Η υστερία των ελλειμμάτων

Να σταματήσει η τρομοκρατική «υστερία των ελλειμμάτων» και να ενισχυθεί η εργασία μέσω των δημοσίων επενδύσεων σημειώνει ο γνωστός οικονομολόγος Πωλ Κρούγκμαν στους New York Times της Παρασκευής. Η πρόταση αυτή είναι η μόνη που μπορεί να δημιουργήσει συνθήκες ανάπτυξης και κατά συνέπεια να μειώσει τα ελλείμματα. Κι όμως τόσο η Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και οι ΗΠΑ δεν δέχονται αυτή τη θέση, καθώς πιέζονται από τις επιχειρήσεις και κυρίως από τις τράπεζες για ενέσεις «ρευστότητας», που ανακουφίζουν προσωρινά αλλά όχι μόνο δεν λύνουν τουναντίον διαιωνίζουν το πρόβλημα.
Διότι έστω ότι επιτυγχάνουμε την ανταγωνιστικότητα, την παραγωγικότητα, την οικονομική ανάπτυξη με τη συσσώρευση πλεοναζόντων εργοστασίων και ευρείας βιομηχανικής βάσης· έστω ότι επιτυγχάνουμε την περίφημη φθηνή και «ευέλικτη» εργασία, μειώνοντας τους μισθούς, πως μπορεί όμως να απορροφηθεί η υπερβολική προσφορά από τον άνεργο καταναλωτή και τον συνεχώς μειούμενο μισθό του εργαζόμενου; Έτσι, η υπερσυσσώρευση –προσφοράς- θα λειτουργήσει σαν ένα «πανωσήκωμα» που θα διαταράξει την ισορροπία και θα γκρεμίσει όλο το οικοδόμημα. Το τελευταίο ήδη τρίζει δυνατά, αλλά η ίαση επιχειρείται με τα ίδια νεοφιλελεύθερα μέτρα, που προκάλεσαν την κρίση. Υπάρχει δηλαδή μία αρρωστημένη εμμονή ότι το σύστημα μπορεί να αυτορυθμιστεί, επιτυγχάνοντας μία ισορροπία μεταξύ προσφοράς-ζήτησης και χαλιναγωγώντας την τάση του κεφαλαίου για γρήγορη και υψηλότερη απόδοση. Αυτό όμως, όπως πλέον καταδείχτηκε, δεν μπορεί να συμβεί χωρίς την παρέμβαση του κράτους και κυρίως χωρίς την άμεση ενίσχυση της εργασίας μέσω μεγάλων δημοσίων επενδύσεων, που η υστερία των ελλειμμάτων αποτρέπει.
Έτι περαιτέρω, το οικολογικό πρόβλημα επιτάσσει την ανάγκη θέσπισης ορίων στην παραγωγή και τη συσσώρευση. Ο Ιμάνουελ Βαλερστάιν μιλάει εδώ και χρόνια για το πρόβλημα του «φυσικού ορίου του ρυθμού με τον οποίο το κεφάλαιο μπορεί να συσσωρεύεται». Δεν μπορεί δηλαδή μία επιχείρηση να συσσωρεύει κέρδη χωρίς όρια και παράλληλα οι κοινωνικοοικονομικές ανισότητες -η ανεργία και η φτώχεια- να έχουν καταστεί εκρηκτικές. Το πρόβλημα αυτό σε συνδυασμό με την άνοδο της πολιτικής συνειδητότητας δημιουργεί την απονομιμοποίηση κάθε μη ορθολογικής πηγής εξουσίας και θέτει έντονα το αίτημα μιας νέας εκλογικευμένης ισορροπίας μεταξύ της επιχειρηματικότητας, της φύσης και της κοινωνίας.
Αυτή η σχέση ισορροπίας έχει πλήρως διαταραχθεί σήμερα και θα επανέλθει σε μία νέα κατάσταση ισορροπίας είτε με βίαιο τρόπο –βίαιες κοινωνικές αντιδράσεις- είτε μέσω του διαλόγου και των αλληλο-υποχωρήσεων των κοινωνικών φορέων. Το δεύτερο σενάριο δεν φαίνεται πιθανό καθώς η βίαιη αντίδραση των «κάτω» έχει υποτιμηθεί από τους «πάνω». Οπότε αναμένουμε τις εξελίξεις…

Εφήμερα

Ο… σοσιαλισμός της Κίνας με την τρομερή ανάπτυξη (9,6% το 2008 και 8,7% το 2009) είναι το νέο οικονομικό μοντέλο που γοητεύει τους επιχειρηματίες σε όλο τον κόσμο. Αυτό σημειώνει ο Serge Halimi στη Le Monde Diplomatique, θεωρώντας ότι «η παγκοσμιοποίηση στη Γουόλ Στρητ πέθανε, αλλά αναστήθηκε στη Σαγκάη»! Ήδη η Κίνα είναι η πρώτη σε εξαγωγές χώρα παγκοσμίως και με μία τεράστια ρευστότητα. Δεν είναι τυχαίο ότι η αμερικάνικη και η παγκόσμια οικονομία βασίζονται στην Κίνα. Βέβαια η ανάπτυξη αυτή οφείλεται στην υπερεκμετάλλευση των κινέζων εργαζομένων που έχει ως αποτέλεσμα την μεγάλη… ανταγωνιστικότητα, καθώς το κόστος παραγωγής και οι τιμές είναι πολύ χαμηλές. Σύμφωνα με την αμερικανική τράπεζα Goldman Sachs η Κίνα θα είναι η πρώτη οικονομία στον κόσμο το 2028. Γι’ αυτό το «ημι-πολιτικό», «ημι-βιομηχανικό» μοντέλο ανάπτυξής της ήτοι ο συνδυασμός «σοσιαλισμού» και αυταρχισμού, εμπορικού φιλελευθερισμού και σταθερότητας θέλγει τους πάντες.

