Μετανάστες

Το φόρουμ για τη μετανάστευση στο Μέγαρο, το αντι-φόρουμ για τη μετανάστευση, ομοίως, στον Άγιο Παντελεήμονα. Το ένα λαμβάνει χώρα σε χώρους απλησίαστους για τους μετανάστες, το άλλο εκεί όπου οι τελευταίοι ζουν. Δευτέρα απόγευμα και μία ομάδα νεαρών προσπαθεί να πλησιάσει την πλατεία του Αγίου Παντελεήμονα από την πλευρά της πλατείας Αττικής για να παρακολουθήσει τη συναυλία του «αντι-φόρουμ». Οι «προστάτες» του Χρυσοχοΐδη έχουν αποκλείσει όλα τους δρόμους και τα στενά. Απαγορεύουν στα παιδιά να προχωρήσουν. Ζητούν ταυτότητες. Εκείνα τους δείχνουν τις φοιτητικές τους ταυτότητες και τα «πάσο». Οι μπάτσοι τα ειρωνεύονται. Ένας απ’ αυτούς πλησιάζει το πρόσωπο ενός παιδιού και το κοιτάει άγρια, με απύθμενο μίσος. Ψάχνουν το σακίδιο ενός άλλου. Οι φοιτητές είναι «καθαροί». Παρ’ όλα αυτά τους απαγορεύεται η είσοδος. Τα παιδιά διαμαρτύρονται και καταγγέλλουν ότι λίγο πριν κάποιοι άλλοι «πέρασαν». «Αυτοί είναι αλλιώς» λένε και πάλι προκλητικά οι μπάτσοι του Χρυσοχοΐδη.
Σκέφτομαι ότι μόνο αυτοί, μόνο τέτοια θρασύδειλα κουτσαβάκια εισβάλλουν σε παρουσιάσεις βιβλίου, μόνο αυτοί μπορούν να χτυπούν φοιτητές κι ύστερα να ισχυρίζονται ότι χτύπησαν σε ζαρντινιέρα, μόνο αυτοί είναι ικανοί να δολοφονήσουν «Γρηγορορόπουλους», παρασυρόμενοι από την κουλτούρα της φασιστικής μαγκιάς του μπάτσου-καουμπόυ. Είναι όλοι έτσι; Ασφαλώς όχι, αλλά περιγράφω αυτό που είδα.
Ο ίδιος φασισμός ενδημεί και στην αντίπερα όχθη, όπως έδειξε η εισβολή των επτά… «αντιεξουσιαστών» στον ίδιο χώρο στα Εξάρχεια, ζητώντας από τη συγγραφέα Σώτη Τριανταφύλλου να παρουσιάζει αλλού τα βιβλία της! Για να αποδειχθεί ότι τα δίδυμα λειτουργούν παντού και το ένα μέρος έχει ανάγκη το άλλο στη βάση του ίδιου μανιχαϊστικού τρόπου σκέψης. Οι άγιοι και οι δαίμονες είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος: Από τη μια ο συντηρητικός από την άλλη ο προοδευτικός, από τη μία ο διεφθαρμένος και από την άλλη το προοδευτικό δαιμονιακό ύψιστο. Κανείς τους δεν αναγνωρίζει την αλήθεια του άλλου και συνεπώς τη σχετικότητα της δικής του αλήθειας, κανείς μες στην απολυτότητά του δεν αισθάνεται ένοχος, κανείς δεν αισθάνεται την ανάγκη να αποδώσει μια κάποια δικαιοσύνη στον αντίπαλο, αναγκαία προϋπόθεση για μία μελλοντική συμφιλίωση. Ο καθένας είναι ενσαρκωτής του απόλυτου καλού, ενώ ο άλλος είναι το απόλυτο κακό. Ο Κρέων είναι φασίστας, η Αντιγόνη μια ηρωίδα της ελευθερίας. Μ’ αυτή την πίστη τρέφεται, όμως, ο αυταρχισμός της αλλόδοξης ηρωίδας, όταν τύχει και βρεθεί στην εξουσία, οποιαδήποτε εξουσία. Ο αδιάφθορος θα δει μες την αυθεντία της πίστης του όλους όσους δεν ταυτίζονται μαζί του ως εν δυνάμει διεφθαρμένους. Ο «ήρωας» αντιεξουσιαστής θα δει όλους τους άλλους ως δειλά, φασιστικά σκουλήκια. Ο Ροβεσπιέρος είναι μπροστά του «ντιλετάντης», γιατί η βία του Γάλλου τρομοκράτη έχει κάποια όρια, έχει ως όριο την «αρετή», ήτοι τη διακήρυξη των δικαιωμάτων και των ελευθεριών του πολίτη. Ακόμα και ο Μπακούνιν σημειώνει (τον γνωρίζουν άραγε οι… αντιεξουσιαστές;) ότι «Πρέπει να κερδίσουμε τον χαμένο καιρό, πρέπει να αναθεωρήσουμε την μεταφυσική μας αλαζονεία που δεν φέρνει στον κόσμο καμία ζεστασιά, πρέπει να μάθουμε να δουλεύουμε μέρα-νύκτα για να καταφέρουμε να ζήσουμε μαζί με τους ανθρώπους σαν άνθρωποι, να γίνουμε ελεύθεροι και να κάνουμε και τους άλλους ελεύθερους, πρέπει – επιμένω πάντα σε αυτό το σημείο – να κυριεύσουμε την εποχή με τις ιδέες μας. Ο ρόλος του στοχαστή και του ποιητή είναι να προσβλέπει στο μέλλον και να οικοδομήσει ένα καινούργιο κόσμο ελευθερίας και ομορφιάς μέσα σ’ αυτό το χάος της παρακμής και της σαπίλας που μας περιβάλει». Αλλά οι αυτοαποκαλούμενοι αντιεξουσιαστές είναι μέρος της ίδιας σαπίλας και παρακμής, όπως και οι κατασταλτικοί μηχανισμοί του κράτους.

