Ο Θεός...

«Θεού θέλοντος» είπε ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζ. Μπάιντεν η Ελλάδα θα βρει το «σωστό δρόμο». «Είμαστε στο σωστό δρόμο» ανταπάντησε ο Γιώργος Παπανδρέου, καθώς στο ΠΑΣΟΚ φαίνεται ότι «δεν έχουν το Θεό τους». Δημιουργούν, μάλιστα, και μιντιακές εντυπώσεις ότι δήθεν ήδη βγήκαμε από το τούνελ. Ως εάν η απάτη να είναι το προοίμιο της πραγματικότητας, που έρχεται όχι τραγουδώντας αλλά ονειροβατώντας. Με άλλα λόγια ο κ. Παπανδρέου θυμίζει εκείνο τον αρχηγό κράτους που κουνιόταν πέρα δώθε στο κάθισμά του, κάνοντας δήθεν ότι το τρένο στο οποίο επέβαινε και το οποίο είχε μπλοκαριστεί στα χιόνια, κινούνταν! Ακόμα και το «καλησπέρα, τι κάνουν τα παιδιά» που αντάλλαξε με τον Μπάρακ Ομπάμα στη δεξίωση που παρέθεσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ σε όλους τους εκπροσώπους των κρατών που παραβρέθηκαν στη σύνοδο των Ηνωμένων Εθνών, παρουσιάστηκε από τα καθεστωτικά μέσα ενημέρωσης και τους συστημικούς δημοσιογράφους ως «συνάντηση 10΄ με τον πρόεδρο Ομπάμα»! Έτσι, το προφίλ του ηγέτη, που έχει πλανητική ακτινοβολία και την οποία δεν μπορεί να παρακάμψει ούτε ο ίδιος ο Ομπάμα, διασώθηκε. Παραδόξως, την ίδια ώρα επιστήμονες ανακοίνωναν ότι ο χρόνος πάνω στη Γη είναι σχετικός! Πέρα από τη Γη, άραγε, είναι απόλυτος; Μοιάζουν τρομακτικά και τρομοκρατικά τα απόλυτα. Το ίδιο τρομοκρατική είναι και η απόλυτη σχετικοποίηση, η σχετικότητα των πάντων. Το ίδιο τρομοκρατικός είναι κι ο λόγος της Σάρας Πέιλιν που επιστρέφει με δύναμη. Το ίδιο είναι και τα λόγια του Αχμαντινεζάντ που υποστήριξε από το βήμα του ΟΗΕ ότι η 11/9 είναι συνομωσία της CIA. Ενδεχομένως να αποκαλυφθεί στο μέλλον ότι ο πρόεδρος του Ιράν έχει δίκιο, αλλά κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί οτιδήποτε χωρίς στοιχεία. Γιατί η τρομοκρατία της σπίλωσης υπηρετείται το ίδιο καλά τόσο από τις αυθεντίες του κυνισμού (του άλλου πόλου του εκκρεμούς: της απόλυτης σχετικοποίησης και της απροσδιοριστίας) όσο και από τις αυθεντίες της μανιχαϊκής λογικής, που δημηγορούν από τον τηλεοπτικό άμβωνα, δραματοποιώντας το «καλό και το κακό», οδηγώντας την κοινή γνώμη σε όλο και πιο συντηρητική κατεύθυνση.
Τέλος, το Avandia, το φαρμακευτικό σκεύασμα για τους διαβητικούς που αποδείχθηκε επικίνδυνο για εμφράγματα, παραπέμπει στο «φάρμακο» του ΔΝΤ, που αποδείχθηκε για την ελληνική οικονομία «φαρμάκι», δημιουργώντας εμβολή και έμφραγμα, καθώς σταμάτησε τη ρευστότητα της αγοράς και οδηγεί σ’ έναν αέναο φαύλο κύκλο, τη λεγόμενη «κυκλική ύφεσης», επιβεβαιώνοντας τη ρήση «η εγχείρηση πέτυχε, ο ασθενής απέθανε»!

