Γιατί ο Mark Zuckerberg θέλει τα δεδομένα μας στο WhatsApp;

 Στις αρχές Ιανουαρίου, η εφαρμογή ανταλλαγής μηνυμάτων WhatsApp ανακοίνωσε αλλαγή στους όρους χρήσης της. Αυτό προκάλεσε μεγάλη ανησυχία. Η ιταλική εφημερίδα Domani ασκεί δριμύτατη κριτική στον Mark Zuckerberg καταγγέλλοντάς τον για ασυδοσία.

Αφού, λοιπόν, ο Mark Zuckerberg μπορεί να κλείσει τον λογαριασμό στο Facebook του Ντόναλντ Τραμπ, τότε θα προσπαθήσει να αναγκάσει κι εμάς να του δώσουμε ό,τι δεδομένα έχουμε στα smartphone μας, σημειώνει η εφημερίδα. Τη στιγμή, μάλιστα, που το αφεντικό του Facebook επιχειρεί να διαμορφώσει την εικόνα του πρωτεργάτη της δημοκρατίας και της δικαιοσύνης, λογοκρίνοντας τον Ντόναλντ Τραμπ, την ίδια ώρα επιχειρεί ένα άνευ προηγουμένου πλήγμα στη δημοκρατία, προσπαθώντας να οικειοποιηθεί τα δεδομένα μας.

Συγκεκριμένα, η υπηρεσία ανταλλαγής άμεσων μηνυμάτων WhatsApp, η οποία έχει 2 δισεκατομμύρια χρήστες σε όλο τον κόσμο, ζητά από τους χρήστες της να αποδεχτούν τους νέους όρους χρήσης, διαφορετικά δεν θα μπορούν πλέον να χρησιμοποιήσουν την εφαρμογή.

Το 2014, το Facebook αγόρασε το WhatsApp για 19 δισεκατομμύρια δολάρια, αλλά ποτέ δεν εξήγησε ποιος ήταν ο σκοπός αυτής της αγοράς. Εκείνη την εποχή, ο Zuckerberg υποσχέθηκε στις αντιμονοπωλιακές αρχές των ΗΠΑ ότι δεν θα συνένωνε το WhatsApp (μια υπηρεσία για την αποστολή κρυπτογραφημένων μηνυμάτων μεταξύ χρηστών) με το Facebook (μια πλατφόρμα για τη συλλογή δεδομένων και την πώληση στοχευμένων διαφημίσεων). Τελικά, όμως, το Facebook κατέληξε να συμπεριφέρεται σαν μια κλασική μονοπωλιακή εταιρεία: Μόλις η πλατφόρμα κέρδισε αρκετή δύναμη στην αγορά, άρχισε να τη χρησιμοποιεί για να «στύβει» τους πελάτες της σαν λεμόνια, γράφει η εφημερίδα Domani.

Το Facebook είναι προφανώς μια δωρεάν υπηρεσία. Αυτό κατά τη γνώμη μας (arti) είναι το «κόλπο» για να προσελκύσει «χρήστες» τους οποίους στη συνέχεια θα «πουλάει» στους διαφημιστές. Τα δεδομένα των χρηστών (data) είναι αναγκαία ώστε η διαφήμιση να είναι απολύτως στοχευμένη και αποτελεσματική. Με τη χρήση των δεδομένων επιτυγχάνεται τόσο ο «εθισμός» όσο και η «χειραγώγηση» των «χρηστών» και η διαμόρφωση των αναγκών τους. Οι χρήστες πωλούνται ως εμπορεύματα στους διαφημιστές(από τους διαφημιστές αντλούν τα τεράστια κέρδη οι μεγάλες εταιρίες του διαδικτύου) και συγχρόνως είναι οι «πελάτες», που καταναλώνουν τα προϊόντα που διαφημίζονται!  Αυτός είναι ένας καταναλωτικός κύκλος που γίνεται φαύλος και κανιβαλικός για τον άνθρωπο, την κοινωνία και τη φύση και ανοίγει το δρόμο για έναν νέο ολοκληρωτισμό μπροστά στον οποίο αυτοί του παρελθόντος θα ωχριούν…  

ΕΙΜΑΙ τα Like σας

 1. Εξάρτηση δεν προκαλεί μόνο το αλκοόλ και τα ναρκωτικά αλλά και το Διαδίκτυο. Η ίδια περιοχή του εγκεφάλου ενεργοποιείται όταν ένας χρήστης του Facebook υπολογίζει και απολαμβάνει τα «Like», όπως ένας τοξικομανής παίρνει την πρέζα του. 

Στο βιβλίο του The Hacking of the American Mind, ο νευροεπιστήμονας Robert Lustig δείχνει ότι τα «φιλοδωρήματα» των κοινωνικών δικτύων ενεργοποιούν την έκκριση της ντοπαμίνης, ενός νευροδιαβιβαστή συνδεδεμένου με την άμεση ευχαρίστηση και την ανταμοιβή. Όμως, αυτό που οδηγεί στην αύξηση της ντοπαμίνης εφέλκει άμεσα ή έμμεσα μία πτώση της σεροτονίνης, του νευροδιαβιβαστή που εμπλέκεται στο αίσθημα της πληρότητας και της ευτυχίας.

Αυτοί οι ψυχο-φυσικοί μηχανισμοί έχουν εργαλειοποιηθεί από τους γίγαντες του Web (το GAFAM: Google, Apple, Facebook, Amazon, Microsoft) που τους χρησιμοποιούν για να προκαλέσουν την προσοχή και την εξάρτηση(εθισμό) των χρηστών. Γι’ αυτό οι ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ συγκεντρώνουν και προτάσσουν τις ιστοσελίδες και τα πρόσωπα με την μεγαλύτερη «ορατότητα», στους οποίους κάνουν σταθερές προσφορές. Στη συνέχεια, αυτοί, καθώς μπορούν να γνωρίζουν τις συνήθειές μας χάρη στα cookies που εγκαθιστούν, μας προτείνουν χωρίς διακοπή σελίδες που ανταποκρίνονται στα ενδιαφέροντά μας. Το ίδιο συμβαίνει και με τις «ειδήσεις της επικαιρότητας».

Τα νέα μίντια απλώς είναι τα εργαλεία που κάνουν ορατές τις διαπροσωπικές σχέσεις, ενισχύουν τη δημοτικότητα και το επαγγελματικό στάτους. Σε διάφορες εργασίες –κυρίως στις καλλιτεχνικές (μόδα, μουσική, λογοτεχνία, μίντια)- πρέπει να «αξιοποιεί» κάποιος το «δίκτυό» του, δηλαδή να είναι «αναγνωρίσιμος», να έχει πολλά “likes” και σχόλια στα κοινωνικά δίκτυα, να συζητάει στο τουίτερ, να έχει μπλογκ για να έχει αναπαραγωγές και αναφορές στα κοινωνικά δίκτυα, να ποστάρει στον τοίχο του Fb κ.ά..

Ενίσχυση του ναρκισσισμού

Ο Νάρκισσος διαχέεται στο διαδίκτυο, θεωρώντας κάθε σχέση ως "εργαλείο" ενίσχυσης της εικόνας του παρά ως μία συνεργασία, γι’ αυτό φροντίζει να συνδέεται με πρόσωπα κύρους ή επώνυμους προκειμένου να ωφελήσει την εικόνα του. Δεν χρησιμοποιεί το διαδίκτυο για να δείξει ποιος είναι, αλλά τέτοιος που εμείς θα ΘΕΛΑΜΕ ΝΑ ΕΙΝΑΙ, για την ακρίβεια τέτοιος που Εμείς θα θέλαμε να ΔΟΥΜΕ. 

