Πολυδύναμη αποθήκη ανθρώπων που τους έκλεψαν την αξιοπρέπεια

 

[ Γιώργος X. Παπασωτηρίου / Ελλάδα / 27.01.23 ]

---

Οδός Σταδίου. Ένας ξεσπιτωμένος άνθρωπος περνάει την πρώτη νύχτα του στο δρόμο. Επιλέγει να μείνει πίσω από την Τράπεζα της Ελλάδος, στην αυλή του «σπιτιού» των τοκογλύφων. Είναι η πρώτη νύχτα του ως άστεγος. Ντρέπεται. Δεν έχει σπίτι, δεν έχει Πρόσωπο.

Εκεί τον συναντούν οι «άνθρωποι του «Κέντρου Υποδοχής και Αλληλεγγύης Δήμου Αθηναίων» κατά τη διάρκεια του «Street Work», που πραγματοποίησαν το πρωί της Πέμπτης, σε δύσκολες συνθήκες λόγω της κακοκαιρίας», αναφέρει το ρεπορτάζ της εφημερίδας «Η Καθημερινή». «Στην οδό Σταδίου, πίσω από το κτίριο της Τράπεζας της Ελλάδος, εντόπισαν έναν άνδρα περί τα 60, ο οποίος μόλις είχε περιέλθει σε κατάσταση αστεγίας – ήταν η πρώτη του ημέρα στον δρόμο. Είχε μαζί του, μάλιστα, μία βαλίτσα, καθώς είχε φύγει από ένα ξενοδοχείο και σήμερα θα ήταν η πρώτη νύχτα του στον δρόμο. Η ομάδα του «Street Work» τον προσέγγισε, τον ενημέρωσε για το Πολυδύναμο Κέντρο Αστέγων του Δήμου Αθηναίων στην πλατεία Βάθη, το οποίο δεν γνώριζε. Η συζήτηση, αλλά και η όλη στιγμή, σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», ήταν εξαιρετικά συγκινητική, καθώς ο κύριος έβαλε τα κλάματα και ευχαριστούσε τους ανθρώπους του ΚΥΑΔΑ. «Αμέσως μάζεψε τη βαλίτσα του και έφυγε για το Πολυδύναμο» ανέφερε άνθρωπος που συμμετείχε στο Street Work, για να προσθέσει: «Ηταν πολύ συγκινητική στιγμή».»!

Το ρεπορτάζ δεν λέει αν τα «κοράκια» πήραν το σπίτι του ανθρώπου, αν είχε δουλειά, αν τον απέλυσαν ή χρεοκόπησε, γιατί βρέθηκε σ’ αυτή την κατάσταση. Αυτά δεν ενδιαφέρουν τον δημοσιογράφο και την δεξιά εφημερίδα. Η συντηρητική λογική τους δεν τους επιτρέπει να αντιληφθούν ότι ο άνθρωπος δεν έχασε μόνο το σπίτι του, έχασε και το Πρόσωπό του, την αξιοπρέπειά του. Γι’ αυτό έκλαιγε άθλιοι! Γι’ αυτό η ευαισθησία και η αλληλεγγύη σας παραπέμπουν στην αλληλεγγύη του φιλόπτωχου ταμείου της ενορίας που ταπεινώνει τον δέκτη και διαφθείρει τον δωρητή. Γι’ αυτό λέω ότι το Πολυδύναμο Κέντρο Αστέγων του Δήμου Αθηναίων είναι μια αποθήκη ανθρώπων που τους έκλεψαν το Πρόσωπο, που τους κλέψατε την αξιοπρέπεια, φαρισαίοι…

Το μυαλό είναι ο στόχος

Εδώ η εξουσία (η 4η που κατέχει η 1η) επιδίδεται σε «παραγωγή της άγνοιας» και «παραπλάνησης», στοχεύοντας στο μυαλό και το «σώμα» των εξουσιαζόμενων, ακόμη και των «εκτός», των αποκλεισμένων, με σκοπό την «κατασκευή» ή τη «διάπλαση των προτιμήσεων» που διαμορφώνουν την εκούσια συμμόρφωση ή υποταγή στην αθέμιτη κυριαρχία των ισχυρών. Η άσκηση αθέμιτης κυριαρχίας παρατηρείται κυρίως στο συμβολικό πεδίο της επικοινωνίας, των ιδεών, των πεποιθήσεων και της κατήχησης, και καθορίζεται από τη βιομηχανία της συνείδησης μέσω των ΜΜΕ.

Εν προκειμένω, μέσω του ελέγχου της πληροφόρησης, των μέσων μαζικής επικοινωνίας και της κοινωνικοποίησης, ελέγχονται οι σκέψεις και οι επιθυμίες και, έτσι, επιβάλλονται σε «κάποιους» οι επιθυμίες, που η εξουσία θέλει να έχουν. Η «αυτοεγκατάλειψη», η «αδράνεια» και η αποπολιτικοποίηση είναι αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας. Υπ’ αυτή την οπτική έχουμε μία εκούσια συμμόρφωση και ενδεχομένως και μία συνέργια ληστών και ληστευόμενων, καταπιεστών και καταπιεζόμενων αφού θεωρείται ότι η λύση στο πρόβλημα του ξεσπιτώματος από τα Funds και τους servicers είναι η «Πολυδύναμη Αποθήκη Αστέγων»!