Κατάρ-α

Το τσατμένιο σπίτι, τα κεραμίδια απ’ όπου το καλοκαίρι έμπαιναν τ’ αστέρια και το χειμώνα η βροχή, ο σοφράς, τα ξύλινα κουτάλια, η οκλαδόν ανθρωπότητα, ο Καραγκιόζης και τα πεινασμένα όνειρά του, το πα βου γα δι κε ζο νι στο γραμμόφωνο με τον Τσιτσάνη και στο Άξιον Εστί του πάππου του παπά. Το «Δοξαστικόν» του Ελύτη αλλά και του Μίκη Θεοδωράκη. Τέλος, οι πίνακες του Θεόφιλου. Ε, λοιπόν, κάποτε το ελληνικό φως είχε όχι μόνο αισθητικά αλλά και οντολογικά χαρακτηριστικά, καθώς αποδίδονταν σ’ αυτό μια λειτουργία «ενανθρωπισμού». Συνειρμοί καθώς διαβάζω για τη συμφωνία με το Κατάρ, για το Ελληνικό που θα γίνει καζίνο και άλλα συναφή. Χρειαζόμαστε τα χρήματα λένε. Ε, τότε ας πουλήσουμε και την Ακρόπολη, όπως πρότεινε εκείνο το χυδαίο γερμανικό περιοδικό. Όμως, το «μέσα μας» αντιδρά, γιατί ο τόπος μας είναι μνήμη, είναι περιοχή μνείας και μάθησης, είναι χώρος και λόγος, ένας κοινός τόπος αναφοράς, μία αρχετυπική πατρίδα, γιατί εντέλει ο τόπος είναι εμείς. Γι’ αυτό η αλλοίωση του τόπου(Ελληνικό=Λας Βέγκας), η αλλοίωση της γλώσσας(γκρίκλις) σημαίνουν ξερίζωμα, εκ-τοπισμό, ενώ η εντοπία(όπως την εννοεί ο Γ. Σεφέρης αλλά και ο Κώστας Παπαϊωάννου), αυτή που έχει ως στόχο να ενσωματώσει τον άνθρωπο στη φύση και να τον οδηγήσει ξανά στην αρμονία, στην καλύτερη περίπτωση τον οδηγεί στη δυστοπία, σε κάτι δηλαδή που του είναι όχι μόνο ανοίκειο αλλά και το οποίο τον αλλοτριώνει, του αφαιρεί την ταυτότητα. Γι’ αυτό απέναντι στο καζίνο και την αισθητική του τζόγου καθώς και στην ιδεολογία της κατανάλωσης και της παγκοσμιότητας, που έρχεται από τη Δύση μέσω Κατάρ έχουμε να αντιτείνουμε ως αμυντικό όπλο μόνο την εντοπία Γιατί στην Ελλάδα η νεοτερικότητα έψαξε το λόγο της στον «τόπο της Ελλάδας», στην «αυτοχθονία» της, στην «ελληνική παράδοση», στο ότι «ο πολιτισμός είναι φύση», είναι φως. Η ρευστότητα, το αίμα του Ελληνισμού είναι το φως. Η νεοτερικότητα εδώ διαμορφώθηκε υπερασπιζόμενη το αυτόχθον, τη λαϊκή παράδοση, διακηρύσσοντας την αντιπάθειά της προς την τεχνολογία και τον πολιτισμό της μαζικής κατανάλωσης. Οφείλουμε συνεπώς να αποκαταστήσουμε την εντοπία και την αρμονία. Γιατί «Από την Αναγέννηση και μετά, δεν μπορούμε πια να σκεφτούμε το σύμπαν ως ένα δομημένο και συνεκτικό όλον», όπως σημειώνει ο Κ. Παπαϊωάννου, εφεξής «ο κόσμος των πραγμάτων και ο κόσμος του πνεύματος εμφανίζονται ως οι δύο πόλοι μιας πραγματικότητας… Το είναι της φύσης αποτελεί στο εξής αντικείμενο παράστασης, επιστημονικής γνώσης και τεχνικής εκμετάλλευσης. Το είναι του ανθρώπου τίθεται ως υποκείμενο απέναντι στον κόσμο ο οποίος γίνεται πλέον αντιληπτός ως ένα σύστημα αντικειμένων ουσιαστικά ξένο προς τον άνθρωπο, ‘’βουβό’’ σε ό,τι αφορά τον ύστατο προορισμό του». Πριν η ύπαρξη δεν ήταν προβληματική: ο άνθρωπος αναγνώριζε τη φυσική του θέση. Τώρα τίθεται πέρα και πάνω από τη φύση. Κι αυτή η εντροπία πρέπει να αποκατασταθεί.