Η δημοφιλία ενός προσώπου συνδέεται με τον αριθμό των “Like” ή των vews(των επισκέψεων). Στόχος είναι να τεθεί επικεφαλής της σχετικής λίστας. Αυτό είναι το παιγνίδι του Νάρκισσου που επωφελείται από την καλή του εικόνα, αφού αρκούν οι αναρτήσεις των φωτογραφιών και των βίντεό του για να γίνει στη συνέχεια influenceur ή conferencier. Οι φίρμες αναζητούν τα άτομα που είναι πολύ δραστήρια στα κοινωνικά δίκτυα για να τα καταστήσουν ‘διαμορφωτές της κοινής γνώμης’ για λογαριασμό τους, ή αλλιώς digital influencers, δίνοντάς τους να διαδώσουν ένα βίντεο ή μία φωτογραφία προκειμένου να διαφημίσουν ένα προϊόν ή να μεγιστοποιήσουν τη γνωστοποίησή του. Ο «μισθός» εξαρτάται από τον αριθμό των followers στα διάφορα δίκτυα.

Μερικοί Νάρκισσοι δεν χρησιμοποιούν τα κοινωνικά δίκτυα για επαγγελματικούς λόγους ή για την ανάπτυξη φιλικών σχέσεων, αλλά μόνο για να «επιδειχθούν» (s’ exhiber). Αναρτούν τα δικά τους «καλά χτυπήματα», τις παρουσιάσεις τους, τα ταξίδια τους, τις κατακτήσεις τους, τα παιδιά τους, κάθε στιγμή της καθημερινής τους ζωής σαν να είναι το κέντρο του κόσμου. Ελπίζουν να αποκτήσουν μια φήμη, αναρτώντας στο Youtube ένα βίντεο δείχνοντας το ταλέντο τους ως χορευτή, ως τραγουδιστή ή ως μίμου, που μπορούν να δουν χιλιάδες χρήστες του διαδικτύου σε ολόκληρο τον κόσμο. Ανεβαίνουν στη σκηνή με selfies, hashtags εκθέτοντας και τα πιο οικεία και μύχια του εαυτού τους, ακόμα και τα λιγότερα «δοξασμένα»! Τα αναρτούν με την (ψευδ-)αίσθηση ότι θα αυξήσουν την αξία τους. Μερικοί χρήστες του διαδικτύου καταφέρνουν να αποκτήσουν χιλιάδες «βιούερς» ακόμα και με το να κάνουν γνωστά μέσω του Youtube τα ψώνια που κάνουν στο σούπερμαρκετ και τα οποία προσελκύουν Likes και σχόλια. Από εδώ ξεκινάει η "κοινωνική σύγκριση", ο καταναλωτικός ανταγωνισμός, η αξιολόγηση με βάση την εικόνα κατανάλωσης φαγητών, ταξιδιών, αυτοκινήτων, σπιτιών, διακοπών, ρούχων...

(συνεχίζεται) 

 (Η βιβλιογραφία θα παρατεθεί στο τέλος της δημοσίευσης των σχετικών κειμένων)

 

Ή like ή διαγραφή

  «Οι Σειρήνες έχουν ένα όπλο πιο φοβερό κι απ’ το τραγούδι τους, τη σιωπή τους... κάποιος μπορεί να ξέφυγε από το τραγούδι τους, αλλά όχι από τη σιωπή τους» Φρανς Κάφκα

Με σταμάτησε στο δρόμο... μου μιλούσε. Μάλλον παραληρούσε. Ήθελε να δραπετεύσει. Δεν άντεχε άλλο τον εγκλεισμό. Μετά χάθηκε. Δεν ήταν ήρωας του Φελίνι. Οι ήρωες γλιτώνουν απ’ το ρόλο τους μόλις τα φώτα ανάψουν. Η δική του αγωνία ήταν να βγει στο φως, να ξεφύγει από την σιωπή των Σειρήνων.

Τον ξαναείδα στις ειδήσεις. Κάποιος δεν τον άκουσε. Του ξέσκισε τ’ αυτιά…

Η Ψ. μίλησε για τον παθολογικό ναρκισσισμό που καλλιεργεί το διαδίκτυο, για τη μη ανοχή οποιασδήποτε κριτικής, για τα παιδιά που μακελεύουν για μια άρνηση…

Βρισκόμαστε στην εποχή του like. Η αναγνώριση μετριέται με τον αριθμό των like. Η παραμικρή κριτική απορρίπτεται. Ένα τράβηγμα της σκανδάλης, ένα χτύπημα του πλήκτρου… εκτέλεση. Ο φόνος του άλλου δια του αποκλεισμού… κανένας δεν προσπαθεί να πείσει κανέναν. Ή like ή διαγραφή. Το δυστοπικό μήνυμα ενός κόσμου που η ουσία του βρίσκεται στα σκουπίδια. Πρόσωπα θρυμματισμένα, κομμάτια ενός παζλ που κανένα κομμάτι δεν “θηλυκώνει” με κανένα, ακραία αυτοαναφορικότητα.

 Τα προβλήματα "επιλύονται" με καθημερινές «εκτελέσεις», με διαγραφές και μπλοκ, κάποτε και με εξιλαστήριες θυσίες. Μόνο που η κοιλιά του κτήνους εξακολουθεί να κυοφορεί βία και βιασμούς, γυναικοκτονίες και ρατσισμό...

Homo Americanus

 Εάν θέλει κάποιος να κατανοήσει σε βάθος την Αμερική πρέπει να διαβάσει τα βιβλία των Τσόμσκι και Χάουαρντ Ζιν. Θα κατανοήσει τότε καλύτερα ότι τα φαινόμενα που παρουσιάστηκαν στην Ουάσινγκτον δεν είναι και τόσο περίεργα ή ασυμβίβαστα με την αμερικανική δημοκρατία. Θα ήθελα όμως να θυμίσω ότι ένα από τα σπουδαιότερα βιβλία που έχουν γραφεί για την αμερικανική (αν μπορούμε να την αποκαλέσουμε έτσι) εθνογένεση ανήκει στον συνάδελφο δημοσιογράφο Γιώργο Παπασωτηρίου - μια απρόσμενη για τα ελληνικά δεδομένα μονογραφία, που κυκλοφορείται εδώ και περίπου δώδεκα χρόνια, χωρίς, όπως έχω αντιληφθεί, να γίνει αντικείμενο αναλυτικής συζήτησης από τους κύκλους της ιστορικής έστω διανόησης.

Η Αμερική είναι ένα «νέο» κράτος, φτιαγμένο από Ευρωπαίους, κυρίως από τους ηττημένους προτεστάντες που για να σωθούν έφτασαν σε αυτή την άγνωστη εν πολλοίς ήπειρο των Ινδιάνων που την κατοικούσαν. Είναι γνωστή βέβαια η γενοκτονία, μια από τις πιο μαύρες περιόδους του νέου αυτού κρατικού μορφώματος. Με τον καιρό βέβαια χάθηκε αυτή η ευρωπαϊκότητα και συγκροτήθηκε μια παράξενη δύναμη.

Οι πρώτοι έποικοι είχαν να αντιμετωπίσουν τον αδυσώπητο αγώνα για επιβίωση έως ότου καταλήξουν στην ανεξαρτησία τους από τους Αγγλους. Θεός έγινε ο τρόπος πλουτισμού, ένας τρόπος που συνδύαζε τον προτεσταντισμό και τη λατρεία του χρήματος, την προτεραιότητα της πράξης έναντι της σκέψης, κάτι που είχε διαπιστώσει και ο Χέγκελ. Από τις αρχές ίσχυσε δηλαδή το σκληρό δόγμα «ο θάνατός σου η ζωή μου». Ποια ευρωπαϊκή κουλτούρα πλέον; Ακραίος ατομικισμός και συνάμα ένας ιδιότυπος πατριωτισμός και μια πίστη στον νέο «περιούσιο» λαό της οικουμένης, ανακατεμένος με πουριτανισμό, θρησκομανία και φιληδονία. Οι επήλυδες δεν είχαν να λογοδοτήσουν απέναντι σε προγόνους και αξίες, σε βαθιά ήθη και έθιμα - μόνοι τους δημιούργησαν τον «νέο κόσμο».