Κρας τεστ

«Λυπάμαι πολύ που στήριξα αυτό το κόμμα». Τάδε έφη ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ κ. Παναγόπουλος μετά τα τη λήψη των επαχθών μέτρων που έλαβε η κυβέρνηση για τους εργαζόμενους. Χαιρετίζουμε τη στάση του συνδικαλιστή. Αλλά γιατί δεν μπορούμε να τον εμπιστευθούμε; Γιατί άργησε τόσο πολύ ο κ. Παναγόπουλος να καταγγείλει την κυβέρνηση; Άγνωστο. Εκείνο, όμως, που θεωρούμε σφόδρα πιθανό είναι να ακολουθήσει ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ το παράδειγμα του επίσης «πράσινου» αγροτο-συνδικαλιστή της Φθιώτιδας κ. Γκανή, ο οποίος επί 22 ημέρες βομβάρδιζε μέσω του «Μέγκα» την κυβέρνηση και την υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Κατερίνα Μπατζελή, για να αποχωρήσει ακολούθως ηρωικά, εθνικοπατριωτικά και πένθιμα(πιεζόμενος κατά τη δήλωσή στο... μόνιμο παράθυρό στο "Μέγκα" από "κομματόσκυλα και λαμόγια") προς χάριν της δομικαζόμενης πατρίδος! Όχι, δεν μπορούμε να εμπιστευθούμε ούτε τον κ. Παναγόπουλο ούτε τον κ. Παπασπύρο. Γιατί αν πραγματικά θέλει να αναλάβει τις ευθύνες του πολιτικού λάθους του ο κορυφαίος συνδικαλιστής να παραιτηθεί. Το λυπάμαι δεν αρκεί. Είναι ικανός και προπάντων ανιδιοτελής ώστε να αποποιηθεί της εξουσίας του; Ιδού η Ρόδος… Όσο για τον κ. Παπανδρέου, οφείλουμε να διαπιστώσουμε ότι οι πλέον συντηρητικές και νεοφιλελεύθερες ελίτ της Ευρώπης τον επαινούν και εξαίρουν την προσωπικότητά του μετά τα μέτρα που ανακοίνωσε. Να τι γράφει η γαλλική εφημερίδα Le Monde: «Η λεπτότης είναι το όπλο του. Κοστούμι μπλε, πουκάμισο άσπρο, γραβάτα προς το βιολετί, ο Γιώργος Παπανδρέου έχει μια μακριά και "ντιστεγκέ" σιλουέτα, μουστάκι ευθυγραμμισμένο στο χιλιοστό, χαμογελαστή ευγένεια, τα τέλεια αγγλικά του λαμπρού μαθητή που πέρασε από Harvard και το London School of Economics(σ.σ. όπα, προσέξατε το «πέρασε»; Είπαμε ότι «πέρασε», απλώς περαστικός, δεν είπαμε ότι κάθισε κιόλας!)… με πολλές ώρες καθημερινά να κάνει φίτνες (γυμναστική) και ποδήλατο σε υπερδόσεις. Τόσο λίγο βαλκάνιος, τόσο διαφορετικός». Αυτός είναι ο Γιώργος Παπανδρέου για τους… Γάλλους. Μόνο που δεν λένε ότι είναι «Τόσο λίγο Έλληνας» και «τόσο πολύ Γάλλος»(με τέτοια πολιτές). Αλλά το «τόσο διαφορετικός» που απευθύνεται; Εντάξει, ναι στο δικαίωμα στη διαφορά, αλλά να ξέρουμε βρε αδερφέ περί τίνος πρόκειται. Γιατί είπαμε Γάλλος, αλλά όχι και τόσο πολύ. Όμως, ας σοβαρευτούμε. Το δημοσίευμα μοιάζει με έπαινο προς τον Έλληνα πρωθυπουργό για τα αντιλαϊκά μέτρα που έλαβε. Απομένει τώρα το «κρας τεστ». Να δούνε πως θα αντιδράσουν οι Έλληνες εργαζόμενοι και πως θα τους αντιμετωπίσει η κυβέρνηση του κ. Παπανδρέου. Τούτο θα αποτελέσει κριτήριο για τα μέτρα που θα λάβουν και οι άλλες κυβερνήσεις για τους δικούς τους εργαζόμενους. Αυτό σημαίνει ότι η ελληνική κοινωνία δεν είναι παρά ο δοκιμαστικός σωλήνας όπου θα λάβει χώρα το πείραμα. Είμαστε συνεπώς τα πειραματόζωα. Και το ερώτημα είναι γιατί αφεθήκαμε σε τέτοια κατάντια; Γιατί δεν αμύνεται κανένας; Είναι απλώς ένα λάθος του κ. Παναγόπουλου ή το άφιμά μας στον εμπαιγμό και στους εμπαίκτες;