Η Τερέζα, η Πάμελα και οι χομπίστες

Η Τερέζα Λιούις πέθανε στα 41 της χρόνια. Εκτελέστηκε με θανατηφόρα ένεση στη Βιρτζίνια των Ηνωμένων Πολιτειών, κι όχι με λιθοβολισμό όπως συνηθίζεται στη «βάρβαρη» Τεχεράνη. Για την Τερέζα Λιούις κανείς δεν διαμαρτυρήθηκε, κανείς δεν βγήκε στους δρόμους, κι ας είχε διαπιστωθεί πως ήταν νοητικά καθυστερημένη. Ποιος άραγε τροφοδοτεί την ψυχή των ανθρώπων, καθιστώντας επιλεκτική την ευαισθησία; Ποιος μαγειρεύει την ανθρωπιά κατά το δοκούν; Ποιος μας εμπαίζει, μιλώντας για «φρένο στον παράνομο τζόγο», ως εάν ο νόμιμος να είναι δημιουργικός, συμβάλλοντας στην πολιτιστική και οικονομική ανόρθωση της χώρας! Το αυτό ισχύει και για το Eurovoice, την εκδήλωση που έχει θέσει υπό την αιγίδα του ο ΕΟΤ και θα παρουσιάσει η μεγάλη προσωπικότητα του πλανητικού πολιτισμού της σιλικόνης Πάμελα Άντερσον, εισπράττοντας το όχι ευκαταφρόνητο ποσό των 300.000 ευρώ! Απέναντι από το ξενοδοχείο όπου ανακοινώθηκε το μεγάλο μουσικό γεγονός ψηφιζόταν «η απελευθέρωση των μεταφορών». Πολλοί θεωρούν ότι η απελευθέρωση ενός κλειστού επαγγέλματος θα ανοίξει τον ανταγωνισμό και θα μειώσει τις τιμές. Αυτό ισχυρίζονται πάντα οι νεοφιλελεύθεροι. Μόνο που αντί να μειωθούν οι τιμές αυξάνονται και τα επαγγέλματα «κλείνουν» με άλλο τρόπο μέσω των καρτέλ. Το ίδιο συνέβη και με τις μικρές χώρες και τις αδύνατες οικονομίες, από τις οποίες οι μεγάλες οικονομίες ζητούσαν την άρση των προστατευτικών φραγμών. Τελικά, οι μικρές οικονομίες άνοιξαν, γεμίζοντας από προϊόντα των μεγάλων. Οι μεγάλες, όμως, οικονομίες(ΗΠΑ, Γερμανία κ.ά.) παρέμειναν κλειστές. Συνεπώς, η ελευθερία είναι ελευθερία μόνο προς όφελος των ισχυρών. Ενώ καθίσταται πασίδηλο ότι μέσα απ’ αυτό το παιγνίδι των λέξεων και των μικρών ή των μεγάλων απατών(σύμφωνα με των Τζων Κένεθ Γκαλμπραίηθ) διαμορφώνεται η «ψυχή» και το μυαλό των ανθρώπων, ώστε οι ίδιες καταστάσεις να αντιμετωπίζονται με δύο μέτρα και δύο σταθμά. Δεν είναι τυχαίο το μαγείρεμα των αριθμών των νέων ανέργων στην Ελλάδα, οι οποίοι τον Αύγουστο ανήλθαν σύμφωνα με την κυβέρνηση σε μόλις 6.500 εργαζόμενους. Οι υπόλοιποι που απολύθηκαν, εξαφανίστηκαν κάτω από τη φοβερή ρουμπρίκα «δεν ζητούν εργασία»! Οι τελευταίοι ανέρχονται στον αριθμό των 78.810 ανθρώπων. Όλοι αυτοί απολύθηκαν και εξαφανίστηκαν! Και διερωτάται κατόπιν τούτου ο οιοσδήποτε, επρόκειτο για εργαζόμενους ή για χομπίστες; Όμως όσα ψεύδη κι αν χρησιμοποιούν, η πραγματικότητα της φοβερής έκρηξης της ανεργίας τους επιστρέφει δίκην μπούμπερανγκ. Τότε είναι η στιγμή της λήψης νέων μέτρων, κατασταλτικών, αναγορεύοντας κάθε διαδηλωτή σε τρομοκράτη.