Ανάπτυξη και ανεργία

Οι ΗΠΑ σημειώνουν θετικό ρυθμό ανάπτυξης μετά από καιρό. Όμως, ο ίδιος Ομπάμα παραδέχεται ότι η ανάπτυξη δεν σημαίνει τίποτα όταν η ανεργία μαστίζει τους αμερικανούς. Στην Ευρωζώνη η ανεργία παρουσιάζει το μεγαλύτερο ρεκόρ των τελευταίων δέκα χρόνων, φθάνοντας το 9,5%. Αλλά τι σημαίνει το ποσοστό αυτό σε ανθρώπους; 22. 123. 000 ανέργους μόνο το Σεπτέμβριο. Πάνω από τρεις Ελλάδες, δηλαδή, αν υπολογίσουμε με βάση τον ενεργό πληθυσμό. Ποιος όμως σκέφτεται τους ανέργους; Ποιος υπολογίζει το Ακαθάριστο Εθνικό Εισόδημα με βάση την ποσότητα και την ποιότητα ζωής όλων των ανθρώπων(πλούσιων και φτωχών); Κανείς. Το μόνο μέτρο είναι η ανάπτυξη. Και συμπληρωματικά η ανταγωνιστικότητα. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες, μάλιστα, αποφάσισαν ότι είναι ακόμα νωρίς για να βγάλουν από την εντατική και την κρατική «υποστήριξη της αναπνοής» τις οικονομίες τους. Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι η τράπεζες και οι μεγάλες επιχειρήσεις θα εξακολουθούν να τρέφονται από τα χρήματα των φορολογουμένων, δηλαδή των εργαζομένων, και αφού ανακάμψουν, τότε θα επιστρέψουμε στο νεοφιλελευθερισμό, ήτοι στον περιορισμό μέχρι ανυπαρξίας του κράτους και των ιδεολογημάτων ότι οι οικονομίες πρέπει να είναι ανοιχτές, καθώς οι αγορές αυτορρυθμίζονται από τη γνωστή «αόρατη χείρα» του Άνταμ Σμιθ. Τότε θα επανέλθουμε και στον εργασιακό μεσαίωνα. Για την ώρα, η νέα ελληνική κυβέρνηση πρόκειται να ψηφίσει νομοθετική ρύθμιση που θα θέτει πλαφόν στα επιτόκια των καταναλωτικών δανείων και των πιστωτικών καρτών, αλλά στην ουσία πρόκειται για τη νομιμοποίηση εκ μέρους της των τεράστιων επιτοκίων (16%) που επιβάλλουν οι ελληνικές τράπεζες. Θυμίζουμε ότι προεκλογικά έλεγε ότι θα φορολογήσει τα τεράστια κέρδη τους. Για να αποδειχθεί για μία ακόμη φορά ο εμπαιγμός και ότι η σύγκρουση με τις τράπεζες, που τόσες φορές αναγγέλθηκε, ήταν ένα παραμύθι. Αντιθέτως, ο μεγάλος στόχος (τα.. μεγάλα συμφέροντα) σύμφωνα με την κυβέρνηση πλέον του ΠΑΣΟΚ έγιναν οι «σταζιέρ»! Δεν αποκλείεται εντός ολίγου να έχουμε και στην Ελλάδα «φωνές», όπως αυτή της εφημερίδας Express της Μαδαγασκάρης, η οποία υπό τον τίτλο «Η εθνική κυριαρχία δεν θρέφει κανέναν» υποστηρίζει πως «Το μεγάλο νησί είναι υπερβολικά φτωχό για να αρνηθεί το ‘’μάννα’’ των πολυεθνικών και των ξένων χωρών». Δεν αποκλείεται, συνεπώς, κάποιοι και παρ’ ημίν να θεωρήσουν ότι είναι παρωχημένοι πατριώτες όσοι εξακολουθούν να μιλούν για «εθνική κυριαρχία» και πως ο ρεαλισμός και ο πραγματισμός επιβάλλουν να εκχωρίσουμε αυτή μας την… πολυτέλεια στα εξωχώρια αφεντικά αλλά και τους εγχώριους «κοσμοπολίτες» συνεργάτες τους, δηλαδή στην πλανητική οικονομική ελίτ. Το θέμα είναι αν θα τους αφήσουμε ή θα αντισταθούμε. Για να γίνει το δεύτερο απαιτείται να επαναορίσουμε τι σημαίνει πατριωτισμός σήμερα.