Αξελός Κώστας

Εκλείπουν πλέον οι ποιητές που ξεσήκωναν τα κύτταρα και ανέτρεπαν τα καθεστώτα, καταγγέλλοντας «κάθε κενότητα (που) αναπαύεται ανώδυνα σε κατακτημένες αποσκευές». Τώρα, Τίποτα. Ούτε πάθη ούτε αδυσώπητα λεπίδια του πόθου ούτε αγάπες αλήτισσες. Τίποτα. Το πρώτο «Τίποτα» το άκουσα από τον Μανώλη Αναγνωστάκη. «Δεν έχω Τίποτα να πω» μου είπε. Την προηγούμενη μέρα, ο Κώστας Αξελός μου είχε πει την ίδια λέξη, που μου κένωνε τον κόσμο από την ελπίδα. Τίποτα! Η ελπίδα του ανθρώπου ένα μεγάλο Τίποτα. Κι ενώ η αλαζονική εκφορά του Τίποτα του Αξελού σαν ειρωνικό χαμόγελο απέναντι σε εκτελεστικό απόσπασμα με τάραξε, το τρυφερά παρηγορητικό Τίποτα του Μανώλη Αναγνωστάκη με συντάραξε. Το νόημα της ζωής, λοιπόν, είναι ένα Τίποτα. Η ελπίδα για τον άνθρωπο και τον κόσμο μια ψευδαίσθηση. Το Τίποτα, όμως, αυτό δεν αντέχεται. Γι’ αυτό είναι συνειδητός ηρωισμός να λες: «... γυρεύω ένα τίποτα για να πιστέψω πολύ και να πεθάνω».
Θύμισες που η εκδήμηση του Κώστα Αξελού ανακαλεί.
Θυμάμαι ότι εκείνο το ιδιαίτερο ηχόχρωμα της λαλιάς του σε συνδυασμό με το ειρωνικό του ύφος τον έκανε αντιπαθή στα μάτια και στα αυτιά μου. Άλλαξα γνώμη όταν έμαθα ότι κοίταζε με το ίδιο ακριβώς υπεροπτικό τρόπο το απόσπασμα κατά τη διάρκεια της εικονικής του εκτέλεσης στα χρόνια του εμφυλίου. Τον γνώρισα από τα βιβλία του και το 1995 από κοντά, όταν συνεργασθήκαμε στο περιοδικό «Χάος». Στην πρώτη μας συνάντηση τον ρώτησα αν βλέπει κάτι, μια ελπίδα για τον κόσμο και τον άνθρωπο. «Τίποτα» μου απάντησε κατηγορηματικά. Έκανα το «Τίποτα» μεγάλο, ηρωικό, για να κρεμάσω πάνω από την άβυσσό του ένα νόημα. Γιατί δεν είναι όλα τίποτα στη ζωή. Ο Κώστας Αξελός, που έφυγε στα 86 του χρόνια για παντού, μιλούσε για τη «φιλία»(Ανοιχτή Συστηματική), για την υπέρβαση της εκδίκησης και της μνησικακίας, μιλούσε για την υπέρβαση της εξουσίας, για την υπέρβαση της αντίθεσης των κοινωνικά ορατών και των αόρατων, για την επίτευξη της σωματοψυχικής και της ψυχοκοινωνικής ενότητας.
Έλεγε ακόμα πως στην ενότητα των αντιθέτων δεν υπάρχει σύνθεση αλλά μόνο μεσολάβηση. Ακόμη και οι Θεοί δεν είναι παρά οι διαμεσολαβητές ανάμεσα στον άνθρωπο και τον Κόσμο. Όμως ό,τι διαμεσολαβεί για την επικοινωνία με τον κόσμο, όπως οι ανθρώπινες σχέσεις, έχει καταστεί κυριαρχικό, κτητικό. Αλλά αυτοί που κυριαρχούν χάνουν το στόχο, χτυπημένοι χαυνωτικά από την αυτοϊκανοποίηση της κυριαρχίας τους επί του ανθρώπου. Αυτοί οι νάρκισσοι της δύναμης και του χρήματος υποκαθιστούν τον Κόσμο(Σύμπαν) με τον μικρόκοσμό τους και το Παν με τα μικροπάθη τους. Γι’ αυτό έχουμε, πλέον, έναν κόσμο χωρίς άνθρωπο και έναν άνθρωπο χωρίς κόσμο. Γι’ αυτό ζούμε τον πολιτισμό του στιγμιαίου, εκείνου που αναπτύσσεται και σαπίζει επιτόπου
Και για την τεχνική μιλούσε ο Κ. Αξελός. Έλεγε ότι η τεχνική έχει καταστεί ένα τεχνικό ικρίωμα, μία τεχνική της παραγωγικής κατανάλωσης. Οι καταναλωτές προτιμούν μικρές απολαύσεις για να ικανοποιήσουν τις υπαρξιακές, ψυχολογικές τους «τρεμούλες», όπου όλα γίνονται υπόθεση γούστου, αισθήσεων, ηδονής. Αλλά έτσι αποφεύγουν το βαθύ παιγνίδι της ύπαρξής τους, ό,τι μπορεί να την τραντάξει άκαιρα, αόρατα, άηχα, συθέμελα. Όλα κινούνται μέσω του τεχνητού απόλυτου εντυπωσιασμού, που γίνεται το κινούν αίτιο μιας ολέθριας υποπλασίας.