Μαζί τα. φάγαμε;

«Η απάντηση στην κατακραυγή των πολιτών 'πώς φάγατε τα λεφτά;' είναι ότι σας διορίσαμε όλα αυτά τα χρόνια στο Δημόσιο. Τα φάγαμε όλοι μαζί σε μία πρακτική αθλιότητας, εξαγοράς και διασπάθισης του δημοσίου χρήματος». Τάδε έφη ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Θ. Πάγκαλος, θέτοντας στην ίδια μοίρα το νέο που ζητά εργασία με τον πολιτικό και το πελατειακό πολιτικό σύστημα εν γένει, το οποίο ανταλλάσσει τις θέσεις δουλειάς έναντι ψήφων. Αλλά το πρόβλημα είναι δομικό και ο νεαρός πολίτης-πελάτης που αναζητεί εργασία έχει τόση ευθύνη όση ευθύνη έχει ο εργαζόμενος σε μια μεγάλη επιχείρηση για τα οικονομικά της αποτελέσματα. Συνεπώς, οι ευθύνες δεν είναι ίδιες μεταξύ των «πάνω» και των «κάτω». Οι δεύτεροι, μάλιστα, εξιλεώνονται στο βαθμό που, σήμερα, «γιουχάρουν» τους πολιτικούς. Κι ακόμη περισσότερο όταν αύριο θα τους «μαυρίσουν» στην κάλπη. Με άλλα λόγια, αν δεχθούμε την άποψη Πάγκαλου, οι πολίτες ευθύνονται γιατί δεν εξανέστησαν πιο πριν. Αλλά πίσω από την απάντηση του αντιπροέδρου της κυβέρνησης κρύβεται η προσπάθεια γενίκευσης της ενοχής. Το ίδιο έκανε πρώτος με το «φταίμε όλοι», ο πρώην πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης(Μέγκα). «Φταίμε όλοι» είχε πει και ο Ισπανός πρωθυπουργός κ. Θαπατέρο στο Κοινοβούλιο της χώρας του. Μόνο που αυτός δεν εξομοίωσε την ευθύνη, καθώς ομολόγησε ότι η ευθύνη της κυβέρνησής του είναι μεγαλύτερη. Κατόπιν τούτου, ας μας πει, λοιπόν, ο κ. Πάγκαλος πόσους διόρισε, ας αναφέρει τα ονόματα των συνδαιτημόνων-ψηφοφόρων-πελατών του. Ας μας πει ποιος ευθύνεται για τον τριπλασιασμό του κόστους των Ολυμπιακών Αγώνων, ποιος ευθύνεται για τους δρόμους που για να δοθούν στους ημέτερους κατ’ ανάθεση, κόβονταν σε… φέτες ανά χιλιόμετρο; Ας μας πει για τον καινούργιο δρόμο Τρίπολης-Καλαμάτας που κατέρρευσε(ποιος πλήρωσε τα σπσμένα;), για το δρόμο Κορίνθου-Πατρών και Αθηνών-Θεσσαλονίκης που τον πληρώσαμε και τον ξαναπληρώνουμε. Ποιος ευθύνεται, άραγε, για τις χρηματοδοτήσεις των προεκλογικών εκστρατειών από τη Ζίμενς και τόσους άλλους επιχειρηματικούς ομίλους που καθιστούν το «δημοκρατικό παιγνίδι» σικέ; Όλα αυτά και πολλά άλλα μαζί τα κάναμε κ. Πάγκαλε;