Κατά τον συγγραφέα εδώ στηρίχτηκε η διαμόρφωση του αμερικανικού κράτους: στο πάντρεμα του προτεσταντικού ατομικισμού και στη φιλοσοφία του πραγματισμού. Ποια σοσιαλιστικά ιδεώδη; Εδώ συνέβησαν τα πιο άγρια εγκλήματα κατά παντός κινήματος εμφορούμενου από τέτοια ιδεώδη, άγνωστα εν πολλοίς στον δυτικό κόσμο. Στο αίμα έπνιγαν οι έποικοι κάθε λαϊκή εξέγερση αλλά και τους κάθε φορά νέους εποίκους (διότι τότε ξεκίνησε ο μύθος του αμερικανικού θαύματος), ώσπου να ενταχθούν και αυτοί, όσοι απέμεναν, στην αμερικανική πολιτική, κρατική νεοδομή.

Tο υλικό του είναι τεράστιο, αντλημένο από ένα ευρύτατο φάσμα πληροφοριών γνωστικών κλάδων, όπως είναι η ιστορία, η θρησκειολογία, η ψυχανάλυση και η ποίηση (η λογοτεχνία κυρίως, που είναι και αγαπημένη του πηγή). Και βέβαια εντυπωσιάζει η συναρμολόγησή του· είναι κατά τέτοιο τρόπο γραμμένο ώστε δεν θέλεις να τελειώσει η ανάγνωση. Καλύτερα όμως να το προμηθευτείτε (εκδ. Καστανιώτη) - πολλές απορίες σας θα διαλυθούν και διαφορετικοί θα είστε μετά την [προσεκτική του] ανάγνωση. Πρόκειται για πολύ σπουδαίο [και μοναδικό για τα ελληνικά δεδομένα - και όχι μόνο...] βιβλίο.

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών-Γιώργος Σταματόπουλος, έντυπη έκδοση

Ο παπαγιώργης

 Ο ιερέας Γεώργιος Παπασωτηρίου καταγράφεται από τον Γιώργο Δ. Καρανικόλα, συγγραφέα του βιβλίου «Ρασοφόροι-Συμφορά του Έθνους», ως ένας ιερωμένος -από τις φωτεινές εξαιρέσεις-, που συμμετείχε στην Εθνική Αντίσταση.

Ο παπαγιώργης είχε καταγωγή από την Τσόπελα Πραμάντων. Ο πατέρας του Σωτήρης είχε το επώνυμο Τσακτσίρας και ήταν επίσης παπάς, εξ ου και το «παπασωτήρης». Για ένα διάστημα υπήρχαν δύο επώνυμα Τσακτσίρας ή Παπασωτηρίου, αλλά, τελικά, επικράτησε το δεύτερο. Το Τσακτσίρας είναι ομοίως επαγγελματικό όνομα καθώς η «τσακτσίρα»* ήταν το άσπρο μάλλινο χοντρό παντελόνι του αργαλειού, με βρακοζώνι στη μέση, και φοριόταν από τους κτηνοτρόφους κυρίως.

Ο Γεώργιος Παπασωτηρίου γνωρίστηκε με την Αγγελική Χατζηγιάννη με καταγωγή από το Αθαμάνιο, στο Ιμαρέτ. Εκεί, όπως και στις Κεραμάτες, ήταν αρχικά δάσκαλος. Είχε λάβει μέρος στην εκστρατεία στη Μικρά Ασία και στη συνέχεια έγινε παπάς, ιερουργώντας επί πολλές δεκαετίες στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου Κωστακιών. Κατά τη διάρκεια της κατοχής τόσο ο ίδιος όσο και η παπαδιά Αγγελική, συμμετείχαν στην εθνική αντίσταση. Τα παιδιά τους, ο Θωμάς Παπασωτηρίου συμμετείχε στον ΕΛΑΣ και τραυματίστηκε, ενώ ο Χρυσόστομος Παπασωτηρίου(αργότερα πρόεδρος της Κοινότητας Κωστακιών) συμμετείχε στην ΕΠΟΝ.

Στο περιοδικό της ΠΕΑΕΑ υπάρχει αναφορά στον παπαγιώργη σχετικά με τη δίκη που έγινε στο Βουλγαρέλι, όταν «νοικοκυραίοι» χωριανοί συνέλαβαν τους νεαρούς αντάρτες, αδερφούς Γκολομάζου**. 

Ο παπαγιώργης πικράθηκε πολύ, όταν γκρέμισαν την πέτρινη εκκλησία του Άι-Γιώργη, με την τεράστια αυλή με τα πεύκα και τα κυπαρίσσια, για να χτίσουν στη θέση της τη σημερινή.

Δυστυχώς, το ίδιο συνέβη και μ’ ένα ακόμα «τοπόσημο» του χωριού, το παλιό σχολείο, το οποίο είχε ιδιαίτερη αρχιτεκτονική δομή. Τελευταία, ο δήμος έκοψε και τα τελευταία σημάδια του παρελθόντος, τα μεγάλα πεύκα στην αυλή του.

Σήμερα, ο δρόμος όπου βρίσκονταν το σπίτι του παπαγιώργη πήρε το όνομά του.

*Η τσακτσίρα ή μπουραζάνα είναι «…μακρύ παντελόνι από τραγομαλλίσιο σκουτί με σούφρα πάνω στη μέση τους. Στη σούφρα αυτή μέσα περνούν χοντρή βρακοζώνα και με αυτή το ζώνονται και το κρατούν στην κοιλιά τους… Φοριέται έξω από το βρακί και τις κάλτσες»(Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Διπλωματική Εργασία, Παναγιώτας Δάβουλου. Δες και την εργασία της Βασιλικής Νικολάου: «Η τοπική ενδυμασία Μελισσουργών Άρτας», Παν/μιο Ιωαννίνων). Η τσακτσίρα ήταν αναγκαία για τους κτηνοτρόφους καθώς με την φουστανέλα κρύωναν.

Τσακτσίρα /ἡ/ (ἀναξυρίς, Τ. τσαξῦρι, Σ. τσακσίρε) = πτυχωτὴ περὶ τὴν ὀσφὺν καὶ ἐφαρμοστὴ περὶ τὰς κνήμας περισκελὶς τῆς ἐγχωρίας ἀνδρικῆς ἀμφιέσεως, μπουραζάνα, βράκα. Πηγή: τσακτσίρα (η) - Λεξικό του Λευκαδίτικου Γλωσσικού Ιδιώματος Δείτε περισσότερα εδώ: https://lexikolefkadas.gr/tsaktsira-i

**Κάποιοι "νοικοκυραίοι" δυστυχώς κατέδωσαν τα δύο ανταρτόπουλα στους Ιταλούς, οι οποίοι τα εκτέλεσαν. Οι υπαίτιοι καταδικάστηκαν σε θάνατο και εκτελέστηκαν.

***Η φωτογραφία του παπαγιώργη υπάρχει και με τον δάσκαλο, πρόεδρο του χωριού και ανηψιό του από αδελφή Παναγιώτη Γιαννάκη(επίσης σημαντική προσωπικότητα του χωριού) καθώς και μπροστά από την παλιά εκκλησία του Αγίου Γεωργίου. 