Εφήμερα

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Μπαν Κι Μουν θα βρίσκεται την επόμενη εβδομάδα στην Αθήνα μαζί με τους εκπροσώπους 130 κυβερνήσεων για να συμμετάσχουν στο 3ο Παγκόσμιο Φόρουμ για τη μετανάστευση και την ανάπτυξη. Το φόρουμ επιχειρεί να συνδέσει δύο στοιχεία τους μετανάστες και την ανάπτυξη. Άραγε είναι δυνατόν αυτά να συνδεθούν; Η μέχρι τώρα ιστορία λέει πως ναι, όταν οι μετανάστες χρησιμοποιούνται ως φτηνό εργατικό απέναντι στους ακριβότερους γηγενείς εργαζόμενους. Έτσι, η άποψη της κ. Θ. Τζάκρη ότι «η νόμιμη μετανάστευση συμβάλλει στην αύξηση κατά 4% του ΑΕΠ» πρέπει να συμπληρωθεί από το ποιος καρπώνεται αυτή την αύξηση. Με άλλα λόγια, το φόρουμ δεν αφορά τους μετανάστες, αλλά και πάλι τις επιχειρήσεις. Θα μπορούσε η σχέση μεταναστών-ανάπτυξης θα αφορά στην οικονομική ανάπτυξη των χωρών προέλευσης των μεταναστών, έτσι ώστε να μην αναγκάζονται να μεταναστεύσουν…

…Αλλά η… σοσιαλίστρια κ. Τζάκρη, υπεύθυνη εκ μέρους της ελληνικής κυβέρνησης για το φόρουμ, δεν έχει τέτοιες ευαισθησίες. Ενδιαφέρεται μόνο για τη δική μας, την ελληνική ανάπτυξη, η οποία θα προκύψει από την εκμετάλλευση των μεταναστών και δη των νόμιμων! Αλλά ποιοι είναι οι νόμιμοι μετανάστες στην Ελλάδα; Ποιος επιτέλους θα χτυπήσει τα κυκλώματα «νομιμοποίησης» και θα εξορθολογίσει τους κανόνες έτσι ώστε να μην υπάρχουν παιδιά μεταναστών τρίτης γενιάς χωρίς να είναι «νόμιμα». Ύστερα σου λένε για τον ρατσισμό…

…Ε, λοιπόν, ο ρατσισμός ξεκινά από ψηλά και καταλήγει στην κοινωνία. Δεν θα ξεχάσω την Αμαλία, παιδί Ελληνίδας και Σύριου, που μας έλεγε προχθές σε μία εκδήλωση λέσχης ανάγνωσης στο Περιστέρι, ότι κάποιοι καθηγητές στο σχολείο της είπαν να αλλάξει επώνυμο! Όχι όποιοι όποιοι, οι ίδιοι οι δάσκαλοί της. Αύριο, δεν αποκλείεται, αυτό το κορίτσι να είναι η πρώτη Ελληνίδα συγγραφέας με συριακό επώνυμο.

Τυφλό μίσος

Η θεμελιώδης διαφορά των παλαιών τρομοκρατών με τους τρομοκράτες νέας κοπής, είναι ότι οι δεύτεροι χτυπούν τους «κάτω», δόκιμους αστυφύλακες ή το πολύ κάποιον αρχιφύλακα, σε αντίθεση με τους πρώτους που είχαν ως στόχους, πρωτίστως, τους «πάνω», ήτοι επιχειρηματίες ή πολιτικούς. Με άλλα λόγια, ελλείπει πλέον η ταξική λογική που νομιμοποιούσε τη βία ως απάντηση στην κρατική βία, ή τη «βία των αφεντικών». Το μίσος δεν είναι πλέον ταξικό αλλά αφηρημένο, δηλαδή αταξικό. Γι’ αυτό τώρα η τρομοκρατική βία είναι άναρθρη και σκέφτεται μόνο με πυροβολισμούς, χωρίς να έχει την ανάγκη της αποδοχής των «κάτω», τους οποίους δεν επιθυμεί πια να γοητεύσει αλλά να τρομοκρατήσει, να φοβίσει. Τελικά, η νέα τρομοκρατία, όπως αυτή που χτύπησε τυφλά στην Αγία Παρασκευή, είναι αυτοαναφορική, εγωτική, ναρκισσιστική, εγκλωβισμένη στο δόκανο της μόδας και του στυλ, αδυνατώντας να αποδυθεί σε εμβαθύνσεις και να ενδυθεί έναν επεξεργασμένο πολιτικό λόγο. Η πατρίδα που προσφέρει δεν είναι παρά ο φόβος. Ο στόχος είναι να κερδίσει στο πεδίο του τρόμου, είναι η αλλαγή του συσχετισμού του φόβου υπέρ της. Γι’ αυτό τροχοδρομείται εύκολα σε «γραμμές» όπου συγχέονται οι ιδεολογίες και τα ιδεολογήματα τόσο μιας παρωχημένης αριστεράς όσο και του φασισμού. Και τούτο γιατί συμπληρώνει την τρομοκρατία των «κάτω». Λειτουργεί δηλαδή σαν τη Μαφία που εκφοβίζει από τα κάτω, εκείνους που ήδη τρομοκρατούνται από τους «πάνω». Το επικίνδυνο, όμως, στην παρούσα φάση είναι ότι ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης κινείται σαν «ταύρος σε υαλοπωλείο», αναπτύσσοντας περίεργες θεωρίες για τους πιθανούς στόχους και τα Εξάρχεια και δημιουργώντας συνθήκες πολέμου, όπου ο ίδιος λειτουργεί σαν μικρός Ναπολέων! Θα το ξαναπούμε, τη βία την τρέφει η ανεργία και ο αποκλεισμός. Αυτές είναι οι βασικές αιτίες της. Αν αυτά σύμφωνα με τον κ. Χρυσοχοΐδη είναι ιδεολογήματα, τότε ακόμα και όταν ο υπουργός θα επιτυγχάνει, θα αποτυγχάνει, γιατί η τρομοκρατία θα αναγεννάται από το σύστημα που την πολεμά, από την αναδουλειά, την ανεργία(25% είναι η ανεργία των νέων), την κρατική βία και τον αποκλεισμό. Βέβαια, ο πολιτικός δεν θα είναι εσαεί «Προστάτης του Πολίτη», γι’ αυτό επιδιώκει να πιάσει ένα παιδί που βάζει γκαζάκια, ή να του τύχει πάλι ένας ακόμη Ξηρός, για τους άλλους ας φροντίσουν οι άλλοι. Αυτός τα πολιτικά «γαλόνια» του θέλει. Γι’ αυτό δεν θα αντιληφθεί ποτέ το passage a l’ acte των νέων, που είναι το αποτέλεσμα της υπερχειλίζουσας οδύνης και της παρελκόμενης οργής, και είναι απαραίτητα ώστε να μην οδηγήσουν σε μια αβάσταχτη ηθική ακαμψία που θα επιφέρει η απώθηση. Υπ’ αυτήν την οπτική, μάλιστα, μία ορισμένη βία, η βία των νέων ως αντίδραση είναι σωτήρια για την ίδια την κοινωνία. Αλλά όχι αίμα. Είμαστε αντίθετοι στην καζουιστική του αίματος. Δεν υπάρχει χειρότερο πράγμα από το αίμα, από την αφαίρεση μιας ζωής. Κανείς δεν έχει τέτοιο δικαίωμα και για κανένα δίκιο.

