Οι συνταξιούχοι και ο Κρούγκμαν

Πόσο κοστίζει η ψήφος στις εκλογές του Νοεμβρίου; 100 έως 300 ευρώ. Τόσο κοστολόγισε την πολιτική επιλογή των χαμηλοσυνταξιούχων ο... αντιεξουσιαστής και σφοδρός πολέμιος του παλαιοκομματικού πελατειακού συστήματος Γ. Παπανδρέου. Υποκρισία και ψεύδος απύθμενα.

Πάντως, ο νομπελίστας οικονομολόγος Πωλ Κρούγκμαν είναι γνωστός στην Ελλάδα τόσο από τα βιβλία του όσο και από τις επισκέψεις του. Μαζί με τον Στίγκλιτς είναι αυτοί που υποτίθεται ότι επηρεάζουν τον πρωθυπουργό Γιώργο Παπανδρέου. Με περισσή, μάλιστα, αβρότητα ανταποδίδουν την φιλοξενία τους στα ελληνικά νησιά από την ελληνική κυβέρνηση ή το ΠΑΣΟΚ με καλά λόγια για τον κ. Παπανδρέου και την οικονομική του πολιτική. Εκτός Ελλάδας και χωρίς καμία πλέον υποχρέωση αλλάζουν ρότα. Έτσι, ο Πoλ Κρούγκμαν, σε ομιλία του στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου είπε, χθες, πως η κρίση χρέους στην ευρωζώνη δεν έχει τελειώσει και ότι «Αν και φαίνεται να έχουν ηρεμήσει κάπως οι αγορές, εξακολουθώ να μη βλέπω πώς θα λειτουργήσει αυτό που γίνεται στην Ελλάδα». Ο Κρούγκμαν δεν «βλέπει πως θα λειτουργήσει αυτό που γίνεται στην Ελλάδα», του διαφεύγει η τελετουργία των μαζικών ανθρωποθυσιών, όντας πέρα από τις δυνατότητες της οικονομικής επιστήμης, καθώς ανήκει στη σφαίρα της μεταφυσικής. Μόνο ο Γιώργος Παπανδρέου και ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου οδεύουν πλησίστιοι και με περισσό ενθουσιασμό προς την έξοδο του τούνελ, όπου όμως εκείνο που ακολουθεί είναι ο γκρεμός, το χάος, ο Καιάδας. Ενδεχομένως, η λύση να είναι αυτή, να γεμίσουν τον Καιάδα με τα πτώματα των εργαζόμενων, των ανέργων και των συνταξιούχων και να κτίσουν τη νέα Ελλάδα, όπως ο Τσάρος Πέτρος έκτισε στους βάλτους την πόλη του, την Αγία Πετρούπολη.
Και όλα τούτα όταν η τρίτη δόση του δανείου των 110 δις ευρώ είναι σύμφωνα με έγκυρους κύκλους(Γουόλ Στριτ Τζέρναλ) στον αέρα, ενώ ο παγκόσμιος εμπορικός πόλεμος έχει ήδη κηρυχθεί. Δεν αποκλείεται η υπόθεση με την επένδυση του Κατάρ στον Αστακό να είναι συνέπεια αυτού του πολέμου. Στην ομιλία του στο Βερολίνο, ο κ. Κρούγκμαν προέβλεψε ότι η Κίνα οδηγείται σε εμπορικό πόλεμο με τις ΗΠΑ και άλλες δυτικές χώρες. Αυτό το γράψαμε εδώ και καιρό. Αλλά στον πόλεμο αυτό μαζί με την Κίνα και την Ινδία απέναντι στις ΗΠΑ, αντιθέτως απ’ ό,τι πιστεύει ο Κρούγκμαν, είναι και η Γερμανία. Οι τρεις αυτές χώρες και σχεδόν όλες του G20 αρνήθηκαν την πρόταση της Ουάσινγκτον να μην προβούν σε υποτιμήσεις των νομισμάτων τους και να μειώσουν τις ανισορροπίες στα εμπορικά τους ισοζύγια. Με άλλα λόγια ζητούν από την Κίνα, την Ινδία, τη Γερμανία και άλλες αναδυόμενες αγορές να μειώσουν τα εμπορικά τους πλεονάσματα. Και ευλόγως αυτές δεν θέλουν να κάνουν τη χάρη στις Ηνωμένες Πολιτείες. Παραδόξως, όμως, αυτό το κάνει ήδη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καθώς η ισοτιμία του ευρώ ανεβαίνει έναντι του δολαρίου, μειώνοντας τον ευρωπαϊκό ανταγωνισμό έναντι των ΗΠΑ. Και όσον αφορά στην Ελλάδα προξενεί πλήγμα στις εξαγωγές και πολύ περισσότερο στον τουρισμό. Αλλά αυτά δεν… υπάρχουν, «οι θυσίες πιάνουν τόπο» σύμφωνα με την ελληνική κυβέρνηση!