Εφήμερα

Κάποιοι είχαν θεωρήσει εξωπραγματική την ανάλυσή μας για την επίθεση των αμερικανικών και των Βρετανικών χρηματοπιστωτικών κεφαλαίων εναντίον του ευρώ, αρχίζοντας από τον ευρωπαϊκό νότο(Ελλάδα, Πορτογαλία, Ισπανία), καθώς δεν μπορεί κατά τη γνώμη τους να υπάρξει αυτός ο συντονισμός. Όχι, για συνομωσιολογία δεν μας κατηγόρησαν. Τώρα που εκδηλώνεται η επίθεση και εναντίον της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, τι έχουν να πουν; Το λάθος των αναλυτών αυτών είναι ότι αντιλαμβάνονται τις κινήσεις των δύο τριών χρηματοπιστωτικών κολοσσών των ΗΠΑ και της Βρετανίας με βραχυπρόθεσμη μόνο προοπτική και χωρίς μεσομακροπρόθεσμη στρατηγική. Κυρίως παραγνωρίζουν την «καρτελοποίηση» που λαμβάνει χώρα παντού ακόμα και στην Ελλάδα…

Στη ΝΕΤ, χθες το πρωί, ο καθηγητής Κ. Βεργόπουλος διατύπωσε την άποψη ότι οι «αγορές» και η ΕΕ επιχειρούν να τεστάρουν την αντίδραση της ελληνικής κοινωνίας στην επιβολή των νέων μέτρων. Με άλλα λόγια το ελληνικό «κρας τεστ» θα έχει αντίκτυπο και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Είναι άραγε έτσι; Από πού αντλεί τις πληροφορίες τους ο καθηγητής; Ή πρόκειται για εκτίμηση;

Η Τουρκία του 2050

Την ώρα που η Ελλάδα δέχεται τη συντονισμένη επίθεση από τη μαφία της Γουόλ Στρητ και η κυβέρνηση αναγκάζεται να δώσει γη και ύδωρ, κατά παράδοξο και άκρως συμβολικό τρόπο, από το βήμα του συνεδρίου της «βίβλου» του νεοφιλελευθερισμού, του εβδομαδιαίου περιοδικού The Economist, στην Άγκυρα δύο χιλιάδες εργάτες της κρατικής καπνοβιομηχανίας Tekel, η οποία πουλήθηκε στον αμερικανο-βρετανικό κολοσσό British American Tobacco αντί 1,72 δις ευρώ, απεργούν. Το περίεργο δεν είναι ούτε η πώληση της κραταιάς και επικερδούς βιομηχανίας ούτε η απεργία επί πενήντα μέρες των εργαζομένων σ’ αυτή, αλλά το μπαράζ θετικών δημοσιευμάτων στον διεθνή Τύπο για την Τουρκία, τη στιγμή που η Ελλάδα βομβαρδίζεται κυριολεκτικά με αρνητικά δημοσιεύματα.
Διαβάζουμε, έτσι, ένα άρθρο που καταγράφει αμερικανικές έρευνες για τα κράτη που θα είναι μεγάλες δυνάμεις το 2050, και πρώτο πρώτο σ’ αυτές δεν βρίσκουμε ούτε τις ΗΠΑ ούτε την Κίνα αλλά την Τουρκία. Η Κίνα η οποία στηρίζει το δημόσιο χρέος των ΗΠΑ και παρουσιάζει τεράστια οικονομική ανάπτυξη δεν λογίζεται ως η ανερχόμενη πρώτη δύναμη, αλλά η Τουρκία. Παρεμπιπτόντως, οφείλουμε να σημειώσουμε ότι οι αναλυτές αναγνωρίζουν ότι το ταξίδι της Χίλαρι Κλίντον στο Πεκίνο αλλά και των Ευρωπαίων εκεί ήταν για να πεισθούν οι κινέζοι να συνεχίσουν να αγοράζουν τα αμερικανικά και τα ευρωπαϊκά ομόλογα. Και κατόπιν τούτου τίθεται το ερώτημα: Γιατί τρελάθηκαν Αμερικανοί και Ευρωπαίοι με το ενδεχόμενο να πουλήσει και η Ελλάδα ομόλογα στους κινέζους; Διότι εμείς σύμφωνα με τον παγκόσμιο καταμερισμό «πελατών» ανήκουμε στο πελατολόγιο της Δύσης!
Αλλά ας επανέλθουμε στα κράτη-μεγάλες δυνάμεις του 2050. Η Τουρκία εκτιμάται ότι θα είναι ένα από αυτά γιατί είναι η μοναδική σταθερή δύναμη σε μία κατ’ εξοχήν ασταθή περιοχή(Ιράκ, Ιράν, Γεωργία, Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν, Ισραήλ, Παλαιστίνη). Η Τουρκία, συνεπώς, μπορεί να λειτουργήσει ως διαμεσολαβητής των αντιμαχομένων και καταφύγιο για τα κεφάλαια της περιοχής. Αυτό θα της προσδώσει κύρος και θα επιτρέψει στην οικονομία της να αναπτυχθεί τόσο ώστε να γίνει ένα από τα σημαντικότερα κράτη στον κόσμο. Τα άλλα δύο κράτη σύμφωνα με την έρευνα θα είναι η Πολωνία και το Μεξικό(πηγή AgoraVox)! Όσο και να αμφισβητεί κανείς την παραπάνω ανάλυση δεν μπορεί να μην αναγνωρίσει ότι αυτή γίνεται από την αμερικάνικη οπτική γωνία και σε κάθε περίπτωση εμπεριέχει στοιχεία ενδεχομενικότητας.
Ανάλογο θετικό δημοσίευμα, όμως, με τον τίτλο Les think tanks turcs, agents du changement(οι τουρκικές δεξαμενές σκέψης, παράγοντες της αλλαγής) βρίσκουμε και στην Le Monde Diplomatique του τρέχοντος μηνός. Σύμφωνα με τον αρθρογράφο δεκάδες «δεξαμενές σκέψης», ινστιτούτα και κέντρα έρευνας έχουν αναπτυχθεί την οκταετία της διακυβέρνησης Ερντογάν και έχουν καταστεί στοιχείο της soft power(ήρεμης δύναμης) της Τουρκίας. Τα κέντρα αυτά στελεχώνονται κυρίως από καθηγητές αμερικανικών πανεπιστημίων, μερικοί εκ των οποίων είναι και σύμβουλοι των κκ Ερντογάν και Νταβούτογλου. Ένας, μάλιστα, εξ αυτών δηλώνει ότι ο στόχος είναι η ανάπτυξη της πολιτιστικής κληρονομιάς που ξεκινά από τα Βαλκάνια και φθάνει στο Μπακού! Μήπως όλα αυτά μας αφορούν;