Εφήμερα
Πέθανε στα 89 της χρόνια η Έλλη Παππά, γυναίκα του Νίκου Μπελογιάννη. Θυμάμαι το ενδιαφέρον προτελευταίο της βιβλίο «Μακιαβέλι ή Μαρξ;». Το τελευταίο βιβλίο ήταν οι σημειώσεις που βρέθηκαν στο «σοβατεπί» του σπιτιού της Εταιρίας Συγγραφέων. Ανεξάρτητα από τις πολιτικές ή ιδεολογικές διαφορές εκείνο που σε γοήτευε στην Έλλη Παππά ήταν ο λόγος της και η εκφορά του. Ως γνωστόν είχε διαφωνήσει με την εισβολή των σοβιετικών στρατευμάτων στην Τσεχοσλοβακία. Πάντως, με ενδιαφέρον αναμένεται και το άνοιγμα της πολιτικής της διαθήκης όπου λέγεται ότι αναφέρει και τα ονόματα εκείνων που τους κατέδωσαν τόσο αυτή όσο και τον σύντροφό της.
Ο κ. Λάκης Λαζόπουλος επιμένει να ζητάει από τους δημοσιογράφους να πουν ποιος συνάδελφός τους έχει δέκα φρουρούς αστυνομικούς. Καλούμε την ΕΣΗΕΑ να απαντήσει στον καλλιτέχνη ή να ενημερώσει τα μέλη της ώστε να γνωρίσουμε το θέμα και να απαντήσουμε εμείς. Πάντως, ο καλός καλλιτέχνης μάλλον εμπάθεια και πίκα «βγάζει» προς τους τηλεοπτικούς «μεγαλοδημοσιογράφους». Γιατί όσον αφορά στην πλέμπα, εμάς δηλαδή, δεν φαίνεται να μας υπολογίζει καν ως δημοσιογράφους άξιους να αναφερθεί η μεγαλειότης του.