****Το βιβλίο του Καρανικόλα ανήκει στον γιατρό Ηλία Τασούλα, που μας υπέδειξε και την αναφορά στον παπαγιώργη.

Μια εξήγηση των γεγονότων στις ΗΠΑ

 Πώς μπόρεσε ένας ζάπλουτος, ένας παθολογικά νάρκισσος, να συνεπάρει δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους, να τους κάνει να τον ψηφίσουν ως πρόεδρο της πιο ισχυρής χώρας του πλανήτη, αλλά πολύ περισσότερο να τους πείσει ότι οι πρόσφατες εκλογές στις ΗΠΑ ήταν διαβλητές, ότι υπήρξε θύμα νοθείας, ότι του «έκλεψαν» τη… νίκη, και ακόμη περισσότερο να «οδηγήσει» τους οπαδούς του να εισβάλλουν βίαια στο Καπιτώλιο, με συνέπεια πέντε απ’ αυτούς να χάσουν τη ζωή τους; Θα μπορούσε κανείς συνειρμικά να οδηγηθεί στην αναλογία με την περίπτωση του Χίτλερ, ο οποίος ομοίως αναρριχήθηκε στην εξουσία μέσω εκλογών, να μιλήσει για την κοινοτοπία του κακού, όπως έγραψε η Χάνα Άρεντ, ή ακόμα να εξηγήσει τα γεγονότα με όρους ψυχιατρικής. Τρελός ο Χίτλερ, «παθολογικά νάρκισσος» ο Τραμπ, αλλά αυτή η εξήγηση δεν αρκεί. «Δεν μπορούσες να ισχυριστείς ότι οι Ναζί ήταν παράφρονες, γιατί τα στοιχεία δείχνουν ότι ήταν απόλυτα, υπολογιστικά λογικοί. Στην υπηρεσία της παράνοιας, αλλά πάντως λογικοί» έγραφε η αμερικανίδα συγγραφέας Κάρολ Όουτς. 

Το σημείο αυτό είναι πολύ σημαντικό γιατί σχεδόν όλοι, ακόμη και οι επικριτές της πολιτικής του Λευκού Οίκου, καταφεύγουν στην κατηγορία της «τρελοποίησης», που τελικά συνιστά άλλοθι. Γι’ αυτό αξίζει να παραθέσουμε την παρατήρηση της Τζούλιας Κρίστεβα που αφορά τους ναζί, αλλά και τους σύγχρονους φανατικούς. Οι ναζί, γράφει η Κρίστεβα, «επειδή έχασαν την απόλυτα συμβολική, υψηλή και αφηρημένη έννοια της ανθρωπότητας (την αξίωση της διιστορικής ανθρώπινης αξιοπρέπειας) και την αντικατέστησαν με μία τοπική, εθνική, ιδεολογική ένταξη, η αγριότητα έγινε το χαρακτηριστικό τους γνώρισμα και μπόρεσε να ασκηθεί ενάντια σ’ εκείνους που δεν μοιράζονταν αυτή την ένταξη». Κατ’ αυτόν τον τρόπο, όποιος δεν ασπαζόταν την γερμανική ανωτερότητα, έπρεπε να εξαφανιστεί. 
Σήμερα, οι Αμερικανοί μέσω της παράδοσης του Πουριτανισμού πιστεύουν ότι είναι ο «περιούσιος λαός» αλλά και μέσω του Πραγματισμού αρνούνται ότι υπάρχει η διιστορική συνείδηση, ότι οι ανθρώπινες υπάρξεις διαμορφώνονται μέσα από μία διιστορική διαδικασία που επιβεβαιώνει ή απορρίπτει αρχές και αξίες.

Γιατί ψηφίζουμε τους Νάρκισσους;

Ο Τραμπ είναι ο καθρέφτης μιας ναρκισσιστικής, μιας υπερεγωτικής κοινωνίας; Αυτό είναι μια μεγάλη και επικίνδυνη γενίκευση. Δεν είναι όλοι οι Αμερικανοί ναρκισσιστές. Οι άνεργοι(δεκάδες εκατομμύρια πλέον), οι άστεγοι, οι πρόσφυγες, οι φτωχοί που κάνουν ουρές στα συσσίτια, μέσα στην έσχατη ταπείνωση και απώλεια του προσώπου τους, δεν μπορούν να έχουν ναρκισσισμό, αόρατοι καθώς είναι. Ακόμη κι εκείνοι που ναι μεν δεν έχουν τον ατομικό ναρκισσισμό, αλλά έχουν συλλογικό ναρκισσισμό, καθώς είναι υπερήφανοι ως Αμερικανοί, κάποτε τον χάνουν. Η εικόνα των ΗΠΑ ως πλανητικής υπερδύναμης έχει απομειωθεί και δεν μπορεί να τροφοδοτήσει τον συλλογικό ναρκισσισμό, την «εθνική περηφάνεια» να ανήκεις στη μεγάλη αυτή χώρα. Γι’ αυτό το σύνθημα του Τραμπ είναι «Να κάνουμε την Αμερική μεγάλη ξανά». Αυτό το σύνθημα απηχεί το μεγαλείο του παρελθόντος, έχει δηλαδή ένα ιστορικό υπόβαθρο, αλλά και μία σύγχρονη παράμετρο, τα νέα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τις νέες μορφές χειραγώγησης.

 Το ιστορικό υπόβαθρο των γεγονότων στις ΗΠΑ  

Ο Ζαν-Φρανσουά Κολοζιμό σημειώνει ότι «Το να αντιπαραθέτουμε μια Αμερική δημοκρατική σε μια Αμερική θρησκευτική δεν έχει κανένα νόημα. Αντιθέτως, όλη η ιδιοτυπία της αμερικανικής πολιτικής θρησκείας έγκειται στο ότι συστήνει τη δημοκρατία ως θρησκευτική και ως πολιτική θρησκεία ταυτόχρονα. Η δύναμη αυτής της διαλεκτικής εδράζεται στην καταγωγή της, στο ότι συνιστά από την εποχή των Πατέρων του Έθνους ένα μύθο της νεωτερικότητας στον οποίο ο Λόγος και η Αποκάλυψη δεν αποκλείονται αμοιβαία αλλά διατάσσονται στην εθνική ιδέα. Με άλλα λόγια, η σύζευξη του Διαφωτισμού και της Βίβλου επιτελεί μια εκλαΐκευση των θεολογικών αρχών και μια εκκοσμίκευση των ομολογιακών στιγμών, οι οποίες εγκαθιδρύουν με τη σειρά τους την πολιτική εξουσία ως αφηρημένο μονοθεϊσμό, συμπυκνώνοντας τη μία και μοναδική κοινή παράσταση του υπερβατικού και του ιερού… (Γι’ αυτό) οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι η μόνη χώρα στην οποία ο φονταμενταλισμός πέτυχε να συγχωνευτεί με τη δημοκρατική ιδεολογία, να φτιάξει από αυτή μια πίστη. Πίστη στον Θεό, πίστη στη δημοκρατία, πίστη στην Αμερική, ισχύουν ως η μία και η αυτή ομολογία πίστεως, έχουν μία και την αυτή ισχύ»[1]. Εδώ εδράζεται ο παθολογικός συλλογικός ναρκισσισμός.

