χώρους σε χαμηλές τιμές. Όλα αυτά εντάσσουν τον πολιτισμό στην οικονομική ανάπτυξη, για την οποία τόση ανάγκη έχει η χώρα μας. Πολύ περισσότερο που το βασικό ελληνικό προϊόν είναι ο τουρισμός. Τι απ’ όλα αυτά γίνονται με συστηματικό τρόπο στην Ελλάδα; Τι απ’ όλα απ’ αυτά εξήγγειλε(έστω) η κ. Μπιρμπίλη στην Αποθήκη Γ της Θεσσαλονίκης; Απολύτως τίποτα. Απλές γενικότητες. Πομφόλυγες. Υπ’ αυτή την οπτική, η διϋπουργική επιτροπή που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου, παρά το γεγονός ότι περιλαμβάνει και τους υπουργούς Πολιτισμού και Περιβάλλοντος, δεν φαίνεται να διαπνέεται από την αντίληψη εκείνη που θα συνδέει τον πολιτισμό της πόλης με την οικονομική ανάπτυξη και την απασχόληση. Εκτός και αν γνωρίζουν αλλά δεν μπορούν να κάνουν τίποτα, καθώς η απόφαση λαμβάνεται πέραν αυτών και της κυβέρνησης, ήτοι από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αν συμβαίνει αυτό τότε ο αγώνας για ελευθερία(από το Μνημόνιο) και δημοκρατία είναι πρώτης προτεραιότητας.
Παρασκευή 10 Σεπτεμβρίου 2010
Επικοινωνία αντί πολιτικής
Δεν είναι η πρώτη φορά που το ΠΑΣΟΚ υποκαθιστά την πολιτική με την επικοινωνία. Τη δεκαετία του 1990 είχαμε και πάλι την κένωση της πολιτικής από τα πραγματικά προβλήματα. Έτσι η πολιτική διακρίθηκε σε εικονική και πραγματική πολιτική διαδικασία κατά το ανάλογο της εικονικής –χρηματιστήριο- και της πραγματικής οικονομίας. Εν προκειμένω ισχύει ο αμερικανικός Πραγματισμός που συλλαμβάνει την κοινωνία «ως επικοινωνιακή κοινότητα. Δεν είναι συμπτωματικό ίσως ότι η πραγματιστική προσέγγιση του Ντιούι αναφέρεται στην ειδική περίπτωση της «ανατροπής ισορροπίας», όπως συμβαίνει στις διάφορες κρίσεις. Συγκεκριμένα, όταν παράγεται μια ανατροπή της ισορροπίας σ’ έναν ζωντανό οργανισμό, τότε «ξυπνάει» σύμφωνα με τον Ντιούη η συνείδηση, που θέτει τα ερωτήματα και κατ’ αυτόν τον τρόπο συνειδητοποιούνται τα προβλήματα. Η συνείδηση, συνεπώς, βρίσκεται εν υπνώσει και «ξυπνά» μόνο σε καταστάσεις κρίσης για να απαντήσει σε πρακτικούς σκοπούς, όπως είναι η αποκατάσταση της ισορροπίας, που διαταράχθηκε. Έτσι, όπως, η συνείδηση γεννιέται σε ένα άτομο που παρουσιάζει «δυσπροσαρμοστικότητα», το ίδιο συμβαίνει και στην κοινωνία. Όταν ένα κοινωνικό και πολιτικό καθεστώς λειτουργεί καλά, το αποδεχόμαστε παθητικά. Όταν όμως δεν λειτουργεί αρμονικά, τότε αναζητούμε τις αδυναμίες και τα κενά, ή σκεφτόμαστε πως θα υπερπηδήσει τα εμπόδια. Εδώ είναι φανερή η συντηρητική, μεταρρυθμιστική βάση του Πραγματισμού που αντανακλάται τόσο στον πολιτικό πραγματισμό όσο και στον πραγματισμό της αμερικανικής θεσμικής σχολής, καθώς νομιμοποιεί κάθε προσπάθεια αποκατάστασης της ισορροπίας είτε γίνεται με «αθώες» είτε με «μη αθώες απάτες»(Κένεθ Γκαλμπραίηθ).