Σεν Αμάρτυα

Το θέμα δεν είναι τι διαβάζουμε, αλλά πως το διαβάζουμε. Το σύνηθες είναι να διαβάζουμε μόνο ότι συμφωνεί με τις απόψεις μας, ενισχύοντας κατ’ αυτό τον τρόπο τις ήδη εδραιωμένες πεποιθήσεις μας. Έτσι, όμως, δεν αναπτύσσουμε ούτε την κριτική σκέψη ούτε τον αναστοχασμό ως κριτική σκέψη απέναντι στην ίδια μας τη γνώμη. Αντέχει φερ’ ειπείν ένας αριστερός να διαβάσει με προσοχή και ενδιαφέρον έναν δεξιό στοχαστή; Σπάνια. Η σπάνις επιβεβαιώνεται στην περίπτωση του Αμάρτυα Σεν, του νομπελίστα οικονομολόγου, ο οποίος μας αφηγείται(μέσω της Le Monde 15/9/2009) πότε και πως διάβασε τον Άνταμ Σμίθ και το κλασικό του έργο «Ο πλούτος των εθνών»(1776). «Κατά τη διάρκεια της σχολικής μου εκπαίδευσης, λέει ο Σεν, είχα ήδη συνείδηση για τη σπουδαιότητα των κειμένων του Άνταμ Σμιθ, αλλά δεν είχα αποκτήσει αληθινή επαφή με τα αυθεντικά του έργα παρά μόνο στον πρώτο χρόνο του πανεπιστημίου…(σ.σ.Καλκούτα 1951). Ήμουν 17 ετών και ενθουσιασμένος από τους πρωτοπόρους νεωτερισμούς που κόμισε ο Σμιθ. Το πνευματικό κλίμα, κατά τη διάρκεια των σπουδών μου, ήταν εντελώς προσανατολισμένο στην αριστερά. Εγώ είχα διαβάσει ήδη Μαρξ και ήμουν εντυπωσιασμένος από το μεγάλο του ενδιαφέρον για το ζήτημα της φτώχειας, της ανισότητας και της εκμετάλλευσης». Ο Αμάρτυα Σεν εξηγεί στη συνέχεια ότι οι αριστεροί κύκλοι στους οποίους ανήκε και ο ίδιος είχαν διαμορφώσει την άποψη πως στο βαθμό που ο Άνταμ Σμιθ δεν είχε ενδιαφερθεί ιδιαίτερα για την ανισότητα και τη φτώχεια, εναπόκειτο στον Μαρξ να μετασχηματίσει τις θεωρίες του Σμιθ σε μία ριζική κριτική του καπιταλισμού. Σύμφωνα με τον Σεν «αυτή η αντίληψη δεν ήταν απολύτως εσφαλμένη(…), αλλά δεν ήταν και εντελώς σωστή. Αυτή παραβλέπει ότι ο ίδιος ο Σμιθ ήταν ιδιαίτατα κριτικός στις οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες καθώς και στις ασυμμετρίες της ταξικής δομής που χώριζε με σταθερό τρόπο τους εργαζόμενους από τις προνομιούχες κατηγορίες». Με το διάβασμα του βιβλίου «ο Πλούτος των εθνών», «ανακάλυψα, λέει πάντα ο Σεν, ότι ο Σμιθ ήταν πάρα πολύ σκεπτικός –και κριτικός- για το θέμα του είδος των φτωχών, ακόμα και στο πλαίσιο των κοινωνιών που ευημερούσαν». Σ’ αυτό το σημείο ο Ινδός οικονομολόγος κάνει μία πολύ σπουδαία παρατήρηση που αποδεικνύει την ενασχόληση του Σμιθ με την ηθική φιλοσοφία και τον άνθρωπο. «Ήμουν ιδιαίτερα συγκινημένος, λέει ο Σεν, από τη δυνατή ανάλυση του Σμιθ σύμφωνα με την οποία οι πλούσιοι επιτυγχάνουν καλύτερα όχι γιατί έχουν, γενικώς, περισσότερο ταλέντο από τους άλλους, αλλά γιατί είχαν την τύχη να δεχθούν μία καλύτερη εκπαίδευση και επειδή το στυλ της ζωής τους τούς επέτρεπε να έχουν ελεύθερο χρόνο και τη δυνατότητα να καλλιεργηθούν»! Να, λοιπόν, που ο καθένας μπορεί να διαβάσει τους κλασσικούς με τον τρόπο του. Μη λησμονούμε, εξάλλου, πως ο Σμιθ και η «αόρατη χείρα», που αυτορρυθμίζει την Αγορά, ήταν το μεγάλο επιχείρημα των σύγχρονων νεοφιλελεύθερων. Αλλά σ’ αυτές τις περιπτώσεις τα βιβλία δεν είναι πάρα «εργαλεία πίστης» και προπαγάνδας και όχι κατανόησης της ανθρώπινης κατάστασης. Το ίδιο ισχύει και για τη δεξιά και για την αριστερά, εκτός φωτεινών εξαιρέσεων όπως ο Αμάρτυα Σεν.

Εφήμερα

Πράκτορας της CIA ακόμα και η αδελφή του Φιντέλ και του Ραούλ Κάστρο. Η Χουανίτα Κάστρο(76 ετών) παραδέχθηκε η ίδια ότι από το 1961 έως το 1964 που αυτοεξορίστηκε στο Μαϊάμι των ΗΠΑ συνεργαζόταν με τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες. Γιατί το έκανε αυτό η Χουανίτα, η οποία είχε διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ανατροπή της αμερικανόπνευστης δικτατορίας του Μπατίστα; Γιατί, όπως λέει η ίδια, συνέβη το «τέλος των ψευδαισθήσεων, όταν είδα την αδικία». Εντάξει, να δεχθούμε ότι ήταν έτσι, αλλά γιατί έγινε συνεργάτης εκείνων που στήριζαν τον δικτάτορα Μπατίστα; Όχι, δεν υπεβλήθη τέτοια ερώτηση στη Χουανίτα. Η οποία βγήκε στο σεργιάνι, προκειμένου να προωθήσει το βιβλίο της με τον γαργαλιστικό τίτλο «ο Φιντέλ ο Ραούλ και η μυστική τους ιστορία»! Συνεπώς και τα λεφτά είναι πολλά και το βιβλίο εντάσσεται στη λογική της δημιουργίας κατάστασης στην Κούβα σύμφωνα με την «πολιτική των λαών» του Ομπάμα…

…Ποια είναι αυτή η «πολιτική των λαών» (ή του παγκόσμιου λαϊκισμού, όπως την αποκαλεί ο Τσαρλς Κάπτσαν); Η πρόκληση εμφυλίου πολέμου. Ακριβώς, όπως στην περίπτωση της Ελλάδας, όπου σύμφωνα με τον Μίκη Θεοδωράκη και οι μεν «ήταν θύματα του φόβου» και οι άλλοι «θύματα της πλύσης εγκεφάλου». Εν προκειμένω, το ρόλο των Αμερικανών τον έπαιξαν οι Άγγλοι. Κατά την άποψη του Μίκη οι Άγγλοι μας έσπρωξαν στον εμφύλιο. Αυτό είναι εν μέρει σωστό. Διότι, ναι, οι μάζες, τα αμούστακα παιδιά, εκατέρωθεν, τα αδέλφια, όπως δείχνει και η κινηματογραφική ταινία του Π. Βούλγαρη «Ψυχή βαθιά», μπορεί να ήταν τα πιόνια, τα αθώα θύματα, αλλά υπήρχαν και οι ταγοί, υπήρχαν οι ηγέτες των δύο πλευρών, οι οποίοι δεν μπορούν να απαλλαγούν από τις ευθύνες τους. Όποιες είναι αυτές για τον καθένα.