Η πίστη, συνεπώς, συνενώνει πολλαπλά, είναι ο κεντρικός δεσμός, αυτή που «διαρράφει» τα πάντα, είναι η «ιερή ένωση» όλων (που, όμως, δεν ακυρώνει τον εσωτερικό ανταγωνισμό) έναντι της έξωθεν απειλής. Οι Ρεπουμπλικάνοι και οι Δημοκρατικοί διακρίνονται περισσότερο από τις εσωτερικές τους τοποθετήσεις και αντιθέσεις, ενώ η εξωτερική τους πολιτική είναι σχεδόν η ίδια. Ο προτεσταντικός πουριτανισμός αρχικά και στη συνέχεια ο Ευαγγελικός προτεσταντισμός και ο εθνικός ρεπουμπλικανισμός είναι ο πρωτότυπος συνδυασμός στις ΗΠΑ μιας θρησκευτικής και μιας πολιτικής θρησκείας, ο συνδυασμός της Βίβλου και του αμερικανικού Συντάγματος, της πίστης στο Θεό και της πίστης στην πατρίδα. Το σημείο τομής των δύο θρησκειών είναι η πίστη στον αμερικάνικο λαό ως «περιούσιο λαό». Αυτή η πίστη ενώνει όλους τους Αμερικανούς! Διότι αν για τους θρησκευόμενους συντηρητικούς ο αμερικανικός είναι ο «περιούσιος λαός του Θεού», για τους δημοκρατικούς της «άλλης Αμερικής» (αυτής που τόσο λατρεύουμε εμείς οι Ευρωπαίοι) ο αμερικανικός είναι ο «περιούσιος λαός της ιστορίας».

Ο Μπέντζαμιν Μπάρμπερ  στο βιβλίο του «Ο κόσμος των mac κόντρα στους τζιχάντ» γράφει ότι ο αμερικανικός τζιχάντ είναι ο φονταμενταλισμός της Χριστιανικής Δεξιάς, είναι ο φονταμενταλισμός των αντινεωτερικών προτεσταντών που εξεγείρονται εναντίον μιας κουλτούρας «απουσίας πίστης», που πρεσβεύουν οι «φιλελεύθεροι» πολιτικοί, εμποδίζοντας την προσευχή στα σχολεία και μιλώντας για τη θεωρία της εξέλιξης. Αυτοί οι φανατικοί της πίστης είναι που σήμερα πιστεύουν ότι η Γη είναι επίπεδη! Οι Αμερικανοί φονταμενταλιστές δεν είναι άλλοι από εκείνους που πίστευαν ότι οι Καθολικοί μετανάστες και τώρα οι Αφροαμερικανοί και οι Λατίνοι είναι κίνδυνος για τις ΗΠΑ! Η βασική αντίθεση είναι μεταξύ πιστών και άπιστων, ή όπως θα έλεγε η Τζούλια Κρίστεβα μια αντίθεση ανάμεσα στους πιστούς και στους «είρωνες», δηλαδή τους υποδειγματικούς χριστιανούς του Βόνεγκατ. Χρειάζεται κάτι που να λειτουργήσει ενωτικά, που θα αποσοβήσει το νέο «εμφύλιο πόλεμο» των «κάτω». Στο Καπιτώλιο προχθές ανέμιζαν σημαίες των Νοτίων!

Διαδίκτυο και νέες μορφές χειραγώγησης

«Οι καινούριες εταιρείες του τηλετομέα της πληροφόρησης-ψυχαγωγίας δεν αγνοούν και δεν καταστρέφουν την ψυχή, αλλά μάλλον την απορροφούν, την αποσυνθέτουν και στη συνέχεια την ανασυνθέτουν. Μετατρέπουν την ψυχή σ’ ένα μηχανισμό που είναι πιο επιρρεπής στην κατανάλωση...» γράφει ο Μπένζαμιν Μπάρμπερ. Κι όταν οι εταιρείες θα διαμορφώνουν τις ανάγκες της ψυχής, «καίγοντας» τις εγκεφαλικές λειτουργίες και το πνεύμα, τότε θα δημιουργήσουν μια αγορά χωρίς όρια, γιατί οι επιθυμίες της ψυχής δεν έχουν όρια.  Εδώ υπεισέρχεται η λογική της επιτήρησης και του ελέγχου. Από εδώ αρχίζει ο κατασκοπευτικός καπιταλισμός

Οι νέες κοινωνικές σχέσεις που διαμορφώνουν τα νέα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ενισχύουν τον ατομικό και τον συλλογικό ναρκισσισμό (εθνικισμό). Οι μεγάλες εταιρείες, όπως η Google, το Facebook, το Twitter, το Instagram, διαμορφώνουν μέσω των αλγορίθμων ομάδες-φούσκες(με βάση τα κοινά τους χαρακτηριστικά-δεδομένα). Το κάθε μέλος της ομάδας νομίζει ότι η «φούσκα» του είναι όλος ο κόσμος. Έτσι απορρίπτει το διαφορετικό, την άλλη άποψη. Έχει σημειωθεί ότι το χάσμα μεταξύ Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικάνων έχει αυξηθεί σημαντικά τελευταία στις ΗΠΑ.

Οι μεγάλες εταιρείες του διαδικτύου ικανοποιούν αυτό που θέλει κάθε επιχείρηση, κάθε κυβέρνηση και κάθε πολιτικό κόμμα, τη σιγουριά μιας εγγυημένα πετυχημένης διαφήμισης(παλιότερα αποκαλούνταν προπαγάνδα). Για να το πετύχουν αυτό χρειάζεται να κάνουν προβλέψεις. Και για να κάνουν προβλέψεις, απαιτείται να έχουν πληροφορίες, δηλαδή πολλά δεδομένα(data). Πώς θα συλλέξουν αυτές τις πληροφορίες; Παρακολουθώντας τους ανθρώπους μέσω των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών(Facebook, twitter, Instagram, Google…). Κάθε τι παρακολουθείται, εξετάζεται, αναλύεται. Πότε σταματάς, τι κοιτάς, για πόσο το κοιτάς. Γνωρίζουν πότε ο κόσμος νιώθει μοναξιά ή μελαγχολία. Ξέρουν τι κάνεις αργά το βράδυ, τι νευρώσεις έχεις, την προσωπικότητά σου. Όλα αυτά τα δεδομένα διοχετεύονται σε συστήματα που κάνουν όλο και καλύτερες προβλέψεις για το τι θα κάνουμε, ακόμη και το ποιοι θα γίνουμε. Αυτός είναι ο λεγόμενος «κατασκοπευτικός καπιταλισμός» που επωφελείται από την συνεχή παρακολούθηση των ανθρώπων. Με τα δεδομένα που συλλέγουν «χτίζουν» μοντέλα που προβλέπουν τις πράξεις μας. Όποιος έχει το καλύτερο μοντέλο κερδίζει! Ό,τι έχουμε κλικάρει, ό,τι έχουμε δει, όπου έχουμε κάνει λάικ, προστίθεται για να κάνουν το μοντέλο πιο ακριβές. Έτσι, μπορούν να κάνουν τις προβλέψεις για τις συμπεριφορές, αλλά ακόμα και για τα συναισθήματα ενός ανθρώπου.

Στόχος είναι η χειραγώγηση με εξαπάτηση και δόλο. Το Facebook έκανε τα λεγόμενα «πειράματα μετάδοσης μεγάλης κλίμακας», περνώντας στους χρήστες υποσυνείδητα μηνύματα με στόχο να κερδίσουν τις εκλογές. Ο επηρεασμός της συμπεριφοράς του χρήστη των μέσων κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να γίνει χωρίς αυτός να αντιληφθεί το παραμικρό.  