Τι ζητούν οι νέοι η Γαλλία;

Για ενδοτισμό κατηγορεί τον Σαρκοζί η Μέρκελ, αφού επιτρέπει στα λυκειόπαιδα, τους μαθητές των γαλλικών πόλεων-γκέτο σύμφωνα με τη Le Figaro, να σπάσουν και να κάψουν. Τι, όμως, υπερασπίζονται οι νέοι αυτοί; Υπερασπίζονται τη σύνταξη στα 60 χρόνια και το κράτος πρόνοιας που κατέκτησαν οι γονείς και οι παππούδες τους; Όχι, λένε οι οπαδοί της καθεστηκυίας τάξης, οι μαθητές μέσα από την ιδιότυπη «ιντιφάντα» τους αρνούνται «τη Δημοκρατία, την κουλτούρα της και τα σύμβολά της» που είναι «η αστυνομία και το σχολείο»(οι μαθητές έκαψαν ήδη ένα σχολείο). Οι αναλυτές αυτοί, όμως, παραβλέπουν την προέλευση των μαθητών, λησμονούν ότι και η προηγούμενη εξέγερση προέρχονταν από τα προάστια, από τις «πόλεις-γκέτο». Ότι πρόκειται για παιδιά άνεργων και φτωχών μεταναστών που δεν έχουν άλλο μέλλον πέρα απ’ αυτό των συμμοριών της διακίνησης ναρκωτικών κ.ά. Γι’ αυτό και τότε και τώρα τίθεται επί τάπητος το ζήτημα της ένταξης των μεταναστών στην κοινωνία υποδοχής. Η ενσωμάτωση, όμως, απέτυχε, όπως και η πολυπολιτισμική κοινωνία σύμφωνα με την Άγκελα Μέρκελ. Αλλά το πρόβλημα της αδυναμίας ενσωμάτωσης υφίσταται μόνο στις περιόδους οικονομικής κρίσης. Τότε η χώρα υποδοχής αντιμετωπίζει τους μετανάστες σαν παρείσακτους, σαν εχθρούς που πρέπει να ξεφορτωθεί. Οι μετανάστες με τη σειρά τους μισούν την αφιλόξενη χώρα και νοερά προστρέχουν στο απάγκιο των πολιτιστικών αναφορών της γενέθλιας χώρας. Είναι πλέον εντελώς ξένοι, είναι ένας εσωτερικός «εχθρός λαός», που είναι και εχθρός της δημοκρατίας σύμφωνα με την αντίληψη της αμυντικής δημοκρατίας. Στην αμυντική δημοκρατία οι δημοκρατικές ελευθερίες του πολίτη περιορίζονται από την πρακτική των εχθρών της δημοκρατίας. Γι’ αυτό λένε, όπως η Μέρκελ, καμία ελευθερία και καμία υποχώρηση προς τους εχθρούς της ελευθερίας. Αλλά σε μία δημοκρατία «κανείς δεν έχει το προνόμιο να χαράζει τα όρια της ανεκτικότητας μόνο από την οπτική γωνία των εκάστοτε δικών του αξιολογικών τοποθετήσεων». Σε κάθε περίπτωση, τα όρια αυτά καθορίζονται με βάση τους κοινούς αξιολογικούς προσανατολισμούς που βρίσκουν την έκφρασή τους στο Σύνταγμα. Αλλά τι σημαίνει κοινοί προσανατολισμοί, αν όχι προσανατολισμοί της πλειοψηφίας; Γενικά, η ανοχή στις μειονότητες έχει όρια που καθορίζονται από τις αυθεντίες που φέρουν τη νομιμοποίηση της πλειοψηφίας. Άρα, οι σημερινοί νέοι που εξεγείρονται, το κάνουν εναντίον μας δημοκρατίας και μια κυρίαρχης πλειοψηφίας που τους αρνείται τα ισότιμα πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα. Γιατί