Τα ρουσφέτια έγιναν αιτήματα!

Η «αλλαγή σελίδας» απαιτεί κοινωνικές και πολιτικές συμμαχίες. Η πολική βούληση δεν αρκεί, αλλά πρέπει να γίνει μια ολόκληρη πολιτιστική επανάσταση, μια αλλαγή στα μυαλά και τη συμπεριφορά των ανθρώπων. Απαιτεί τόση σοφία για να το αντιληφθεί κανείς; Δυστυχώς, ό,τι έπαθε ο Κώστας Καραμανλής, φαίνεται να το υφίσταται τώρα και ο Γιώργος Παπανδρέου, ο οποίος πολύ νωρίς και παρά τον προσωπικό του θρίαμβο βρίσκεται αντιμέτωπος με το «βαθύ ΠΑΣΟΚ», το οποίο αποδέχεται τις λεκτικές πιρουέτες για την άρση του πελατειακού συστήματος αλλά παθαίνει ιλίγγους όταν αυτό γίνεται πράξη! Έτσι, το πρώτο μήνυμα εστάλη στον πρωθυπουργό από το εθνικό συμβούλιο του ΠΑΣΟΚ, όπου ο νέος γραμματέας του κόμματος, προτεινόμενος από τον κ. Παπανδρέου- δεν υπερέβη το 49%. Το ίδιο συμβαίνει και με τα περίφημα βιογραφικά, που καταλήγουν σε φιάσκο, αφού τελικά επιλέγονται οι συγγενείς και οι κολλητοί, όπως στην περίπτωση των Πετσάλνικου και Καστανίδη. Η αποθέωση, όμως, του εμπαιγμού και της αδυναμίας των στελεχών του ΠΑΣΟΚ να αντιληφθούν τις ολέθριες συνέπειες του πελατειακού συστήματος, όπως εξάλλου συνέβη και με τα στελέχη της κυβέρνησης του Κώστα Καραμανλή, αποτελεί η συνέντευξη του υφυπουργού Άμυνας Π. Μπεγλίτη, ο οποίος όταν ερωτάται από τον δημοσιογράφο της «Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας» Τάσο Παππά: «Δεχτήκατε ήδη πιέσεις για ρουσφέτια;», απαντά: «Να τα πούμε ‘’αιτήματα’’. Αυτά υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν. Ας μην υποδυόμαστε τους ανυποψίαστους…». Να, λοιπόν, ένας ακόμη ευφημισμός, μία ακόμα αλλαγή ονόματος. Το ρουσφέτι δεν είναι πλέον ρουσφέτι αλλά «αίτημα»! Έτσι, κάτω από τα νέα ονόματα θα κρυφτούν οι ίδιες ολέθριες παθογένειες! Αυτές που αναπαράγουν το κράτος Λεβιάθαν και τη διαφθορά του. Ήδη οι «πελάτες» που ψήφισαν ΠΑΣΟΚ περιμένουν την εξαργύρωση των γραμματίων τους είτε με μία δουλειά στο δημόσιο (για τους «κάτω») είτε με μία αδρά επιδοτούμενη επιχείρηση (για τους «πάνω»). Το πρόβλημα για τον κ. Παπανδρέου είναι ότι δεν δύναται να ανταποκριθεί στα… αιτήματα, αφού οι επιταγές, που μοιράστηκαν προεκλογικά, ήταν «ακάλυπτες», αφού το ταμείο είναι «κόκκινο». Αυτή ήταν η αιτία της δυσαρέσκειας των ψηφοφόρων της ΝΔ, αυτή θα είναι και των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ. Διότι ως γνωστόν ουκ αν λάβοις παρά του μη έχοντος. Η κατάσταση αυτή θα επιφέρει τη σύγκρουση του πρωθυπουργού και όσων είναι πέριξ αυτού με το υπόλοιπο ΠΑΣΟΚ.
Το ξαναλέμε για πολλοστή φορά, το πρόβλημα του πελατειακού συστήματος και της διαφθοράς είναι «πολυεπίπεδο» και απαιτεί τη συμμαχία ολόκληρης της κοινωνίας και όλων των πολιτικών δυνάμεων. Μόνο που αυτή η κοινωνική και πολιτική συμμαχία δεν έχει ακόμη επιτευχθεί. Υπ’ αυτή την οπτική, υπάρχει ένας κάθετος διαχωρισμός σε αυτούς που έχουν πρόσβαση στην εξουσία και επωφελούνται, ή αλλιώς στους προνομιούχους της διαφθοράς, και σε όσους δεν έχουν πρόσβαση σ’ αυτή, που είναι ένα νέο είδος μη προνομιούχων. Οι οριζόντιες αυτές διακρίσεις, που βασίζονται στο βαθιά ριζωμένο και διαιωνιζόμενο πελατειακό σύστημα, οδηγούν στην πολιτική διάκριση μεταξύ συντηρητικών, όσων δηλαδή επιθυμούν τη διατήρηση του ισχύοντος συστήματος και εκείνων που επιθυμούν την ανατροπή του και τον εκσυγχρονισμό της ελληνικής κοινωνίας και του κράτους στη βάση της αξιοκρατίας. Παραδόξως, το «βαθύ ΠΑΣΟΚ» είναι άκρως συντηρητικό και θα είναι αυτό που θα συγκρουσθεί πρώτο με τον κ. Παπανδρέου, αν αυτός δεν καταλάβει πως η βουλησιαρχική αντιμετώπιση του φαινομένου δεν μπορεί να είναι λυσιτελής καθώς η διαφθορά είναι εγγεγραμμένη παντού, κυρίως στην κυρίαρχη κουλτούρα και τον τρόπο ζωής των νεοελλήνων.