Κάθε στόχος λειτουργεί με αλγόριθμους. «Οι αλγόριθμοι είναι απόψεις περασμένες σε κώδικα και δεν είναι αντικειμενικοί», λέει στέλεχος τεχνολογικής εταιρείας στο ντοκιμαντέρ «The social dilemma". Οι αλγόριθμοι, είναι προγράμματα που συλλέγουν στοιχεία από χρήστες του Διαδικτύου και βγάζουν συμπέρασμα για τις ιδεολογικές τους καταβολές και τις πολιτικές προθέσεις τους. Με αυτόματο τρόπο κατατάσσουν τους χρήστες σε κατηγορίες και στη συνέχεια προσαρμόζουν τα μηνύματα στην ιδιαιτερότητα κάθε ομάδας, βομβαρδίζοντάς την με τα κατάλληλα μηνύματα. Στο δημοψήφισμα για το Brexit εστάλησαν ένα δισ. μηνύματα κατά τη διάρκεια της καμπάνιας από τους υποστηρικτές του. Ο Ντόμινικ Κάμινγκς στην ταινία Brexit: The Uncivil War, αποκάλυψε τη νέα ολιστική προπαγάνδα, απευθυνόμενος στους «αόρατους», στους αφανείς, στους αποκλεισμένους, σε όσους αισθάνονται ότι κανείς δεν ενδιαφέρεται για αυτούς, στους θυμωμένους, σ' αυτούς που κατοικούσαν στην ξεχασμένη ύπαιθρο, στους συνταξιούχους, ουσιαστικά απευθύνθηκε στους ψηφοφόρους που πολιτικο-ιδεολογικά έτειναν προς την αριστερά! Στόχος, να τους προσελκύσει στη θέση της δεξιάς. Ένα δισεκατομμύριο προσωποποιημένα μηνύματα -σε πραγματικό χρόνο- απεστάλησαν στα κοινωνικά δίκτυα. Έντεκα εκατομμύρια ψηφοφόροι, το 1/3 του εκλογικού σώματος, "στοχεύθηκαν" στο συναίσθημα, στην καρδιά. Ναι, θα σας φέρουμε τα παιδιά σας πίσω, τους φίλους, τη γειτονιά σας, όλα. Ήδη σας ακούμε. Ακούμε εσάς που μέχρι τώρα δεν σας άκουσε κανείς! 

 Ο Κάμινγκ πρόσθεσε στην καμπάνια του τα fake news, όπως το φοβερό ψέμα ότι «70 εκατομμύρια Τούρκοι θα μεταναστεύσουν στην Αγγλία»! Στις γειτονιές και στα τηλεοπτικά πάνελ ο διάλογος ήταν αδύνατος. Προσέκρουε στην πίστη στα ψέματα της καμπάνιας. Ο ορθός λόγος εξοστρακίστηκε, τα Fake news θριάμβευσαν. Και στις ΗΠΑ είχε διαδοθεί ψευδώς στις προηγούμενες εκλογές ότι δήθεν ο Πάπας τάχθηκε υπέρ του Τραμπ! Δεν τους ενδιαφέρει η πόλωση, ούτε η ρητορική του μίσους, ούτε καν η καταστροφή της κοινωνίας και ο «εμφύλιος», το θέμα είναι να νικήσουν στις εκλογές! Ποτέ άλλοτε η πόλωση δεν ήταν τόσο ισχυρή στις ΗΠΑ.

Πρόσφατα, μία συνδιευθύντρια της Google που έθεσε το ζήτημα της ενίσχυσης της ρητορικής του μίσους από την εταιρεία, υποχρεώθηκε σε παραίτηση. Η ίδια η λειτουργία της Google και του Facebook προκαλούν την πόλωση, καθώς μας δείχνουν τον κόσμο ανάλογα με τα ενδιαφέροντα του καθενός μας. Ο καθένας μας διαμορφώνει τη δική του πραγματικότητα, τη δική του αλήθεια, το δικό του κόσμο, αυτόν που οι εταιρείες μας παρουσιάζουν. Με τον καιρό έχει κανείς την ψευδαίσθηση ότι όλοι (ή τουλάχιστον οι περισσότεροι) συμφωνούν μαζί του. Μόλις βρεθεί σ’ αυτή την κατάσταση χειραγωγείται εύκολα. Όλοι λειτουργούμε με διαφορετικά δεδομένα. Και δεν μπορούμε να δεχθούμε δεδομένα πέρα από αυτά του κόσμου μας. Αυτό σημαίνει ότι δεν είμαστε αντικειμενικοί. Γι' αυτό το διαδίκτυο δεν μπορεί να λειτουργήσει ως δημόσιος χώρος συνάντησης διαφορετικών απόψεων και σύνθεσής τους. Από εδώ ξεκινά η πόλωση, ο φανατισμός, η ρήξη, η ρητορική του μίσους και οι θεωρίες συνωμοσίας. Η θεωρία ότι η Γη είναι επίπεδη, ειπώθηκε από έναν διάσημο μπασκετμπολίστα και επειδή αναπαράχθηκε εκατομμύρια φορές στο διαδίκτυο απέκτησε την ισχύ «αλήθειας». Η «παραπληροφόρηση δίνει λεφτά στις εταιρείες. Η αλήθεια είναι βαρετή», λέει ένα στέλεχος μεγάλη τεχνολογικής εταιρείας, «έτσι διαμορφώθηκε το μοντέλο: παραπληροφόρηση-κέρδος». Δεν είναι τυχαίο ότι μια ελληνική φαιά εφημερίδα και η ιστοσελίδα της, που βασίζονται στην παραπληροφόρηση έχουν τεράστια επισκεψιμότητα. «Οι πλατφόρμες βοηθούν στην εξάπλωση χειριστικών θεωριών με συγκλονιστική επιτυχία… Ψηφιακοί Φρανκενστάιν γαιομορφοποιούν τον κόσμο όπως θέλουν». Τελικά, «το σύστημα πωλείται σε όποιον δίνει περισσότερα»! Η Δημοκρατία εκποιείται στο ψηφιακό Γιουσουρούμ, όπως κάθε εμπόρευμα. Και το ερώτημα είναι: Θα αφήσουμε αυτό να συμβεί;  

---

[1] Ζαν-Φρανσουά Κολοζιμό: L’ Amerique imaginaire, Le Figaro, 8 Οκτωβρίου 2004. Τον παραθέτει ο Ρεζίς Ντεμπρέ στο βιβλίο του «Ανθρώπων κοινωνίες-Για να τελειώνουμε με τη «θρησκεία» (εκδόσεις Κέδρος)

*Πηγή: Homo Americanus, 2008

Ντόναλντ Τραμπ: Το ψυχογράφημα ενός ακραίου

 Όταν ο πρόεδρος της πλανητικής υπερδύναμης αρνείται να παραδεχθεί την εκλογική ήττα του, τότε κάτι δεν πάει καλά. Είναι η ακροδεξιά ιδεολογία του αυτή που τον κατευθύνει ή μια προσωπική ψυχοπαθολογία; Ενδεχομένως και τα δύο.

Η άνοδος του Τραμπ και άλλων ακραίων Νάρκισσων στην εξουσία(Μπολσονάρου, Όρμπαν κ.ά.) καταδεικνύει ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μια διαδικασία «ναρκισσιστικοποίησης» της κοινωνίας μας, «Ο ναρκισσισμός δεν συνιστά αφ’ εαυτού μία παθολογία… καθίσταται παθολογικός όταν το άτομο είναι εντελώς επικεντρωμένο στον εαυτό του, ενώ ο άλλος υπάρχει μόνο σαν ένας καθρέφτης που προορίζεται να καθρεφτίζει την μεγαλειώδη εικόνα του», γράφει η Μαρί-Φρανς Ιριγκουαγέν στο βιβλίο της «Οι Νάρκισσοι στην εξουσία»!