Εφήμερα

Ο κ. Γιώργος Παπανδρέου εξελέγει από τον ελληνικό λαό γιατί σε αντίθεση με τον κ. Κώστα Καραμανλή που μίλησε για «σκληρά μέτρα», δήλωνε πως δεν χρειάζονται «μέτρα» καθώς «υπάρχουν λεφτά». Τώρα ανακρούει πρύμνα και κάνει ότι έλεγε ο Κ. Καραμανλής…

Και καλά ο κ. Παπανδρέου, τρομοκρατώντας μας, μας παίρνει μέτρα. Εκείνοι όμως οι λαλίστατοι συνδικαλιστές, ο Παναγόπουλος και ο Παπασπύρος που χάθηκαν; Και καλά ο Παναγόπουλος και ο Παπασπύρος, εκείνοι οι δημοσιογράφοι και αναλυτές που διαρρήγνυαν τα ιμάτιά τους πριν μερικούς μήνες, που βρίσκονται; Δεν μιλάμε για τους θρασείς και προκλητικούς που με φανατισμό χιλίων «πρασινοφρουρών» επιτίθενται και προκαλούν τους αγρότες σήμερα και τους υπόλοιπους εργαζόμενους αύριο…

Οι πιο προκλητικοί όλων οι «πρωινοί» του Μέγκα που φώναζαν εν εξάλλω καταστάση για τη σύγκρουση αγροτών και φορτηγατζήδων στον Προμαχώνα, παίζοντας το γνωστό παιγνίδι του «κοινωνικού αυτοματισμού». Στο τελευταίο, που ως γνωστόν είναι αμερικάνικης κατασκευής και προέλευσης, δημιουργούνται οι συνθήκες ώστε η «κοινωνία» να στραφεί εναντίον των απεργών.

Μία από τις καλές στιγμές του ελληνικού πολιτικού βίου επ’ εσχάτοις είναι η χθεσινή επανεκλογή του κ. Κάρολου Παπούλια ως Προέδρου της Δημοκρατίας. Εμείς δεν είμαστε τοπικιστές, αλλά η χαρά του ηπειρώτη για τον ηπειρώτη δεν κρύβεται.

Όλοι Έλληνες;

«Όλοι Έλληνες;». Το ερώτημα είναι ο τίτλος του κύριου άρθρου της γαλλικής εφημερίδας Le Monde, που σημειώνει ότι τη στιγμή κατά την οποία οι Βρυξέλλες θέτουν την Ελλάδα υπό επιτήρηση, η γαλλίδα υπουργός οικονομικών Christine Lagarde παρουσιάζει στην Κομισιόν το κυβερνητικό σχέδιο για τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος της Γαλλίας στο 3% μέχρι το 2013. Για να επιτευχθεί μάλιστα αυτό η κυβέρνηση του Σαρκοζί καλεί σε «εθνική κινητοποίηση». Ομοίως, η αμερικανική κυβέρνηση του Μπάρακ Ομπάμα διαμορφώνει ένα σχέδιο που έχει ως στόχο τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος από το 10,6% που θα φθάσει στο τέλος του 2010. στο 4% το 2013. Συνεπώς, σύμφωνα πάντα με τη Le Monde, η Γαλλία, οι ΗΠΑ και η Ελλάδα δεν είναι μόνο στην ίδια μοίρα, αλλά ακολουθούν και την ίδια πολιτική, δηλαδή της διάσωσης των τραπεζών και όχι των θέσεων εργασίας. Εμείς θα λέγαμε ότι εκτός από την παραπάνω ομοιότητα στην ακολουθητέα πολιτική, υπάρχει και μία μεγάλη διαφορά καθώς η Ελλάδα καταληστεύεται με τα τεράστια επιτόκια που αναγκάζεται να δανειστεί, καθώς αξιολογείται ως υψηλού ρίσκου ο δναεισμός για την αποπληρωμή του χρέους της. Αυτό έλεγε πέρυσι ο οικονομολόγος κ. Στίγκλιτς, στον οποίο έχουμε εναποθέσει πολλές από τις ελπίδες, ενώ το πρόβλημα είναι πολιτικό. Διότι δεν χρειάζεται ο Στίγκλιτς αλλά η κοινή λογική για να διαπιστώσει κανείς ότι ο κ. Τρισέ, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, επιδιώκει τη διάσωση των τραπεζών αλλά όχι και των κυβερνήσεων. Άλλως πως, θέλουν να σωθούν οι τράπεζες κι ας πάνε στο διάβολο οι πολίτες-εργαζόμενοι! Δεν θα μπορούσε η ΕΕ και η ΕΚΤ να προστατεύσουν την Ελλάδα, δανείζοντάς την με κανονικό και όχι τοκογλυφικό επιτόκιο; Θα μπορούσε, αλλά η νεοφιλελεύθερη νομενκλατούρα των Βρυξελλών και οι τραπεζίτες της Φραγκφούρτης εξακολουθούν να σκέφτονται όπως πριν, δηλαδή απολύτως νεοφιλελεύθερα και απορυθμιστικά. Η «απορύθμιση» τους προκαλεί ηδονή, καθώς εκεί κερδίζουν. Κανείς δεν ενδιαφέρεται για τους άνεργους και τους ανέστιους της Γαλλίας, κανείς για τα 7 εκατομμύρια νέους ανέργους στις ΗΠΑ, κανείς για το 20% της ανεργίας στην Ισπανία και του ίδιου ποσοστού εντός του 2010 και στην Ελλάδα. Το θέμα είναι να σωθούν οι τράπεζες και η στρατιωτική βιομηχανία. Οι άνθρωποι είναι περιττοί. Γι’ αυτό ο νέος πόλεμος ετοιμάζεται. Ένας πόλεμος κάθε φορά και όχι δύο, αυτό είναι το νέο δόγμα της Ουάσινγκτον. Μάλιστα, η κυβέρνηση Ομπάμα ετοιμάζεται για πόλεμο με το Ιράν, εισηγούμενη έναν αμυντικό προϋπολογισμό ρεκόρ για το 2011, που φθάνει τα 708 δις δολαρίων! Το έχουμε ξαναγράψει, η κρίση μετά το 1929 και καθ’ όλη τη δεκαετία του 1930 ξεπεράστηκε μόνο με το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το ίδιο επιχειρείται και σήμερα, με αντίπαλο την Κίνα.