Ποιος ευθύνεται για την τερατώδη αύξηση του πετρελαίου(τη θυμάται κανείς;), που δεν είχε καμία σχέση με την δήθεν αυξημένη ζήτηση; Ποια είναι η αιτία για την ασύστολη αισχροκέρδεια; Που πήγαν τα λεφτά του δημοσιονομικού ελλείμματος; Όλοι τα φάγαμε; Όλοι φταίμε; Και οι άνεργοι; Και οι φτωχοί, ένας στους πέντε; Όλοι ευθυνόμαστε για τα καρτέλ, για το νεοφιλελευθερισμό και την περίφημη ελεύθερη αγορά, που δήθεν αυτορρυθμίζεται; Εμείς φταίμε για όλα αυτά; Πως έχουν τόσα πολλά χρήματα οι πολιτικοί; Κανονικά ένας πολιτικός πρέπει να γίνεται φτωχότερος. Γιατί συμβαίνει το αντίθετο; Αλλά και οι συνδικαλιστές, αυτοί που βρίσκονται στα ρετιρέ, αυτοί πως πλουτίζουν; «Γράψε να ανοιχτούν και οι λογαριασμοί των συνδικαλιστών των ΔΕΚΟ επί Μαντέλη» μου είπε κάποιος προ καιρού. Γιατί δεν το ζητάει κανείς στη Βουλή; Τελικά, σήμερα ο αδύνατος μένει απροστάτευτος στο όνομα της σωτηρίας της πατρίδας, ενώ συγχρόνως ενοχοποιείται μέσω ενός τεράστιου μηχανισμού υποβολής της ενοχής ώστε να καθηλωθεί και να υπομένει την τιμωρία του εργασιακού μεσαίωνα που ήδη επιβάλλεται από τους τρόικα και κυβέρνηση.

Πειραματόζωα και τότε και τώρα

Η Ελλάδα ήταν το «πειραματόζωο» του ψυχρού πολέμου(εμφύλιος). Και τώρα το «πειραματόζωο» της μετα-αμερικανικής εποχής, ενός χωρίς προηγούμενο οικονομικού πολέμου. Αλλά αν ο εμφύλιος ήταν πρωτίστως ένας αγώνας για τον έλεγχο τα ων ερμηνειών του Ελληνισμού, ο τωρινός «πόλεμος» για τι είναι; Ποια όπλα και για ποιον δοκιμάζονται στο πεδίο της ελληνικής κοινωνίας; Οι περικοπές μισθών και συντάξεων, οι ανατροπές των εργασιακών σχέσεων, οι αλλαγές στο ασφαλιστικό, οι αυξήσεις των φόρων, ο αυταρχισμός, η λιτότητα είναι τα «όπλα» εναντίον των εργαζομένων. Αυτοί είναι τα πειραματόζωα, των οποίων θα μετρηθεί ο βαθμός αντοχής και αντίδρασης. Αυτό υπό τον όρο ότι το οικονομικό «φάρμακο» του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν θα αποδεικνυόταν «φαρμάκι» για την ελληνική αγορά και κοινωνία. Γιατί με την ανεργία ενός εκατομμυρίου ανθρώπων έχουμε και τη νέκρωση της αγοράς με το κλείσιμο χιλιάδων επιχειρήσεων, που δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα ικανό να διαλύσει κυριολεκτικά την ελληνική αγορά και κοινωνία. Ήδη οι κυβερνώντες έχουν απολέσει τη νομιμοποίησή τους λόγω της έλλειψης εμπιστοσύνης των πολιτών. Ακριβώς, αυτή την αναξιοπιστία επικαλέστηκε ο Αντώνης Σαμαράς για δικαιολογήσει την εναντίωση της ΝΔ στο Μνημόνιο, καθώς έτσι, όπως είπε, οι πολίτες που εναντιώνονται στο Μνημόνιο θα καταφύγουν στη ΝΔ και όχι στο δρόμο! Συνεπώς, το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης είναι εναντίον του Μνημονίου όχι γιατί αυτό είναι «λάθος» αλλά γιατί