ουσιαστικά δεν απέτυχε η πολυπολιτισμική κοινωνία αλλά η δυνατότητα ανοχής του δυτικού δημοκρατικού μοντέλου, όπως διαμορφώθηκε στο χρόνο από την εποχή των Ουγενότων και του Βολταίρου. Τι μπορούμε να αντιπροτείνουμε σήμερα; Την ανοιχτή κοινότητα. Η «ανοιχτή κοινότητα» δεν υπόσχεται λέει ο Γερμανός φιλόσοφος Γ. Χάμπερμας μόνο «αλληλεγγύη και μη διακριτική συμπερίληψη, σημαίνει συγχρόνως το ίδιο δικαίωμα του καθενός για ατομικότητα και διαφορετικότητα». Αυτό είναι ζητούμενο για όλους τους νέους. Γι’ αυτό οι νέοι των πόλεων-γκέτο ενώνονται με αυτούς των ευγενών προαστίων και δημιουργούν ένα εκρηκτικό μίγμα, όπως στην Αθήνα το Δεκέμβρη του 2008.

Αλλαγή παραδείγματος

Δεν χρειάζεται να είναι κανείς οικονομολόγος για να αντιληφθεί πως δημιουργείται ο φαύλος κύκλος της ύφεσης. Περικόπτεις τους μισθούς και τις συντάξεις, μειώνεις δηλαδή την αγοραστική δύναμη αυτών που κατά κύριο λόγο καταναλώνουν και τότε η αγορά παγώνει, τα λουκέτα είναι παντού, και το κράτος δεν έχει από πού να εισπράξει. Έτσι, τα έσοδα μειώνονται και αναγκάζεται η κυβέρνηση να προχωρήσει σε νέα μέτρα, σε νέες περικοπές, σε νέο σφίξιμο της θηλιάς στο λαιμό των εργαζομένων και της αγοράς, βαθαίνοντας ακόμα πιο πολύ την ύφεση. Αν δεν δει κανείς ολόκληρο τον φαύλο κύκλο, μένοντας μόνο σ’ ένα στάδιό του, τότε τα συμπεράσματά του θα είναι λανθασμένα. Ακριβώς, όπως εκείνοι που σήμερα διατείνονται πως δεν φταίνε τα μειωμένα έσοδα, αλλά οι υπέρογκες κρατικές δαπάνες, το μεγάλο δηλαδή κράτος. Η σμίκρυνση του μεγάλου κράτους είναι ένα από τα προτάγματα των νεοφιλελεύθερων που επανέρχονται. Όμως, το μεγάλο κράτος δημιουργεί τις ζημιογόνες ΔΕΚΟ; Το μεγάλο κράτος ευθύνεται για τους απηνιδωτές που αγοράζει, όχι κάποιο νοσοκομείο, αλλά το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης; Το μεγάλο κράτος φταίει για τις προμήθειες των εξοπλισμών; Ασφαλώς όχι. Συνεπώς, πρέπει να αλλάξουμε τρόπο σκέψης για να μπορέσουμε να εξηγήσουμε την κρίση και πολύ περισσότερο για να προτείνουμε τη διέξοδο απ’ αυτή. Πρέπει να αναστοχαζόμαστε διαρκώς, όπως έλεγε ο Ε. Ζιν, γιατί οι εμπειρίες μας διδάσκουν ότι «οι παλιές κατεστημένες αντιλήψεις, οι παραδοσιακές πεποιθήσεις, με άλλα λόγια ο συστηματοποιημένος σωρός των ιδεολογιών –καπιταλισμός, σοσιαλισμός, δημοκρατία- πρέπει να αποδιαρθρωθεί, έτσι ώστε να μπορέσουμε να πειραματιστούμε με τα υλικά ραφής, να προσθέσουμε καινούργια στοιχεία και να δημιουργήσουμε νέους συνδυασμούς με χαλαρότερους δεσμούς». Χρειαζόμαστε, λοιπόν, νέα