Με άλλα λόγια, η ευπλαστότητα του Πραγματισμού με τις κατάλληλες «απάτες» μπορεί να αξιοποιηθεί από τον καθένα. Δεν είναι εξάλλου τυχαίο ότι ο κόσμος του επίσης Πραγματιστή Ουίλιαμ Τζέημς είναι ένα «δικτυακό άπειρο» (ένας κόσμος-δίκτυο), που αποτελείται από διαφορετικές «γραμμές επιρροής», δηλαδή από μικρούς κόσμους, που είναι η βάση της δράσης των ατόμων. Με άλλα λόγια, ο Πραγματισμός εκκινεί από αυτό που ήταν στην εποχή του αλλά και σήμερα η Αμερική, ένας κόσμος μικρόκοσμων, ένας κόσμος «θυλάκων». Μία κοινωνία συνεπώς απαρτίζεται από ένα πλήθος κόσμων-δικτύων, που αλληλοδιαπλέκονται και αλληλοεξαρτώνται, αλλά επειδή ο καθένας ως άτομο ζει τη δική του ζωή, είναι κατά κανόνα εξωτερικός ως προς τους άλλους. Εδώ βρίσκεται ο πυρήνας της ατομικής κοινωνίας. Ο καθένας είναι «εξωτερικός» ως προς τον άλλο, εξ ου και το γεγονός ότι οι «εμφύλιοι» δεν είναι μόνο συλλογικής υφής, όπως με την περίπτωση των παλιών και νέων μεταναστευτικών ρευμάτων, αλλά και ατομικού χαρακτήρα. Ο «άλλος» γίνεται πλέον η κόλαση του Ατόμου. Ο ανταγωνισμός γίνεται αμείλικτος Το κοινό μίσος και το συμφέρον καθίστανται τα μόνα ενοποιητικά στοιχεία. Γι’ αυτό εφεξής εκείνο που διαλύει και σκοτώνει δεν είναι το μίσος αλλά η «αδιαφορία» και η τυραννίας της.
Βέβαια, όλα αυτά δεν έχουν σχέση με την πολιτική του κ. Γιώργου Παπανδρέου. Στην τελευταία περίπτωση ισχύει περισσότερο το ανέκδοτο με τον Λένιν, τον Στάλιν και τον Μπρέζνιεφ. Ειδικά ο τελευταίος, ο οποίος όταν μπλοκαρίστηκε στα χιόνια το τρένο που τον μετέφερε, αν και καθήμενος, κουνιόταν μπρος πίσω, κάνοντας ότι δήθεν η αμαξοστοιχία κινείται. Το ίδιο θα συμβεί και με τη νέα κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, η οποία θα εμφανίζεται ότι δήθεν κινείται μέσω των διαφόρων επικοινωνιακών τρικ!
Με άλλα λόγια, η ευπλαστότητα του Πραγματισμού με τις κατάλληλες «απάτες» μπορεί να αξιοποιηθεί από τον καθένα. Δεν είναι εξάλλου τυχαίο ότι ο κόσμος του επίσης Πραγματιστή Ουίλιαμ Τζέημς είναι ένα «δικτυακό άπειρο» (ένας κόσμος-δίκτυο), που αποτελείται από διαφορετικές «γραμμές επιρροής», δηλαδή από μικρούς κόσμους, που είναι η βάση της δράσης των ατόμων. Με άλλα λόγια, ο Πραγματισμός εκκινεί από αυτό που ήταν στην εποχή του αλλά και σήμερα η Αμερική, ένας κόσμος μικρόκοσμων, ένας κόσμος «θυλάκων». Μία κοινωνία συνεπώς απαρτίζεται από ένα πλήθος κόσμων-δικτύων, που αλληλοδιαπλέκονται και αλληλοεξαρτώνται, αλλά επειδή ο καθένας ως άτομο ζει τη δική του ζωή, είναι κατά κανόνα εξωτερικός ως προς τους άλλους. Εδώ βρίσκεται ο πυρήνας της ατομικής κοινωνίας. Ο καθένας είναι «εξωτερικός» ως προς τον άλλο, εξ ου και το γεγονός ότι οι «εμφύλιοι» δεν είναι μόνο συλλογικής υφής, όπως με την περίπτωση των παλιών και νέων μεταναστευτικών ρευμάτων, αλλά και ατομικού χαρακτήρα. Ο «άλλος» γίνεται πλέον η κόλαση του Ατόμου. Ο ανταγωνισμός γίνεται αμείλικτος Το κοινό μίσος και το συμφέρον καθίστανται τα μόνα ενοποιητικά στοιχεία. Γι’ αυτό εφεξής εκείνο που διαλύει και σκοτώνει δεν είναι το μίσος αλλά η «αδιαφορία» και η τυραννίας της.