Ασφαλώς, όλοι οι νάρκισσοι δεν είναι στο στάδιο του «παθολογικού». Σ' αυτή κινούνται εκείνοι οι ισχυροί που βρίσκονται στην εξουσία και οι οποίοι όταν παρουσιάζουν καταφανώς μία διαταραχή ναρκισσιστικής προσωπικότητας, δεν διστάζουν να καταπατήσουν τα ατομικά δικαιώματα και να απειλήσουν τη δημοκρατική διαδικασία, μετερχόμενοι κάθε μέσο για να απαλλαγούν από τους αντιπάλους τους.

Τα 9 κριτήρια της διαταραχής της ναρκισσιστικής προσωπικότητας

Το ναρκισσιστικό άτομο έχει ένα αίσθημα μεγαλείου για την σπουδαιότητά του, υπερεκτιμά τις πράξεις και τις ικανότητές του, θέλει να αναγνωρίζεται ως «ανώτερος», χωρίς μάλιστα να έχει κάνει κάτι… Ο Ντόναλντ Τραμπ λέει: «Ό,τι θέλω, είναι εφικτό»!

Είναι χαμένος στην φαντασίωση των αναρίθμητων υποτιθέμενων επιτυχιών του, στην εξουσία του, στη δόξα του, στην ομορφιά του…

Ο Τραμπ βρίσκεται συνεχώς μέσα στην υπερβολή: «Πιστεύω ότι θα γίνω ο πιο μεγάλος δημιουργός θέσεων εργασίας που έχει κάνει ποτέ ο Θεός», έλεγε!

Θεωρεί τον εαυτό του «ειδικό» και μοναδικό και δεν μπορεί να γίνει αντιληπτός από εκείνους που δεν είναι «ειδικοί» και «υψηλού επιπέδου». Ακόμα και όταν παρουσιάζεται ως «λαϊκιστής» είναι από τους πιο «μεγάλους»! Η πλειονότητα των συνεργατών του είναι «Άριστοι», έχουν «κλας», γεννήθηκαν πλούσιοι, πήγαν στα καλύτερα σχολεία…

Έχει έντονη ανάγκη να τον θαυμάζουν. Εκείνο που τον ενδιαφέρει είναι να είναι διάσημος, να μιλάνε γι’ αυτόν. Βάζει τ’ όνομά του σε καζίνο, σε κρασιά, σε κτίρια, σε μπριζόλες! Θέλει να είναι παντού, να διαχέεται παντού, να «σφραγίζει» τα πάντα. Η πολιτική γι’ αυτόν είναι ένα σόου.

Θεωρεί ότι όλοι του οφείλουν… Αυτός δεν οφείλει τίποτα και σε κανέναν. Ότι του επιτρέπεται να λέει ό,τι θέλει και να κάνει οτιδήποτε του φανεί καλό. Οι επιθυμίες του πρέπει να ικανοποιούνται πάντα. Αν κάτι δεν πάει καλά, πιστεύει ότι ο ίδιος ως πρόεδρος μπορεί να το ρυθμίσει μ’ ένα τουίτ!

Εκμεταλλεύεται τους άλλους στις διαπροσωπικές του σχέσεις, τους χρησιμοποιεί για να φθάσει στους στόχους του. Οι άλλοι υπάρχουν μόνο ως «εργαλεία» που τον υπηρετούν. Μοναδική δική του φροντίδα είναι να διατηρεί την εξουσία του, να επανεκλέγεται και να σφραγίζει την ιστορία.

Έλλειψη ενσυναίσθησης

Δεν είναι διατεθειμένος να αναγνωρίσει ή να συμμεριστεί τα αισθήματα και τις ανάγκες των άλλων.

Στον Τραμπ η έλλειψη ενσυναίσθησης εκδηλώνεται με τον σεξισμό, το ρατσισμό(δέχεται μόνο τους λευκούς χριστιανούς, χαρακτηρίζει τους μουσουλμάνους εν δυνάμει τρομοκράτες, και πολλές χώρες της Αφρικής: «σκατένιες χώρες»)  και γενικά την περιφρόνηση όλων εκείνων που αρνούνται να του πλέξουν το εγκώμιο. Είναι τόσο επικεντρωμένος στον εαυτό του που δεν «βλέπει» κανέναν άλλο. Ασχολείται μόνο με εκείνον που μπορεί να εκμεταλλευθεί ή ο οποίος θα συνεισφέρει στο να τροφοδοτήσει την «λατρεία για τον εαυτό του». Είναι καιροσκόπος και δεν διστάζει να χωρίσει τα παιδιά των μεταναστών από τους γονείς τους, όπως έκανε το 2018, προκειμένου να ικανοποιήσει τους εκλογείς του και να ενδυναμώσει την εικόνα του στα μάτια τους.

Δεν αρκεί σ’ έναν παθολογικό Νάρκισσο να έχει μια ιδέα μεγαλείου για τον εαυτό του, πρέπει και οι άλλοι να αναγνωρίζουν τα χαρίσματά του και να του το λένε.

Τον Μάιο του 2013 ο Τραμπ έλεγε ότι το «IQ του ήταν μεταξύ των πιο υψηλών». Μετά τη νίκη του το 2016 επί της Χίλαρι Κλίντον έφερε βαρέως ότι αυτή είχε περισσότερες ψήφους και το απέδωσε σε εκατομμύρια «παράνομες ψήφους». Και το 2020 με τον Μπάιντεν, ομοίως, αποδίδει την ήττα του σε «εκλογική νοθεία». Αυτό λέει και σήμερα.

Έχει αλαζονική συμπεριφορά και περιφρονεί τους άλλους…

Για τον Τραμπ η ΑΛΑΖΟΝΕΙΑ είναι μία άμυνα απέναντι στο αίσθημα κατωτερότητας: «Δεν μπορεί να παραδεχθεί ότι έκανε λάθος. Αλλά, κυρίως, περιφρονεί τη δημοκρατία, γιατί γι’ αυτόν η πραγματική δύναμη είναι το χρήμα».

 Άλλα χαρακτηριστικά

Η Ιριγκουαγέν αναφέρεται και σε άλλα χαρακτηριστικά που διαβλέπουν οι Αμερικανοί ψυχίατροι στον παθολογικό ναρκισσισμό του Τραμπ:

Το διαταραχή απώλειας προσοχής και υπερκινητικότητα: Ο Τραμπ δεν μπορεί να συγκεντρωθεί σε κάτι που δεν αφορά την «αυτοδοξολογία» του και γι’ αυτό όπως λέει ο ίδιος: «Ενίοτε, οι άνθρωποι εκπλήσσονται με την ταχύτητα με την οποία παίρνω σημαντικές αποφάσεις, αλλά έχω μάθει να εμπιστεύομαι το ένστικτό μου και να μη σκέφτομαι υπερβολικά».

Δίνοντας την εντύπωση ότι είναι σίγουρος για τον εαυτό του, ο Τραμπ είναι ισχυρά χειραγωγήσιμος. Ο ακροδεξιός Στιβ Μπάνον, που για ένα διάστημα ήταν το δεξί χέρι του Τραμπ, χαρακτηρίστηκε από το περιοδικό Τάιμ "Ο μεγάλος χειραγωγός". Το γεγονός αυτό (το δημοσίευμα) είχε ως συνέπεια την απόλυση του Μπάνον, καθώς ο Τραμπ δεν μπορούσε να δεχθεί ότι ήταν «η μαριονέτα» του. Αυτό φανερώνει ότι δεν μπορεί να είναι «προβλέψιμος».

Ψυχοπάθεια και κοινωνικοπάθεια

Μη ανοχή, παρορμητισμός, φραστικές και φυσικές επιθέσεις, περιφρόνηση των κοινωνικών και νομικών κανόνων, απουσία του αισθήματος ενοχής… Μετεωρίζεται ανάμεσα στο χαμόγελο και την απειλή, στη σαγήνη και την απόρριψη,  που σημαδεύονται από την αποσταθεροποίηση του ηθικού, από βαθιές αγωνίες και ανωριμότητα συγχρόνως.