εργαλεία ανάλυσης, νέες, ευρηματικές προσεγγίσεις στα προβλήματα του καιρού μας. Αλλά αυτό μπορεί να συμβεί εκεί που η δημοκρατία ξαναγεννιέται, εκεί όπου οι πολίτες αμφισβητούν τους οργανικούς διανοούμενους και τους ειδικούς του κατεστημένου, χειραφετημένοι από την κυρίαρχη προπαγάνδα και επεξεργαζόμενοι οι ίδιοι τα μεγάλα ζητήματα του σημερινού κόσμου, δίνοντας νέες λύσεις. Για να συμβεί αυτό, εκτός από τα παρωχημένα, ιδεολογικά εργαλεία ανάλυσης, θα πρέπει να αποδοκιμαστεί και η κυρίαρχη ιδεολογία της εποχής, ο πολιτικός τυφλοσούρτης που αποκαλείται «ρεαλισμός» (ή μακιαβελισμός). Γιατί τίποτα δεν είναι απόλυτο, καμία πραγματικότητα και καμία αλήθεια δεν είναι αντικειμενική, γιατί κανείς δεν έχει τα ίδια συμφέροντα με τον άλλο. Με άλλα λόγια πρέπει να καταφανεί ότι ο Μακιαβέλι ήταν ειλικρινής και δεν αναφερόταν, όπως οι σύγχρονοι φαρισαίοι και μακιαβελίσκοι οπαδοί του, σε γενικά, κοινά συμφέροντα αλλά σ’ αυτό που «συμφέρει έναν πρίγκιπα». Συνεπώς, ο ρεαλισμός οφείλει να εκκινεί από τα διαφορετικά συμφέροντα, που συγκρούονται εντός της κοινωνίας. Και τότε το βλέμμα θα είναι πιο καθαρό…

Ναντέρ και Μέγκα

Αίφνης, το ντροπαλό κορίτσι με τα τετράγωνα γυαλιά σηκώνεται κι ακολουθεί τους διαδηλωτές. Το μάθημα που θα μάθει, σήμερα, είναι ότι μπορεί να αντισταθεί, όπως κάποιοι άλλοι νέοι, τότε στον καιρό των κερασιών, το Μάη του 1968. Μα, να, την ώρα που η νέα διαφεύγει από τη μοιρολατρία και δημιουργεί ιστορία, τη δική της ιστορία, ο σχολιαστής στο «Μέγκα» μιλάει για το ανώφελο των αντιδράσεων, αφού τα μέτρα, όπως διατείνεται, θα ληφθούν ούτως ή άλλως. Παραδόξως, ο συνάδελφός του εξ Αμερικής τον διαψεύδει. Όχι, το ΔΝΤ επηρεάζεται από τις αντιδράσεις. Ο εξ Ελλάδος επιμένει ότι κάθε διαμαρτυρία είναι μάταιη και ότι κανείς δεν πεινάει! Δεν γνωρίζει από Περιστέρι, από Λιόσια και Πέραμα. Αγνοεί τα συσσίτια της ντροπής, ότι ένας στους έντεκα Έλληνες περνάει από εκεί. Δεν ξέρει τίποτα για το 33% των νέων που είναι άνεργοι, για εκείνους που πάσχουν από ασιτία ονείρων. Δεν βλέπει, γιατί η θέαση του κόσμου αλλάζει από πολιτισμό σε πολιτισμό, από έθνος σε έθνος, από φυλή σε φυλή, από κοινωνική ομάδα σε κοινωνική ομάδα, από γειτονιά σε γειτονιά. Το λάθος του δημοσιογράφου, το «ιδιοτελές σφάλμα» του, όπως θα έλεγε ο Ελβέτιος, είναι ότι περικλείει τα πάντα στο όνομα της δικής του περιοχής, των δικών του γειτόνων, των δικών του εύτακτων-προκρούστειων σχημάτων και γενικεύσεων. Σ’ αυτό τον κόσμο τίποτα δεν αντιδρά γιατί δεν έχει ανάγκη να αντιδράσει.