Εφήμερα

Πάνω από 20% θα φθάσει η ανεργία το 2010. Για την ακρίβεια ο υπουργός εργασίας Α. Λοβέρδος είχε μιλήσει προ ημερών για ένα εκατομμύριο, ενώ το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ εκτιμά ότι αυτοί θα φθάσουν τους 850.000. Θα περίμενε κανείς ότι η ΓΣΕΕ θα ανέβαζε το νούμερο, υπολογίζοντας και τη «μαύρη εργασία». Παραδόξως, όμως, η «πράσινη συνδικαλιστική νομενκλατούρα» είναι πιο «πασοκική» και από τον υπουργό Εργασίας!

Εν τω μεταξύ, τέθηκε στο αρχείο η υπόθεση της δικαστικής διερεύνησης της δολοφονικής επίθεσης εναντίον της συνδικαλίστριας κ. Κούνεβα εν μέσω διαμαρτυριών των συνηγόρων της. Αλήθεια, η ΓΣΕΕ γιατί τηρεί σιγήν ιχθύος; Γιατί δεν ζήτησε ακόμη συγνώμη από τη συνδικαλίστρια;

Οι μισθοί στην Ελλάδα είναι χαμηλοί είπε ο «γκουρού» του πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου, ο νομπελίστας οικονομολόγος Στίγκλιτς. Δήλωσε μάλιστα το αυτονόητο ότι δηλαδή δεν πρέπει να «παγώσει» η αγορά. Τον ακούει κανείς;
Μεγάλωσε το spread μετά τις δηλώσεις του Έλληνα υπουργού Οικονομικών Γ. Παπακωνσταντίνου ότι κι άλλες χώρες αντιμετωπίζουν προβλήματα σαν την Ελλάδα. Παραδόξως, το ίδιο έγραφε και η γαλλική εφημερίδα Le Monde (δες και το άρθρο) αλλάς δεν αυξήθηκαν τα spead της Γαλλίας και των ΗΠΑ. Συνεπώς, δεν φταίει ο Παπακωνσταντίνου, αλλά απλώς μας «παίζουν» γιατί συμφέρουμε!

Κάποιοι θεωρούν ότι το προαναγγελθέν διαζύγιο Μενεγάκη-Λάτσιου είναι μία κίνηση υψηλής στρατηγικής και αντιπερισπασμού της κυβέρνησης για να αποπροσανατολίσει την κοινή γνώμη από τα μπλόκα των αγροτών και τα σκληρά μέτρα λιτότητας. Εμείς διαφωνούμε. Αν όμως δεν υπήρχε το «διαζύγιο» η κυβέρνηση όφειλε να το εφεύρει.

Και ο κυβερνοχώρος θα είναι πεδίο πολεμικής αντιπαράθεσης κατά το ανάλογο της ξηράς, της θάλασσας και του αέρα. Αυτό αποφάσισε η αμερικανική κυβέρνηση του κ. Ομπάμα, ανοίγοντας λογαριασμό στον προϋπολογισμό του 2011 και γι’ αυτό τον πόλεμο.

Η κρίση του πολιτισμού

«Και λοιπόν, τώρα τελευταία, προκειμένου να κάμω το τελευταίο φάλτσο,/σκέφτομαι να ζητήσω το κλειδί του αρχαίου συμπόσιου, όπου ίσως ξανάβρισκα την όρεξη. Αυτό το κλειδί είναι η αγάπη.»(Ρεμπώ)