αυτό επιβάλλει η θεσμική του θέση ως αντιπολίτευση! Αυτό, όμως, είναι εκείνο που καθιστά την αναξιοπιστία δομική, καθώς άλλα «λέει» ένα κόμμα όταν βρίσκεται στην αντιπολίτευση και άλλα όταν είναι στην κυβέρνηση. Αλλά εμπιστοσύνη σημαίνει ότι ένας πολίτης μπορεί να προβλέψει τη συμπεριφορά ενός κόμματος από το πρόγραμμα, τις αρχές και την ιδεολογία του. Σήμερα, όπως διαπιστώνουμε, η συμπεριφορά ενός κόμματος εξαρτάται από το αν είναι στην αντιπολίτευση ή στην κυβέρνηση. Αυτό αυξάνει την έλλειψη εμπιστοσύνης εκ μέρους των πολιτών. Τούτο οξύνεται κε του γεγονότος ότι τα κόμματα παύουν να είναι κόμματα προγραμματικών αρχών ώστε να μπορούν να «αλλάζουν» εύκολα θέσεις. Επίσης, το πολιτικό σύστημα δεν καθορίζεται από τα κόμματα αρχών αλλά από «προσωπικότητες». Εξ ου και οι εύκολες αποχωρήσεις και διασπάσεις. Εν άλλοις λόγοις, τώρα τα πρόβατα υπάρχουν κυρίως εκτός στάνης, αφού η τελευταία δεν υφίσταται προγραμματικά και θεσμικά, καθώς η συλλογικότητα που βασίζεται στην πίστη των ατόμων ότι ανήκουν(αίσθημα του ανήκειν) σε ένα ιδιαίτερο σύνολο με υποκειμενική και συλλογική ταυτότητα, όσο και στο αίσθημα αλληλεγγύης, δεν υπάρχει. Η ελληνική κοινωνία από πάνω μέχρι κάτω και αντιστρόφως χρειάζεται μια εμπνέουσα πίστη, ένα «φως» που να τη συνέξει και να την κινήσει. Έτσι ώστε το σημείο της κρίσης να μετατραπεί σε εφαλτήριο για την αποκάλυψη μιας νέας Ελλάδας και γιατί όχι ενός νέου ανθρώπου κενωμένου από το υπερτροφικό Εγώ του καταναλωτικού ατόμου.

Ηθική

Ένας στους τέσσερις Έλληνες λένε όχι στο υπάρχον πολιτικό σύστημα σύμφωνα με δημοσκόπηση. Το ποσοστό είναι μάλλον μικρό, καθώς η αίσθηση της απαξίωσης είναι μοιάζει σχεδόν καθολική. Ναι, ο πληθυσμός δεν εμπιστεύεται πλέον τους πολιτικούς, δεν τους θεωρεί αξιόπιστους κι ακόμη χειρότερα τους θεωρεί ανήθικους. Υπ’ αυτή την οπτική είναι αλήθεια ότι το μεγάλο πολιτικό αίτημα σήμερα στην Ελλάδα είναι η αξιοπιστία και το ήθος. Όταν το επισημαίναμε από την εποχή της διακυβέρνησης των σημίτειων κυνικών, εκείνοι όντας στην εξουσία και κυριαρχώντας ως το «έξυπνο» εκσυγχρονιστικό πνεύμα της εποχής μας έψεγαν ότι «ηθικολογούμε». Τότε η εξυπνάδα, ταυτισμένη με την καπατσοσύνη, επικρατούσε και συσσώρευε «μαύρο χρήμα» και συμβολικό κεφάλαιο. Ύστερα, ενέσκηψε το ομοίως κερδοφόρο ήθος που βασίστηκε στη… νομιμότητα. Αντιθέτως, σήμερα, εν καιρώ κρίσης, έχουμε το ήθος που αντιδιαστέλλεται από το «ήθος» των κυνικών και των νάρκισσων. Αλλά