Παρ’ όλα αυτά, ακόμα κι εκεί, υπάρχει πάντα η υπόρρητη αντίδραση, υπάρχουν τα αδήλωτα, ασυνείδητα αιτήματα, τα οποία οι συστημικοί διανοούμενοι και σχολιαστές δεν μπορούν να δουν από το βάθρο των καθολικών αληθειών και της αυθεντίας τους. Αυτό έδειξε ο Δεκέμβρης του 2008. Γιατί, πάντα υπάρχει η σύγκρουση των κόσμων, έστω κι όταν κάποιος κυριαρχεί. Πάντα ένα ανώτερο ηθικό και πνευματικό βάθος, μια ευγενική και ανιδιοτελής αγάπη για την αλήθεια θα αντιπαρατίθεται στους ηδονιστές χωρίς καρδιά, στους κοσμικούς, και τους ρηχά ηθικούς, προπάντων στους «χρυσο-συσσωρευτές» και στους κανίβαλους.
Η νεαρή παριζιάνα βρίσκεται τώρα στη Ναντέρ, βιώνοντας την εισβολή του συγκλονιστικού μυστηρίου της μάζας και νιώθοντας μια σωματική έλξη γι’ αυτούς που διαδηλώνουν. Κατεβαίνει από το πεζοδρόμιο και αναμειγνύεται με τους συνομηλίκους της. Δεν υπάρχουν εδώ σταθμίσεις και ορθολογισμοί. Όλα λειτουργούν με την έλξη της βαρύτητας, όπως στη φυσική. Και, κατά ένα περίεργο τρόπο, μέσα στη μάζα υφίσταται μια απόλυτη αλλαγή συνείδησης, μια αλλαγή συναισθημάτων, μια αλλαγή της θέασης του κόσμου. Τώρα βλέπει ότι υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που πεινούν, ότι η δουλειά είναι και άχθος αλλά και δημιουργία, ότι ο κόσμος είναι άνισος και άδικος. Ότι πρέπει να αλλάξει…

Με ποιον είσαι;

Το θέμα είναι τι θέση παίρνεις, με ποιον είσαι σήμερα: Με τα ελλείμματα και τους αριθμούς ή με τους ανθρώπους που δυστυχούν(ένας στους πέντε); Με την Ακρόπολη ως κενοτάφιο της μνήμης ενός μεγάλου πολιτισμού και της υψηλής αισθητικής του ή με τους σύγχρονους εργαζόμενους που κλείστηκαν εκεί, δίκην αρχαίων δούλων σ’ έναν ιδιότυπο Κούγκι, διεκδικώντας ψωμί κι αξιοπρέπεια; Ε, λοιπόν, δεν μπορεί κανείς να μιλάει από το ύψος της βόλεψής του και από την ασφάλεια των πολλών δουλειών του, ψέγοντας εργαζόμενους που διεκδικούν τα χρήματα της δούλεψής τους. Γι’ αυτό, αγαπητέ αρθρογράφε, πάρε τη θέση του άνεργου, λάβε τη θέση του συμβασιούχου, που έχει να πληρωθεί 22 μήνες. Και να έχεις το ρεύμα, το νερό και το νοίκι να τρέχουν και τα παιδιά να ζητούν τα αναγκαία για την ανύπαρκτη δωρεάν παιδεία. Έλα, κύριε κήνσορα, που αγανακτείς και ωρύεσαι για την προσβολή της ιερότητας του χώρου, έλα να αλλάξουμε ρόλους. Έτσι, όπως συνέβαινε παλαιότερα, τότε που ο διαφωτισμός διέδιδε ένα τρόπο σκέψης που βασιζόταν στη «συν-πάθεια», στο συμπάσχειν και κατ’ επέκταση