Stages και Εξάρχεια

Δεν τους θέλουν ούτε ως πελάτες ούτε ως επαναστάτες. Μιλώ για τους νέους, που ο Χρυσοχοΐδης κυνηγά στα Εξάρχεια, ακόμη κι όταν παρακολουθούν παρουσιάσεις βιβλίων, ή για τους νέους, που ο Ραγκούσης στέλνει στο σπίτι τους, για την ακρίβεια στα Εξάρχεια, διακόπτοντας την ξεφτίλα των stages. Παράλογο; Παράλογο και παράδοξο. Μα το πιο ανορθολογικό απ’ όλα είναι όταν τα θύματα, οι νέοι, μετασχηματίζονται σε θύτες από τους τηλεοπτικούς κήνσορες: «Έχεις μπάρμπα στην Κορώνη;» ρωτά ο ένας. «Πόσες κατουρημένες ποδιές φίλησες;» επιμένει ο άλλος. Πολλές κύριε! Γιατί δεν υπάρχει άλλος τρόπος για να βρει κανείς δουλειά. Όχι, η απάντηση αυτή δεν δόθηκε από τα παιδιά, γιατί οι νέοι έχουν αξιοπρέπεια. «Ο εργάτης υπονόμων δεν έχει την πολυτέλεια να μην αγγίζει τα σκατά» μου είχε πει ένας 20χρονος παλαιότερα.
Έκανα αυτόν τον πρόλογο για να αναφερθώ στο πρόβλημα των συμβασιούχων –ή των stages-, ένα πρόβλημα που ήταν και είναι κοινωνικό, ηθικό και πολιτικό, αλλά πρωτίστως πρόβλημα δημοκρατίας. Οι εκάστοτε συμβασιούχοι ήταν και είναι οι πελάτες (αντί για πολίτες) των κομμάτων εξουσίας-και του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ-, ήταν και είναι οι ανταλλάκτες του πολιτικού τους δικαιώματος της ψήφου με μία θέση εργασίας στο Δημόσιο. Τα πολιτικά κόμματα έπαιξαν και συνεχίζουν να παίζουν αυτό το πελατειακό παιχνίδι, που εξαχρειώνει τον πολίτη, που υποβιβάζει την πολιτική συμμετοχή σε μία κοινή αγοραπωλησία, που καθιστά τη δημοκρατία ένα στημένο παιγνίδι, που διαπαιδαγωγεί την κοινωνία στην οσφυοκαμψία, στο ραγιαδισμό, στην ελάσσονα προσπάθεια, στην κουτοπονηριά των καταφερτζήδων και των λαμόγιων, ενώ καθιστά την αξιοκρατία και την μείζονα προσπάθεια ίδιο των ηλιθίων. Πρέπει να σταματήσει αυτό; Πρέπει. Πως όμως; Ρίχνοντας στην ανεργία χιλιάδες νέους; Όχι. Απλώς καταργώντας το θεσμισμένο πελατειακό σύστημα και εγκαθιστώντας ένα αυστηρό αξιοκρατικό σύστημα.
Αντιθέτως, το να στέλνεις βίαια χιλιάδες νέους στο δρόμο, τους ωθείς να σου απαντήσουν με τη βία. Γιατί η βία των νέων -όσων πετάνε πέτρες κι αυτών που τραγουδάνε, κι εκείνων που δηώνουν- απαντά ad hominem στην κυρίαρχη, στη νόμιμη βία του κράτους Λεβιάθαν, απαντά στην παροξυσμική τρομοκρατία όχι μόνο των «ράμπο», αλλά και της ανεργίας, της βίας όλων εναντίον όλων. Γιατί, παραδόξως, ενώ γίνεται μια τεράστια επιχείρηση εξάλειψης της βίας από τα Εξάρχεια, χιλιάδες νέοι άνεργοι στέλνονται εκεί. Γιατί μόνο εκεί οι νέοι ξαναβρίσκουν τον εαυτό τους, βρίσκουν συντροφικότητα και αλληλεγγύη, αρνούμενοι μια ζωή που η προοπτική της είναι ο ζωντανός θάνατος της ανεργίας και η ομηρία των stage, εκεί αρνούνται την πολιτική δημοκρατία, που τους αγνοεί, και μια απούσα κοινωνική δημοκρατία που υφίσταται μόνο για τους κομματικούς πελάτες(γιατί εκτός από τους «κάτω» υπάρχουν και οι «πάνω»). Όσο, συνεπώς, η πολιτεία και το κοινωνικό σύστημα θα λειτουργεί απάνθρωπα, τόσο τα Εξάρχεια θα τονώνονται από τη νεανική ανάγκη-άρνηση μιας ολοκληρωτικής κυρίαρχης ιδεολογίας και το περίφημο πνεύμα της εποχής, που ως μόνη αξία της αλήθειας τους προβάλλουν το ιδιωτικό όφελος, τον ατομικισμό, τον κυνισμό, την απανθρωπιά.