μπορεί αυτό το ήθος το οποίο στηρίζεται στο πνεύμα ανιδιοτέλειας και προσφοράς, να συνυπάρχει με το πνεύμα της ανταγωνιστικότητας; Με άλλα λόγια μπορεί το κοινωνικό, ως κοινωνική δικαιοσύνη, να συνυπάρξει με την «ανταγωνιστικότητα»; Μπορούμε δηλαδή να μιλάμε για τον κοινωνικό φιλελευθερισμό χωρίς να περιπίπτουμε σε μία αβυσσαλέα αντίφαση; Για να απαντήσουμε σ’ αυτά θα πρέπει να ορίσουμε την ηθική:
Τι είναι, λοιπόν, η ηθική; Σύμφωνα με μία πρωτόλεια διάκριση έχουμε την ηθική των δούλων και την ηθική των κυρίων! Η σύλληψη της πόλεως στην κλασική εποχή επέτρεψε να αποδοθεί στον πλούτο «ηθικό κύρος». Ο αγαθός κατέχει αγαθά, κατέχει συνεπώς την υλική εξουσία διαθέσεως και ο κατέχων αγαθά, δηλαδή ο πλούσιος θα αντιπροσωπεύσει για τους άλλους την ηθική που είναι συνώνυμη με το κατ-έχειν. Ο χριστιανισμός αρνήθηκε για πρώτη φορά την ηθικότητα του πλούτου αποκλείοντάς τον από τον παράδεισο. Σήμερα, όμως, η ανταγωνιστικότητα επανέφερε το παλαιό σύστημα αξιών, που βασίζεται στην ιδέα της ηθικότητας του πλούτου. Η υλική επιτυχία είναι αυτή που ενώνει το άτομο και την κοινωνία, ενώ το μεμονωμένο ατομικό συμφέρον, μετατρεπόμενο σε οικονομική εξουσία, καθίσταται κοινωνική και πολιτική εξουσία. Αυτή είναι «η βάση του τυφλωτικού χαρακτήρα της ηθικής ιεραρχίας» συμπεραίνει ο Αντόρνο, ακολουθώντας την αριστοτελική παράδοση (Ηθικά Νικομάχεια).
Στο πλαίσιο της ίδιας παράδοσης κινείται και ο Ινδός νομπελίστας οικονομολόγος Αμάρτυα Σεν στο εγχείρημά του να επανασυνδέσει την οικονομία με την ηθική. Ο Σεν υποστηρίζει ότι στην οικονομική διαδικασία δεν υφίσταται η μονοκρατορία ενός μοναδικού κινήτρου όπως είναι η μεγιστοποίηση του ιδίου συμφέροντος, θεωρεί μάλιστα πως «η θέση ότι η καθολική ιδιοτέλεια αποτελεί την πραγματικότητα είναι ίσως λανθασμένη, όμως η θέση ότι η καθολική ιδιοτέλεια αποτελεί απαίτηση της ορθολογικότητας είναι ολοφάνερα παράλογη». Απόδειξη προς τούτο συνιστά η περίπτωση της Ιαπωνίας όπου υπάρχουν ισχυρές εμπειρικές αποδείξεις ότι η συστηματική απόκλιση από την ιδιοτελή συμπεριφορά και ο προσανατολισμός σε μια συμπεριφορά που εδράζεται στο καθήκον, στην πίστη και στην καλή προαίρεση διαδραμάτισαν ουσιαστικό ρόλο στη βιομηχανική επιτυχία. Συνεπώς, υπάρχει μια πληθώρα κινήτρων, όπως η πίστη στους πολιτικούς, η ελπίδα, η αισιοδοξία και το καθήκον απέναντι στην πατρίδα, που μπορούν να διέπουν την ανθρώπινη πράξη και όχι μόνο η μεγιστοποίηση του κέρδους.