στην αλληλεγγύη. Μέσα από αυτή τη διαδικασία δημιουργήθηκαν τα κοινά συμφέροντα των κοινωνικών ομάδων και των τάξεων. Όμως, σήμερα, οι κυνικοί όχι της ατομικότητας αλλά του φιλοτομαρισμού, τα λευκά κολάρα και οι υψηλόμισθοι χαρτογιακάδες της δημοσιογραφίας, της πολιτικής και του συνδικαλισμού(μετά από 2 μήνες απεργεί η ΓΣΕΕ!) αντιλαμβάνονται τον κόσμο να προχωράει σε «μονόδρομο» μέσα από τα ποτάμια του αίματος των αδυνάτων. Ώσπου να έρθει και η δική τους σειρά. Γιατί αυτό το οικονομικό και πολιτισμικό μοντέλο είναι αυτοχειριαστικό και αυτοκανιβαλιστικό, και αφού κατασπαράξει πρώτα τα πιο αδύνατα μέλη του, θα φθάσει και στους παραπάνω. Γιατί ο «Μανιακός καπιταλισμός»(Γουίλλιαμ Γκρέιντερ), οι «άπληστες αγορές» όπως λέει, σήμερα, ο Πορτογάλος πρωθυπουργός δεν τρώει μόνο τους εργαζόμενους, αλλά τρώει σαν τον Κρόνο και τα παιδιά του. Γι’ αυτό το πρότυπο αυτό δεν έχει καμιά σχέση με τον πολιτισμό, που συμβολίζει η Ακρόπολη. Αντιθέτως, είναι ίδιο των απαρχών του ανθρώπινου είδους και δη των ανθρωπειδών. Κι εκεί οδηγεί, στο νόμο της ζούγκλας και στην κοινωνία της ζούγκλας, αδυνατώντας να λύσει αντιφάσεις, όπως αυτές της κ. Μέρκελ που δεν θέλει πια τους μετανάστες εργαζόμενους, αλλά μόνο μετανάστες που είναι εξειδικευμένοι εργαζόμενοι. Οι άλλοι στον Καιάδα. Όσο για την παγκοσμιοποίηση και την πολυπολιτισμική κοινωνία, αυτές είναι παρελθόν. Ζήτω, ξανά, το έθνος! Αλλά να, ξυπνά και πάλι ο Παλαμάς με τα «γιούχα» του. Και δεν ξέρεις που να πας. Τελικά, διαλέγεις τον άνθρωπο, τον αδύνατο, τον αναγκεμένο.

Σε ποιον ανήκει η Ακρόπολη;

«Η Ακρόπολη δεν ανήκει σε κανέναν», γι’ αυτό «κανένας δεν μπορεί να την ιδιοποιηθεί». Αυτό ήταν το πρώτο επιχείρημα της κυβέρνησης για τα γεγονότα της Ακρόπολης. Στη συνέχεια είχαμε την αλλαγή σύμφωνα με την οποία «Η Ακρόπολη ανήκει σε όλους». Αλλά «όχι στους εργαζόμενους» δηλώνει ο δημοσιογράφος. Γιατί κύριε συνάδελφε δεν ανήκει στους εργαζόμενους; Το ερώτημα θα μείνει αναπάντητο, αφού οι εργαζόμενοι δεν αξίζουν την τιμή να μετέχουν της αρχετυπικής πατρίδας της δημοκρατίας και του πολιτισμού της. Σ’ αυτή μετέχουν μόνο οι λίγοι, οι «πάνω», οι έχοντες και κατέχοντες. Συνεπώς, το περιεχόμενο του συμβολισμού της Ακρόπολης σύμφωνα με τους κυβερνώντες είναι τα μνημεία χωρίς μνήμη, τα μάρμαρα χωρίς ψυχή, αυτά που αιχμαλωτίζουν οι εργαζόμενοι, αλλάζοντας λουκέτα, είναι η Ακρόπολη δίκην τουριστικού