Όσοι είναι εναντίον του, είναι συνωμότες που θέλουν να τον απονομιμοποιήσουν(τελευταία περίπτωση ο αντιπρόεδρος Πεν). Υπ’ αυτή την οπτική, κάποιες αντιδράσεις του μπορεί να παραπέμπουν στην παράνοια, αλλά δεν πρόκειται για μία δομημένη διαταραχή. Περισσότερο είναι μία συνεχή φροντίδα για να διατηρήσει την εικόνα του και τον παροξυσμό της επιθυμίας του για παντοδυναμία.

Οι Αμερικανοί ψυχίατροι έχουν δημιουργήσει μία κλίμακα για τον ναρκισσισμό που κυμαίνεται από το 1 έως το 10. Μέχρι το 5, ένα πρόσωπο μπορεί να θεωρηθεί νορμάλ. Πέραν αυτού, εισερχόμαστε σε μία παθολογία όλο και βαρύτερη, η οποία κατά τη γνώμη τους, μπορεί να φθάσει μέχρι την ψύχωση. Ένας ακραίος ναρκισσισμός μπορεί να φθάσει σε μεγαλομανιακό παραλήρημα, αλλά δεν πρόκειται για ψύχωση. (Η Τζούλια Κρίστεβα έγραφε ότι στους «επάνω» η ψύχωση  είναι διαχειρίσιμη)

  Άλλα ψυχολογικά χαρακτηριστικά του Τραμπ

-Ο Ντόναλντ Τραμπ θέλει να προσελκύει την προσοχή όχι για να ικανοποιηθεί αλλά για να καλύψει την έλλειψη αυτοεκτίμησης. Πίσω από την αίσθηση υπεροχής και της παντοδυναμίας κρύβεται η μεγάλη ευαλωτότητα της εικόνας του. Αντι για τον σεβασμό, προτιμά να τον θαυμάζουν. Ο υπερβολικός ναρκισσισμός του είναι ένα τρόπος να αρνηθεί την ταπείνωση και την ντροπή, αλλά και την απώλεια(της μάνας του). Θέλει να πάρει τη ρεβάνς σ’ αυτό που εκλαμβάνει ως «ναρκισσιστικό τραύμα»( ο πατέρας του τον «έκλεισε» σε στρατιωτικό σχολείο).  Στο πανεπιστήμιο ήταν ένας «loner»(μοναχικός)… Όπως κάθε παθολογικός νάρκισσος με εύθραυστη αυτοεκτίμηση είναι απόλυτα αρνητικός στην κριτική. Κάθε κριτική, πραγματική ή φανταστική αντιμετωπίζεται ως ένα τραύμα ή μία απόρριψη…

Όταν αισθάνεται να απειλείται, από μία κριτική ή μία ερώτηση στην οποία δεν γνωρίζει να απαντήσει, προσπαθεί να σωθεί, με την φυγή ή την επίθεση. Αντί να σκεφτεί, αντιδρά. Λέει ότι νάναι προκειμένου να δικαιολογηθεί, κλείνεται μέσα στα ψεύδη και πετάει την ευθύνη στους άλλους. Αν ένας δημοσιογράφος ή ένας πολιτικός δεν πάει με τα νερά του, χαρακτηρίζεται ηλίθιος, πονηρός, απατεώνας ή loser… Γι’ αυτόν η αλήθεια ή το ψέμα λίγο ενδιαφέρουν, η παιδική παντοδυναμία του δεν αποδέχεται την πραγματικότητα και λέει εκείνο που τον συμφέρει τη δεδομένη στιγμή. Ο Τραμπ μεταμφιέζει συνεχώς την πραγματικότητα και φτάνει στο σημείο να πείθεται και ο ίδιος ότι αυτό που λέει είναι αλήθεια ή ότι τουλάχιστον θα όφειλε να είναι αλήθεια.

Χρησιμοποιεί τα σόσιαλ μίντια που προωθούν τους πιο ριζοσπαστικούς και πολεμικούς στόχους του. Γράφει αυτό που οι άλλοι θέλουν να ακούσουν. Με αυτό που αποκαλεί «υπερβολική φιλαλήθεια» θέλει όλοι να θεωρούν ένα πράγμα όπως κι αυτός: το πιο μεγάλο, το καλύτερο και το πιο θεαματικό.

Κάνει «κυβερνομπούλινγκ και όπως πολλοί Νάρκισσοι, έχει τη «ζωώδη ευφυΐα» να βρίσκει το αδύνατο σημείο των αντιπάλων του, για να καλύψει τις προσδοκίες και τους φόβους των οπαδών του.

Ο Τραμπ είναι καθρέφτης της κοινωνίας;

Πολλοί πίστευαν ότι η προεδρική θητεία θα τον «εξομαλύνει». Αλλά όπως είπε ο Μπαράκ Ομπάμα «Η προεδρία δεν αλλάζει έναν άνθρωπο, απλώς παροξύνει αυτό που ήδη είναι». Για να αλλάξει κάποιος πρέπει να αναγνωρίσει τα λάθη και τα ελαττώματά του.

Ενεργοποιεί τη «στρατηγική του τρελού», επιδιώκοντας να είναι απρόβλεπτος και να δημιουργεί αυτή την εντύπωση στον αντίπαλο προκειμένου να αποκτήσει πλεονέκτημα στις διαπραγματεύσεις. Τον ενδιαφέρει μόνο «να νικάει», τίποτ’ άλλο.

Το φαινόμενο είναι αποτέλεσμα του ακραίου ατομικισμού, της «ναρκισιστικοποίησης» της αμερικανικής κοινωνίας και όχι μόνο. Ο Τραμπ ενσαρκώνει την αμερικανική φαντασίωση: Να κερδίσεις πολλά χρήματα, να είσαι ο πιο μπαγάσας(πονηρός) και να ισοπεδώνεις τους διανοούμενους και τους διπλωματούχους του συστήματος.  Ο αντισυστημικός λόγος και ο λαϊκισμός του Τραμπ ικανοποιεί πολλούς Αμερικανούς, που γίνονται όλο και περισσότερο ναρκισσιστές. Με το σύνθημα «Να κάνουμε την Αμερική πάλι μεγάλη» ανταποκρίνεται στην πτώση της εθνικής αυτοεκτίμησης των Αμερικανών ακροδεξιών.

Το πρόβλημα είναι οι εκλογείς που αφήνονται να σαγηνευθούν από έναν άνθρωπο ανοιχτά ρατσιστή, σεξιστή και ικανό να ψεύδεται ανοιχτά.

Η άνοδος του Τραμπ στην εξουσία σύμφωνα με την άποψη της Ιριγκουαγέν, είναι μία σημαντική εκδήλωση της κοινωνικής και πολιτικής εξέλιξης που λαμβάνει ομοίως χώρα και στον υπόλοιπο κόσμο. Ένας από τους λόγους της εκλογής του Ντόναλντ Τραμπ είναι ότι το πολιτικό αλλά και το χρηματοπιστωτικό σύστημα των ΗΠΑ έχει επικεφαλής «Νάρκισσους», όπως ο απερχόμενος πρόεδρος. Το ίδιο και τα λόμπι όπλων και πετρελαίου. Το ίδιο βλέπουμε και στην Ευρώπη, όπου άνθρωποι αυταρχικοί αποκτούν όλο και μεγαλύτερη εξουσία και επιδιώκουν να επιβάλουν την «ασφάλεια και την τάξη», ακόμα κι αν αυτό είναι σε βάρος της ελευθερίας, των ατομικών δικαιωμάτων και της ίδιας της δημοκρατίας.