Λαζόπουλος και δημοσιογράφοι

Συσσώρευση ειδήσεων για το ίδιο θέμα: Διαβάζεις τον Ζακ Σεγκελά, το παιδί-θαύμα της πολιτικής επικοινωνίας της δεκαετίας του 1980, τον άνθρωπο του Μιτεράν και του Ανδρέα Παπανδρέου, ηλικιωμένο πια, να λέει ότι «το ίντερνετ είναι η πιο μεγάλη βλακεία, που έχει εφεύρει ο άνθρωπος» και σκέφτεσαι αν αυτό είναι η απάντηση στη διαδικτυακή διαβούλευση σχετικά με τα κρατικά αυτοκίνητα του Παπανδρέου του νεώτερου. Την ίδια στιγμή μια φωτογραφία των «πράσινων» στο ευρωκοινοβούλιο(Στρασβούργο), ντυμένων με… ομοιόμορφη στολή, καθώς ψηφίζουν για τον πλουραλισμό και τη συγκέντρωση στα ΜΜΕ αλλά και η έκθεση των Δημοσιογράφων Χωρίς Σύνορα σύμφωνα με την οποία «Η ελευθερία του Τύπου έχει υποχωρήσει στην Ευρώπη», προβληματίζουν. Αλλά εκείνος που με βάζει κυριολεκτικά στο λούκι του θέματος είναι ο Λάκης Λαζόπουλος, ο οποίος για μία εισέτι φορά καταγγέλλει συλλήβδην τους δημοσιογράφους, γιατί δεν δημοσιοποιούν τα ονόματα των συναδέλφων τους που έχουν φρουρούς-αστυνομικούς. Ο καλός καλλιτέχνης μ’ αυτή του γενίκευση βάζει στο ίδιο σακούλι τους μεγαλοδημοσιογράφους των εκατομμυρίων, που κακώς «φυλάσσονται» με χρήματα των φορολογουμένων, και όλους τους υπόλοιπους, τη μεγάλη πλειοψηφία των εργαζόμενων σε συνθήκες γαλέρας, που αμείβονται με χίλια ευρώ το μήνα και τη δαμόκλειο σπάθη της απόλυσης πάνω από το κεφάλι τους. Ενδεχομένως, ο Λαζόπουλος να θεωρεί ότι και οι «φτωχοί» δημοσιογράφοι έχουν τη νοοτροπία και την ιδεολογία των «μεγάλων» και θέλουν να γίνουν σαν κι αυτούς. Αλλά κι έτσι να είναι, πάντα υπάρχουν οι εξαιρέσεις που αντιστέκονται. Γι’ αυτό είναι μεγάλο λάθος και ακόμη μεγαλύτερη αδικία να τοποθετούνται όλοι στον ίδιο τροβά. Εξάλλου, τίποτα δεν είναι μαύρο-άσπρο. Ακόμη και η ελευθερία του λόγου είναι και θέμα «ποσότητας», αφού το «πόση» ελευθερία έχουμε εξαρτάται από τα χρήματα, τη συμβολική δύναμη και τους πόρους που διαθέτουμε για να απευθυνθούμε σε όσο γίνεται περισσότερους ανθρώπους. «Ένας φτωχός άνθρωπος, όσο έξυπνος και πειστικός κι αν είναι, αληθινά έχει περιορισμένη ελευθερία λόγου»(Χάουαρντ Ζιν). Αντιθέτως, «το άτομο που απολαμβάνει την ελευθερία του Τύπου είναι εκείνο που έχει στην ιδιοκτησία του ένα μέσο ενημέρωσης»(Α. Λίμπλινγκ). Συνεπώς, ας μη βάζουμε στο ίδιο τσουβάλι τους «πάνω» και τους «κάτω», δημιουργώντας όχι μόνο σύγχυση αλλά και αδικία, αδικώντας πρωτίστως τους «κάτω», καθώς εκείνοι που ωφελούνται –και κρύβονται- από την γενίκευση είναι οι «πάνω»(όχι τόσο οι δημοσιογράφοι όσο οι ιδιοκτήτες. Και για να τελειώνουμε, το πρόβλημα δεν είναι γενικώς οι δημοσιογράφοι, ή γενικώς κάποιοι «κακοί» εκδότες, αλλά εκείνοι οι «50 άνδρες και γυναίκες, επικεφαλής των εταιριών τους(σ.σ. που είναι φίλοι του κ. Λαζόπουλου)», που ελέγχουν πάνω από τις μισές πληροφορίες και ιδέες(Μπεν Μπαγκντικιάν), και τις οποίες είναι ικανοί να τις στέλνουν σε εκατομμύρια ανθρώπους, διαμορφώνοντας το γούστο τους και την εικόνα τους για τον κόσμο, δηλαδή την κουλτούρα και την ιδεολογία τους.