Βέβαια, όλα αυτά δεν έχουν σχέση με την πολιτική του κ. Γιώργου Παπανδρέου. Στην τελευταία περίπτωση ισχύει περισσότερο το ανέκδοτο με τον Λένιν, τον Στάλιν και τον Μπρέζνιεφ. Ειδικά ο τελευταίος, ο οποίος όταν μπλοκαρίστηκε στα χιόνια το τρένο που τον μετέφερε, αν και καθήμενος, κουνιόταν μπρος πίσω, κάνοντας ότι δήθεν η αμαξοστοιχία κινείται. Το ίδιο θα συμβεί και με τη νέα κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, η οποία θα εμφανίζεται ότι δήθεν κινείται μέσω των διαφόρων επικοινωνιακών τρικ!
Πέμπτη 9 Σεπτεμβρίου 2010
Εκμεταλλεύονται την Ελλάδα
Έφυγε ο Βασίλης Χριστοδούλου. Σαν χθες έβλεπα το χαμογελαστό του πρόσωπο στην εφημερίδα να χαιρετάει και να επαινεί. Το «εύγε» του μεγάλο όσο και η μεγαλοσύνη της σεμνότητάς του. Κι ύστερα τα μικρά και χυδαία. Τα υπουργεία-μπάμπουσκες από τη μια κι ο Πάγκαλος από την άλλη. Χυδαία η πολιτική που κατάντησε να ασχολείται με τα μικρά, τις δημόσιες σχέσεις, την προβολή των λευκασμένων δοντιών και τα απολύτως στενά συμφέροντα, όπως ψέγει λάβρος εκείνος ο «παλαιός των ημερών», ο Ντανιέλ Κον Μπεντίτ τον πρόεδρο της ΕΕ Μανουέλ Μπαρόζο. «Oι πολιτικοί των κρατών-μελών (της ΕΕ) όλο και περισσότερο επιδιώκουν να θέτουν τα στενά συμφέροντα τους μπροστά από κάθε κοινό ευρωπαϊκό συμφέρον, είτε όσον αφορά την οικονομική κακοδιαχείριση στα κράτη μέλη είτε την ανοικτή καταπάτηση των βασικών δικαιωμάτων όπως ορίζονται στις Συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης… Δυστυχώς, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαθέτει έναν απόντα πρόεδρο. Δυστυχώς, ο Πρόεδρος Μπαρόζο φαίνεται να μην έχει όραμα για την Ευρώπη. Αντ’ αυτού, ασχολείται με το να κατευνάσει και να ευχαριστήσει τις κυβερνήσεις των κρατών μελών. Στην ομιλία του(σ.σ. ο Μπαρόζο) παρέλειψε να μνημονεύσει την επείγουσα ανάγκη να επανεφεύρουμε το οικονομικό μοντέλο μας, όπως ακριβώς παρέλειψε να αναφέρει τον ρόλο της ΕΕ στις συνεχιζόμενες συνομιλίες για το κλίμα του ΟΗΕ… Εξακολουθεί να αγνοεί τον ελέφαντα στο δωμάτιο σε σχέση με τα δημοσιονομικά προβλήματα της Ελλάδας: τον τεράστιο και περιττό στρατιωτικό προϋπολογισμό της…». Ο Κον Μπεντίτ έψεξε και καλώς τον δημοσιοσχετίστα Μπαρόζο, λέγοντας πως ήταν απών από την ελληνική κρίση, ενώ την ίδια ώρα η Γαλλική και Γερμανική αμυντική βιομηχανία πιέζουν για να πουλήσουν οπλικά συστήματα στην Ελλάδα. Μόνο που ο Μανουέλ Μπαρόζο είναι ακριβώς ο πρόεδρος που χρειάζονται οι μεγάλες δυνάμεις της ΕΕ, δηλαδή ένας απόν πρόεδρος, τέτοιος που να μην ασχολείται καθόλου με τη νεοφιλελεύθερη πολιτική τους, αυτή που μετακυλύει την οικονομική κρίση τους στην περιφέρεια. Ο Κον Μπεντίτ δεν μίλησε για το εμπορικό πλεόνασμα της Γερμανίας έναντι των χωρών του Μεσογειακού νότου, εν