Ευθύνη και λιτότητα

Να αντικατασταθεί η λέξη «λιτότητα» με τη λέξη «ευθύνη» πρότεινε ο πρωθυπουργός της χώρας Γιώργος Παπανδρέου από τις Βρυξέλλες. Με άλλα λόγια, ζητά να αντικατασταθεί η λέξη άνεργος με τη λέξη υπεύθυνος, ή η λέξη πείνα με τη λέξη υπευθυνότητα! Άλλως πως, δεν πεινάμε σύμφωνα με τον κ. Παπανδρέου επειδή δεν έχουμε να φάμε αλλά επειδή είμαστε «υπεύθυνοι» ή γιατί κάνουμε «υπεύθυνη διαχείριση»! Εάν δε νομίσετε ότι ακούτε ενίοτε το γουργουρητό της κοιλιάς του πεινασμένου, κάνετε μεγάλο λάθος, γιατί δεν πρόκειται περί αυτού αλλά για το μεγαλειώδες… γουργουρητό της ευθύνης. Αντί, όμως, για την αντικατάσταση των λέξεων, ο κ. Παπανδρέου μπορεί να ζητήσει την αντικατάσταση της δικής του θέσης μ’ αυτή ενός ανέργου ή ενός συνταξιούχου των 300 ευρώ, ή ακόμη με τη θέση ενός από τα 22.000 παιδιά που πεθαίνουν κάθε μέρα σε ολόκληρο τον κόσμο από πείνα ή ακόμη κι από έλλειψη νερού.
Δεν θα ήταν υπερβολή να ειπωθεί ότι ο πρωθυπουργός αντιμετώπισε τους Έλληνες που υποφέρουν από τη βάρβαρη λιτότητα με τον σκαιότατο τρόπο που αντιμετωπίζει ο Σαρκοζί τους Ρομά. Βέβαια, δεν μπορεί να απελάσει τους Έλληνες όπως κάνει ο Σαρκοζί με τους Ρομά, αλλά ήδη αυτό γίνεται με τη μετανάστευση, κυρίως νέων, με τον εξαναγκασμό δηλαδή φυγής σε άλλες χώρες για την εξεύρεση εργασίας. Όσο για τον Σαρκοζί, το χειρότερο από το ρατσισμό του(τον κρατικό ρατσισμό εν προκειμένω) είναι η επιδοκιμασία αυτής της πολιτικής από το 56%, δηλαδή της πλειοψηφίας των Γάλλων, που έτσι νομιμοποιούν την ρατσιστική πολιτική. Μάλιστα, κάποιοι προβάλλουν σαν επιχείρημα δημοκρατικότητας τη βούληση της πλειοψηφίας. Όμως, και ο Χίτλερ, δηλαδή ο ναζισμός, με τη θέληση της πλειοψηφίας του γερμανικού λαού, ήτοι μέσω εκλογών, επεβλήθη. Συνεπώς, καμία δημοσκοπική πλειοψηφία δεν νομιμοποιεί τη ρατσιστική πολιτική της Γαλλικής κυβέρνησης.
Αυτό, όμως, δεν απέχει από αυτό που χαρακτήριζε τους ναζί, οι οποίοι ανήγαγαν σε μοναδική παγκόσμια αξία τη δική τους εθνική κουλτούρα, το δικό τους τρόπο σκέψης και ζωής, αρνούμενες το σεβασμό στους τρόπους και την ιδιαιτερότητα των άλλων λαών καθώς και στην κατακτημένη διιστορική αξιοπρέπειά τους. Γι’ αυτό ο ναζισμός και ο φασισμός είναι εδώ. Γιατί όπως έλεγε ο Πρίμο Λεβί «ο φασισμός προϋπήρχε του Χίτλερ και του Μουσολίνι και εξακολουθεί να υπάρχει, έκδηλα ή άδηλα, και μετά την ήττα τους στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Παντού, στον κόσμο, όπου αρχίζουμε με την κατάπνιξη των θεμελιωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου και του δικαιώματός του στην ισότητα, ολισθαίνουμε ταχύτατα στο σύστημα των στρατοπέδων συγκέντρωσης...». Δυστυχώς, ο φασισμός και ο ρατσισμός είναι εγγεγραμμένοι παντού, ακόμη κι εκεί που διαδηλώνεται με τον πιο κατηγορηματικό και απόλυτο τρόπο η δημοκρατία και ο ανθρωπισμός.