Η σημερινή οικονομική κρίση δεν είναι μόνο κρίση οικονομικής διαχείρισης αλλά και μία πολιτική, κοινωνική και πολιτιστική κρίση της κοινωνίας και του ανθρώπου. Γι’ αυτό η επιδιωκόμενη οικονομική ανάκαμψη δεν θα είναι παρά μία ψευδαίσθηση στο βαθμό που ο άνθρωπος της δύναμης και του άκρατου ατομικού ωφελιμισμού, αυτός από τον οποίον έχει εκλείψει η ανθρωπιά, θα εξακολουθεί να κυνηγά το κέρδος χωρίς μέτρο και όρια, αδιαφορώντας αν αυτό συνεπάγεται την κάθεξη δισεκατομμυρίων ανθρώπων. Απέναντι σ’ αυτόν τον άνθρωπο δεν υπάρχει τίποτα. Απέναντι σ’ αυτόν τον πολιτισμό του υπερεγωτισμού και του ακραίου ναρκισσισμού δεν υπάρχει καμία αντικουλτούρα, καμία αμφισβήτηση. Ακόμη κι εκείνοι που κάποτε διακήρυτταν την αλληλεγγύη και την ανθρωπιά έχουν διαφθαρεί πλήρως όπως τα παλαιά, ξεφτισμένα σύμβολα στην άλλοτε «κόκκινη» Μπολώνια! Τώρα μόνο η Christiania, μια γειτονιά στο κέντρο της Κοπεγχάγης, εξακολουθεί να συνιστά τη μόνη πλέον απόπειρα αυτοδιαχείρισης στην Ευρώπη με τα χαρακτηριστικά μιας οργανωμένης αντι-κουλτούρας, όπου επιχειρείται η πραγματοποίηση της ουτοπίας. Γιατί η ανθρωπιά, η αλληλεγγύη και η ισότητα, όταν ως αξίες δεν θεωρούνται γραφικές, ανάγονται πλέον στη σφαίρα της ουτοπίας. Οι επιδρομές της δανέζικης αστυνομίας στη Christiania και οι επιχειρήσεις εκδίωξης των νέων από εκεί δεν σταμάτησαν ποτέ. Αλλά η αντίσταση ήταν κι εξακολουθεί να είναι μεγαλειώδης, διαμορφώνοντας ένα χώρο κι ένα χρόνο όπου η ουτοπία δεν βιώνεται ως στιγμή αλλά ως διάρκεια, καθώς προβάλλεται στο μέλλον, επενδύοντας την ελπίδα μίας κοινωνία όπου ο άνθρωπος θα λέει μαζί με τον ποιητή «Εγώ είναι ο άλλος»(Ρεμπώ), καταργώντας έτσι το μορφασμό του τίποτα.
Προσοχή, ο ποιητής δεν λέει «Εγώ ΕΙΜΑΙ ο Άλλος», αλλά «Εγώ Είναι ο Άλλος». Γιατί στον Ρεμπώ το Εγώ δεν αφομοιώνει τον Άλλο, του δίνεται, γίνεται ο Άλλος. Με άλλα λόγια, ο Άλλος δεν αντιμετωπίζεται σαν αντικείμενο αλλά σαν υποκείμενο. Συνεπώς, εδώ έχουμε μία διι-υποκειμενικότητα, όπως στις μη εξουσιαστικές, στις ισότιμες σχέσεις.
Στη Christiania το εθιμικό δίκαιο περιορίζει τον δυνατό (από τις υπερβολές και την κατάχρηση της δύναμης), προστατεύοντας τον αδύνατο. Εδώ η αντίθεση Εγώ-Εμείς, εγωισμού-αλτρουισμού είναι η αντίθεση μεταξύ της ικανοποίησης της ατομικής ηδονής (ευτυχίας) και της απώθησης-παραχώρησης της ικανοποίησης στους άλλους. Εδώ το Εγώ «κενώνεται» όπως στους έρωτες και στους χριστιανούς ασκητές!
Αυτό δεν σημαίνει ότι το Εγώ δεν υπάρχει, αλλά υπάρχει με τον τρόπο που το όρισαν ο Καντ και ο Ρουσσώ, μαζί με τους ιδεαλιστές της Διακήρυξης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Αντίθετα, εδώ δεν ισχύει ο ατομικισμός ως στενός ωφελισμός, ο ωφελιμιστικός εγωισμός του Σπένσερ και των οικονομιστών, ή ακόμη του Χομπς, που σημαίνει την αιμοβόρα «εγωιστική λατρεία του εαυτού».