οις και η Ελλάδα. Δεν είπε δηλαδή ότι η Ελλάδα και οι άλλες χώρες του νότου αγοράζουν γερμανικά προϊόντα, ενώ η Γερμανία δεν αγοράζει τα δικά τους. Δεν κάλεσε τους πολίτες-καταναλωτές να μποϋκοτάρουν τα προϊόντα χωρών που είναι κλειστές στα ελληνικά προϊόντα. Απλώς είπε ότι ο Μπαρόζο δεν έχει όραμα. Όμως, ποιο είναι το ευρωπαϊκό όραμα της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Αγγλίας; Δεν υφίσταται. Όλες οι χώρες σκέφτονται με εθνικά και μόνο κριτήρια, μετά το περίφημο «ο καθένας μόνος του» της καγκελαρίου Μέρκελ. Δεν είναι εξάλλου τυχαίο ότι τα περίφημα τοκογλυφικά επιτόκια των ελληνικών δανείων επιβάλλονται και από ευρωπαϊκές τράπεζες. Δεν είναι τυχαίες επίσης οι διάφορες κερδοσκοπικές επιθέσεις τραπεζικών στελεχών, ή στελεχών της ΕΕ όπως του στελέχους της Eurostat, χθες, για το χρέος. Ούτε είναι τυχαία η όψιμη ανησυχία της Μέρκελ για τη συνταγή του ΔΝΤ! Τούτων δοθέντων, η Ελλάδα δεν μπορεί παρά να σκέφτεται εθνικά και μόνο, αντιμετωπίζοντας από τώρα το ενδεχόμενο αναδιαπραγμάτευσης του χρέους της.
Τετάρτη 8 Σεπτεμβρίου 2010
Βίβλος εναντίον Κορανίου
Μία αμερικανική προτεσταντική Εκκλησία ανακοίνωσε ότι θα κάψει το κοράνι στις 11 Σεπτεμβρίου, ημέρα της επίθεσης στους δίδυμους πύργους της Νέας Υόρκης. Οι μουσουλμάνοι αντιδρούν καίγοντας το ομοίωμα του Αμερικανού θρησκευτικού ηγέτης της Εκκλησίας αυτής. Φανατισμός και μίσος παντού. Οι πουριτανοί προτεστάντες και οι φανατικοί μουσουλμάνοι «βράζουν» στον ίδιο φονταμενταλισμό. Μόνο που η φωτιά που πήζει τον φανατισμό των δεύτερων είναι η επιθετικότητα, εν οις και η «γελοιοποίησή» τους –όπως με τα σκίτσα του Μωάμεθ- από τους πρώτους. Είχε συμβεί και στην Αθήνα, όταν εκατοντάδες μουσουλμάνοι διαδήλωσαν στο κέντρο της ελληνικής πρωτεύουσας, σπάζοντας και καίγοντας, επειδή θεώρησαν ότι ένας αστυνομικός προσέβαλε το κοράνι. Για το βλέμμα ενός δυτικού ορθολογιστή αυτό μοιάζει παράλογο. Όμως η μουσουλμανική θρησκεία είναι τρόπος ζωής. Όπως ακριβώς τρόπος ζωής είναι ο χριστιανισμός για τους πολύ θρησκευόμενους. Η παραβίαση συνεπώς των συμβόλων αυτής της ζωής προκαλεί την εύλογη άμυνα. Παραδόξως, τόσο ο δυτικός φονταμενταλισμός όσο και η μουσουλμανικός φανατισμός είναι προϊόντα της δυτικής νεωτερικότητας και των μονοσήμαντων δογμάτων της(Τζον Γκρέι). Για τον σύγχρονο φανατισμό (δες και τους λογής τρομοκράτες) δεν υπάρχουν πια οι λέξεις όπως ήθος και ηθική, ανθρωπιά και δικαιοσύνη, αξιοπρέπεια, τιμή, ταπεινοφροσύνη, έλεος και οίκτος, που θα βοηθούσαν σε μια άλλη ερμηνεία του κόσμου. Και γι’ αυτό οδηγούμαστε τρελαμένοι στο χάος, στην καταστροφή, στο φόνο ή στην αυτοχειρία. Ο κυρίαρχος εργαλειοποιημένος λόγος εξαφανίζει κάθε νόημα. Όλα έχουν καταστεί άθληση και διατροφή, όπως