περιπτέρου, στο οποίο καταθέτουν το συνάλλαγμά τους οι τουρίστες. Η Ακρόπολη είναι χρήμα γι’ αυτό οι «πάνω» μπορούν να την πωλήσουν δίκην οικοπέδου, αφού έχει τεθεί και ως εγγύηση στο Μνημόνιο για το δάνειο των 110 δις ευρώ. Πίσω, όμως, από τα αιχμάλωτα αγάλματα υπάρχουν ανθρώπινες ψυχές, είναι οι όμηροι του πολιτικού συστήματος, οι συμβασιούχοι, αυτοί που αναγκάζονται από την εποχή της απελευθέρωσης τους ελληνικού έθνους να πωλούν την πολιτική ελευθερία και την ψήφο τους έναντι πινακίου φακής, έναντι μιας θέσης εργασίας, για να εξασφαλίσουν το ιερό δικαίωμα στη δουλειά. Για το «ιερό δικαίωμα στη διαμαρτυρία αλλά όχι στην αυθαιρεσία» μίλησε και ο πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου στη Βουλή. Ποια όμως είναι τα όρια που καθιστούν το «ιερό δικαίωμα» αυθαιρεσία; Το ιερό δικαίωμα κύριε Παπανδρέου δεν έχει όρια, είναι ιερό και απαραβίαστο. Γι’ αυτό η υπεράσπισή του με κάθε τρόπο δεν είναι αυθαιρεσία, αλλά υποχρέωση, ηθική ευθύνη, απέναντι στα παιδιά που περιμένουν την τροφή τους, υλική και πνευματική. Αυθαιρεσία είναι η αφαίρεση της εργασίας από επιπλέον 130.328 ανθρώπους μέσα σ’ ένα χρόνο. Και χρειάστηκε η έντονη διαμαρτυρία στην Ακρόπολη για να ακουστεί η είδηση, όπου αυτή δεν λογοκρίθηκε, ότι το κράτος και η κυβέρνηση έχουν απλήρωτους επί 22 μήνες τους συμβασιούχους φύλακες της Ακρόπολης. Ύστερα, αυτοί που τρομοκρατούν τους εργαζόμενους με τη θατσερική «πολιτική του χειρότερου»(της πτώχευσης εν προκειμένω) θα καταδικάσουν τη διαμαρτυρία των εργαζόμενων ως ακραία και αυθαίρετη! Αλλά, όπως λένε και οι μαθητές στη Γαλλία, «Δεν μας ακούνε, γι’ αυτό κραυγάζουμε».
Η ακραία αντίδραση των εργαζομένων και των ανέργων (το ποσοστό της ανεργίας των νέων ανήλθε στο 33%) απαντά ad hominem στην κυρίαρχη, στη νόμιμη βία του κράτους και της κυβέρνησης. Η βία από την ήπια ως την ακραία αρνείται μια ζωή που η προοπτική της είναι ο ζωντανός θάνατος της ανεργίας. Οι νέοι αρνούνται μια πολιτική δημοκρατία, που τους αγνοεί, και μια απούσα κοινωνική δημοκρατία που υφίσταται μόνο για τους κομματικούς πελάτες. Αρνούνται μια ολοκληρωτική κυρίαρχη ιδεολογία, το περίφημο πνεύμα της εποχής, που ως μόνη αξία της αλήθειας της προβάλλει το όφελος και τον κυνισμό. Τελικά, όταν «ο βασιλιάς είναι γυμνός» και δεν μπορεί να επιβάλλει τη γύμνια του ως νέα ενδυματολογική αμφίεση (χειραγώγηση), τότε οι αρμοί της κοινωνικής συνοχής τρίζουν.