Συνονθύλευμα

Η κρίση απαιτεί να ξεφύγουμε από τον μανιχαϊσμό σύμφωνα με τον οποίο οι «πάνω» είναι πάντα ένοχοι και οι «κάτω» είναι πάντα αθώοι. Γιατί το θέμα σήμερα δεν είναι να είναι κάποιος συντηρητικός, σοσιαλιστής ή φιλελεύθερος αλλά να είναι και τα τρία μαζί! Ήδη οι ευρωπαϊκές πολιτικές τάξεις στο σύνολό τους, όποιο κι αν ήταν το αρχικό τους χρώμα, επιχειρούν να εγκαταστήσουν μέσω της «ηθικοποίησης του καπιταλισμού» μια νέα σύνθεση, μια σοσιαλδημοκρατική παγκόσμια τάξη. Οι παραπάνω θέσεις ανήκουν στο Γάλλο φιλόσοφο Alain Finkielkraut και διατυπώνονται σε συνέντευξή του στο ράδιο France culture. Σύμφωνα με τον Γάλλο φιλόσοφο η περίοδος που άνοιξε η Μάργκαρετ Θάτσερ και ο Ρόναλντ Ρήγκαν κλείνει κι ένα εξαιρετικό ιδεολογικό συμβάν λαμβάνει χώρα, η μη αναμενόμενη νίκη της σοσιαλδημοκρατίας. Αλλά για ποια σοσιαλδημοκρατία πρόκειται, όταν στην Ευρώπη οι μόνες σοσιαλδημοκρατικές κυβερνήσεις είναι της Ισπανίας και της Ελλάδας; Δεν έχει σημασία αυτό, λέει ο σοφός, αφού όλοι πλέον, δεξιοί κι αριστεροί, χρησιμοποιούν τις ίδιες σοσιαλδημοκρατικές συνταγές για την έξοδο από την κρίση και το κράτος ξαναγίνεται ένας οικονομικός παράγοντας, που επιβάλλει ρυθμίσεις, ενώ, συγχρόνως, μας καλεί να «δούμε» την Αμερική που εθνικοποιεί τις τράπεζες. Αλλά αν δεξιοί κι αριστεροί, σοσιαλιστές, φιλελεύθεροι, νεοφιλελεύθεροι και συντηρητικοί γίνουν το ίδιο, ποιοι θα είναι οι αντίπαλοί τους; Ή μήπως η μεταξύ τους αντιπαράθεση θα γίνεται πλέον μόνο για τα σκάνδαλα και ποιος έκλεψε περισσότερα; Αυτά τα ερωτήματα δεν διατυπώθηκαν ποτέ στον Γάλλο φιλόσοφο. Ούτε είπε κανείς ότι για τη σύνθεση(ή «συμφιλίωση») σοσιαλισμού και φιλελευθερισμοί μίλησε πρώτη η Monique Canto-Sperber. Η δεύτερη θεωρεί πως το πολιτικό καθήκον τόσο της Αριστεράς όσο και της Δεξιάς είναι σήμερα η δημιουργία των πολιτικών, οικονομικών και κοινωνικών μέσων «που θα προσφέρουν σε όλους, κυρίως στους αδύναμους και τους άπορους, δυνατότητες να δράσουν μέσα σ’ αυτό το νέο κόσμο και να αντισταθούν, ατομικά και συλλογικά, στην υποδούλωση που επιβάλλει». Αυτή η επιστροφή στους «φιλελεύθερους αγώνες» μπορεί να δώσει προοπτική στον πολιτικό σχεδιασμό και να εμπνεύσει εμπιστοσύνη για την κοινωνία, αναγκαίο όρο για την «εσωτερίκευση» των φιλελεύθερων αξιών. Η συγγραφέας εξ αρχής ξεκαθαρίζει ότι δεν αναφέρεται στις φιλελεύθερες και τις σοσιαλιστικές πρακτικές, αλλά στις φιλελεύθερες και σοσιαλιστικές ιδέες. Η σύναψη των δύο ιδεολογικών συνόλων μπορεί να γίνει μόνο εφ’ όσον αποσαφηνιστούν οι βασικές έννοιες του φιλελευθερισμού και του σοσιαλισμού, πράγμα που επιχειρείται με αναλυτική επιτυχία, ανεξάρτητα αν κάποιος διαφωνεί με το τελικό σκοπό της «συμφιλίωσης». Στην προσπάθεια μάλιστα να απαλλαγούν οι έννοιες από το ιστορικό τους φορτίο αποφεύγεται η χρήση όρων όπως φιλελεύθερος σοσιαλισμός ή κοινωνικός φιλελευθερισμός και χρησιμοποιείται ο όρος «σοσιαλισμός των ελευθεριών». Η συλλογιστική του όλου εγχειρήματος εκκινεί από την πεποίθηση πως «ο αγώνας για την ανάπτυξη των νεωτερικών ελευθεριών κάθε άλλο παρά ολοκληρώθηκε. Ασκείται εναντίον της οικονομικής ομοιομορφίας. Μάχεται κατά της κυριαρχίας του κόσμου από μία και μοναδική εμπορευματική αξία στην οποία τα πάντα υποτάσσονται. Στρέφεται ενάντια στις υπερβολές και τους λαϊκιστικούς ριζοσπαστισμούς της δημοκρατίας. Άρα, περισσότερο από ποτέ, είναι αναγκαίος για να καταστήσει την κοινωνία συνειδητή και κριτική, και για να βοηθήσει το άτομο να συλλάβει τον εαυτό του μέσα σε μια κοινωνική πραγματικότητα…» Όσο για το κράτος, αυτό είναι η μόνη αυθεντία που μπορεί να λειτουργήσει ως αδέκαστος «διαιτητής» αλλά και εγγυητής της ισονομίας και της διαχείρισης των δημόσιων αγαθών προς όφελος όλων και προ πάντων των ασθενέστερων. Αυτός ο σοσιαλδημοκρατικός ρεφορμισμός με έντονα φιλελεύθερα στοιχεία που παραπέμπουν στον «μπλερισμό»(και τον Γκίντενς) συνιστά τη νέα σύνθεση που προτείνεται για την έξοδο από τη σημερινή ιδεολογική κρίση. Μόνο που και πάλι χαμένοι είναι οι ίδιοι, οι «κάτω» για τους οποίους πρέπει να τους εκλάβουμε ως ενόχους. Γιατί η πλήρης αθωότητά τους είναι…. μανιχαϊσμός!

Εφήμερα

«Μέτρα ή κηδεμονία». Ο τίτλος φοβιστικός επιχειρεί να θέσει το δίλημμα στους εργαζόμενους: Ή δέχεστε τη λιτότητα ή θα έρθουν οι ξένοι… κηδεμόνες! Άλλως πως το δίλημμα είναι «Μέτρα ή σκλαβιά;»! Πάντως, η εκ Βρυξελλών κηδεμονία της Ελλάδας υπάρχει εδώ και πολλά χρόνια και είναι περίεργο να διατυπώνεται η διάζευξη. Όσο για τα «μέτρα» αυτά δυστυχώς τα παίρνουν μόνο για τους εργαζόμενους, αφού οι άλλοι καταφεύγουν στα απαραβίαστα άσυλα των «οφ σορ».

Η Ελλάδα δεν είναι μόνη, δήλωσε ο γενικός γραμματέας του ΟΟΣΑ Angel Gurria, που στράφηκε κατά της μόδας του «ευρωπεσιμισμού». Ο αξιωματούχος μίλησε για αλλαγή της στάσης των «αγορών» αν μειωθούν τα ελλείμματα και αυξηθούν τα έσοδα. Αλλά ποιες είναι αυτές οι περίφημες αγορές; Μήπως οι «κερδοσκόποι»; Ασφαλώς όχι. Δεν υπάρχουν κερδοσκόποι, μόνο επενδυτές!