και το νέο υπουργείο του κ. Α. Λοβέρδου. Έχουμε τώρα μία κυβέρνηση fitness κι έναν πρωθυπουργό που μασάει αενάως τσίχλα. Οι υποδέλοιποι αποδεχόμαστε τη ζωή όπως τα ζώα που δεν υποφέρουν από την απώλεια των δεσμών και της παράδοσης, αλλά συγχρόνως ουρλιάζουμε από μοναξιά και πανικό για το αβέβαιο μέλλον μας. Όλα βρίσκονται εκτός ορίων, εκτός μέτρου, στην υπερβολή. Υπερβολική η εκσυγχρονιστική ανάπτυξη και ευημερία μας. Υπερβολική και η σημερινή κρίση μας. Όλα τα βιώνουμε υπερβολικά γιατί χάσαμε προ πολλού το μέτρο. Γιατί ακολουθήσαμε άκριτα τον εκσυγχρονισμό των «διακομματικών λαμόγιων» και των αριστερών κατεργάρηδων εξτροπιστών που μας έπεισαν ότι ο σκοπός του ανθρώπου δεν είναι πλέον η κατανόηση του κόσμου, αλλά η προσομοίωσή του.
Κατά τα άλλα υπάρχει, στις μέρες μας, ένας δυτικός φονταμενταλισμός που δεν αντιτίθεται στον ισλαμικό ούτε στον εβραϊκό φονταμενταλισμό αλλά όλοι μαζί φαίνεται σαν να συμπράττουν, σαν να λειτουργούν συμπληρωματικά, αφού έχουν κοινές ρίζες, την κοινή τους μήτρα που είναι η πίστη του Αβραάμ. Σε κάθε θρησκεία υπάρχει μια καθαγιασμένη σφαίρα, μια υπερβολή στην οποία δεν ισχύουν τα κανονικά μέτρα. Γενικώς, το κοινό στο ρατσισμό, στον ισλαμικό, τον ιουδαϊκό και τον προτεσταντικό -αμερικάνικο- φονταμενταλισμό είναι ο φανατισμός και η μυστικοποίηση της ιστορίας.
Κατά τα άλλα υπάρχει, στις μέρες μας, ένας δυτικός φονταμενταλισμός που δεν αντιτίθεται στον ισλαμικό ούτε στον εβραϊκό φονταμενταλισμό αλλά όλοι μαζί φαίνεται σαν να συμπράττουν, σαν να λειτουργούν συμπληρωματικά, αφού έχουν κοινές ρίζες, την κοινή τους μήτρα που είναι η πίστη του Αβραάμ. Σε κάθε θρησκεία υπάρχει μια καθαγιασμένη σφαίρα, μια υπερβολή στην οποία δεν ισχύουν τα κανονικά μέτρα. Γενικώς, το κοινό στο ρατσισμό, στον ισλαμικό, τον ιουδαϊκό και τον προτεσταντικό -αμερικάνικο- φονταμενταλισμό είναι ο φανατισμός και η μυστικοποίηση της ιστορίας.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
Συνάντηση Σι, Τραμπ, Πούτιν για Γιάλτα 2;
Την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου και την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου, ο ηγέτης της Κίνας, Xi Jinping, θα φιλοξενήσει στη Σεντζέν 20 ηγέτες από κράτη μέλη το...
-
[ Γιώργος X. Παπασωτηρίου /artinews.gr / 11.10.26 ] Ένα άρθρο που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό LuXemburg, επιχειρεί να αναλύσει την κατάσταση...
-
Στην Βραζιλία ο ακροδεξιός υποψήφιος Φλάβιο Μπολσονάρου νίκησε τον τωρινό αριστερό πρόεδρο Λουίζ Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, συγκεντρώνοντας το ...
-
Πριν το δω είχα την εντύπωση ότι απευθύνεται στην παγκόσμια κοινή γνώμη, ότι είναι μια καταγγελία της γενοκτονίας στην Γάζα. Τελικά δεν είνα...