Η ύβρις

Η χθεσινή επίθεση της αστυνομίας εναντίον συμβασιούχων-εργαζομένων που παρακώλυαν τη λειτουργία του «ιερού χώρου» της Ακρόπολης -σύμφωνα με τον εντόπιο έφορο- αλλά και εναντίον ελλήνων και ξένων δημοσιογράφων ήταν με μία λέξη: μία φασιστική ενέργεια. Κι αυτό δεν αφορά μόνο τα ΜΑΤ που εκτελούσαν, αλλά και την ίδια την πολιτική ηγεσία, την ίδια την κυβέρνηση που έδωσε την εντολή. Τι θα έπρεπε, άραγε, να κάνουν οι εργαζόμενοι και το 33% των νέων που είναι άνεργοι; Να υπομείνουν την εξαφάνισή τους χωρίς καμία διαμαρτυρία, χωρίς έστω ένα σπασμό; Ποια είναι η ηθική της ευθύνης ενός εργαζόμενου πατέρα απέναντι στα παιδιά του; Προπάντων, σε τι συνίσταται η «ιερότητα του χώρου» και η ύβρις; Όχι κύριοι, ο χώρος της Ακρόπολης δεν είναι μνήμα ούτε τουριστικό περίπτερο, είναι μνήμη, είναι περιοχή μνείας και μάθησης, είναι λόγος, είναι ένας κοινός τόπος αναφοράς, είναι η αρχετυπική πατρίδα της δημοκρατίας, του διαλόγου και της πειθούς. Η Ακρόπολη δεν συμβολίζει τη βία και την καταστολή, αλλά την καταλαγή και τον διάλογο. Γι’ αυτό η χθεσινή πολιτική και αστυνομική ενέργεια ήταν αμιγώς φασιστική, ανταποκρινόμενη στην περίοδο των τυράννων και όχι της Αθηναϊκής Δημοκρατίας, αντιστοιχούσα σε νέο-ολοκληρωτισμούς όπου οι εργαζόμενοι –συμβασιούχοι και μη- είναι περιττοί, εξόριστοι –εκτός των ορίων της χώρας-, άνεργοι –εκτός έργου- και τελικά εκτός οποιουδήποτε νοήματος ζωής. Εκτός κι αν η κυβέρνηση ήθελε να διαλύσει το μύθο της δημοκρατίας της Αθήνας, δείχνοντας ότι αυτή στηριζόταν σε χιλιάδες δούλους. Όσο για εκείνους που αντιδρούν στην εικόνα του αποκλεισμένου από τους εργαζόμενους «ιερού χώρου», θα τους θυμίσουμε τον Γ. Σεφέρη που έλεγε πως ο ιερός τόπος της συλλογικής μας μυθολογίας εμπορευματοποιήθηκε, έγινε ξενοδοχείο. Κι ένα «ξενοδοχείο», μια τουριστική ατραξιόν δε έχει άλλη ιερότητα ειμή μόνο του εμπορεύματος. Γι’ αυτό ο Παρθενώνας είναι σαν το εμπορευματοποιημένο σώμα που έχασε την ψυχή του. Ακριβώς, όπως ο Ελπήνορας στην Κίχλη.
Σε κάθε περίπτωση, οι εργαζόμενοι-συμβασιούχοι, αυτοί που μένουν απλήρωτοι από το κράτος-μπαταχτσή, επειδή δεν είναι τράπεζες και τοκογλύφοι, αυτοί λοιπόν έχουν την ηθική της ευθύνης απέναντι τους ίδιους τους εαυτούς τους και τις μελλοντικές γενιές, έχουν, συγχρόνως, την ηθική της πεποίθησης της Αντιγόνης να αντισταθούν, επαληθεύοντας με μια συμβολική πράξη τις αξίες που μας έχουν ποδοπατήσει. Οι αμφισβητίες, όσοι αντιστέκονται από πίστη ή απελπισία θέτουν την αξία μιας ιδεώδους αρχής ως πηγή του νοήματος της ζωής τους, αντιπαραθέτοντάς την στις πλειοψηφικές πρακτικές της ξεφτίλας. Ας πάψει, επιτέλους, η αλαζονεία, ο κόρος και η αληθινή ύβρις των λίγων που κυβερνούν τον καιρό και τον κόσμο. Κι ας ακουστεί το μήνυμα της alter orbis, της άλλης οικουμενικότητας, του νέου ανθρωπισμού, της πραγματικής δημοκρατίας.