 Για να επιβεβαιωθεί ο Αμάρτυα Σεν που έλεγε ότι «οι πιο κραυγαλέες μορφές ανισοτήτων κι εκμετάλλευσης διαιωνίζονται στον κόσμο χάρη σε συμμαχίες (της εξουσίας) με στερημένους κι εκμεταλλευόμενους». Και αυτό γιατί «Η δυσφορία αντικαθίσταται από την αποδοχή, η απελπισμένη εξέγερση από την κομφορμιστική ηρεμία… και τα βάσανα κι ο θυμός από την εύθυμη καρτερία». Εδώ έχουμε μία χρόνια συνδυασμένη λειτουργία εκμαυλισμών και εκφοβισμών, που καταλήγει στη «συνήθεια» (habitus) του Μπουρντιέ (ότι έτσι λειτουργούν τα πράγματα), η οποία επιτυγχάνεται με μία ήπια, συμβολική βία, που «είναι ανεπαίσθητη και αφανής ακόμη και στα θύματά της». Όλα μέσω αυτής της «αυθόρμητης προσαρμογής» μοιάζουν αυτονόητα. Όλα φυσικοποιούνται και οι «κάτω», οι ξεσπιτωμένοι και οι χωρίς Πρόσωπο συναινούν στη ληστεία και τον βιασμό τους, όπως τα θύματα του Ντε Σαντ.

*Η φωτογραφία είναι αρχείου

Τεχνητή νοημοσύνη: παράδεισος ή δυστοπία;

 

[ Γιώργος X. Παπασωτηρίου / Κόσμος / 13.02.23 ]

---

«Φοβάμαι ότι η τεχνητή νοημοσύνη ίσως αντικαταστήσει τους ανθρώπους εξολοκλήρου… Φοβάμαι ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να καταστρέψει την ανθρωπότητα…» δήλωνε ο Στήβεν Χόκινγκ (συνέντευξή στο περιοδικό «Wired»). Στο ίδιο μήκος κύματος με τον σπουδαίο αστροφυσικό η φιλόσοφος Χάνα Άρεντ έλεγε πως «αν διαχωριστεί η γνώση από την κριτική σκέψη τότε ο άνθρωπος κινδυνεύει να γίνει δούλος των τεχνικών δημιουργημάτων του.».

Η ψηφιακή και ρομποτική επανάσταση τείνει να μεταβάλλει βαθιά την αντίληψη και την προσέγγιση του κόσμου γύρω μας. Η μαζική ψηφιοποίηση σε όλους τους τομείς της κοινωνίας και του κράτους σηματοδοτεί την είσοδό μας σε μια περίοδο μετάβασης, όπου το διακύβευμα είναι ο χαρακτήρας της ίδιας της κοινωνίας, η ύπαρξη της ίδιας της δημοκρατίας αλλά και του ίδιου του ανθρώπου, όπως τον γνωρίζουμε μέχρι σήμερα. Ο κόσμος αλλάζει, αλλά δεν αλλάζει μονοσήμαντα, καθώς υπάρχει το ενδεχόμενο να  αλλάξει προς όφελος του ανθρώπου συνολικά, όλων των ανθρώπων, αλλά μπορεί να αλλάξει και προς όφελος των ελίτ, των λίγων, αυτών που θα έχουν πρόσβαση στην γενική τεχνητή νοημοσύνη. Η τελευταία εκδοχή θα σημάνει την κόλαση για τους «από κάτω», και τον εκφυλισμό της δημοκρατίας, όχι απλά σε μία μεταδημοκρατία, αλλά σ’ έναν ολοκληρωτισμό που δεν έχει γνωρίσει ποτέ ξανά ο κόσμος.

Ουσιαστικά βρισκόμαστε στη φάση της μετάβασης, της αναμονής, όπου λαμβάνει χώρα ένας πόλεμος θέσεων. Δεν είναι τυχαίο ότι οι νεοφιλελεύθεροι («από πάνω») επιλέγουν την μετάβαση προς όφελος δικό τους, των λίγων, επιλέγοντας ως βασικό εργαλείο τον ιδιωτικό τομέα (πανεπιστήμια, νοσοκομεία κ.ά.) σε βάρος του δημόσιου.

Σ’ αυτή τη φάση τα κράτη αποφασίζουν για το σχήμα μιας κοινωνίας όπου η εργασία θα γίνει ιδιαίτερα περιορισμένη λόγω της ψηφιακής και ρομποτικής επανάστασης: όπου όλοι πρέπει να έχουν ένα ελάχιστο εισόδημα (επιδοματική πολιτική). Αυτές οι ιδέες μπορεί να φαίνονται υπερβολικές στην Ελλάδα της κρίσης ή της μετακρίσης, αλλά βρίσκονται στην καρδιά της σκέψης των οικονομολόγων που μελετούν τις συνέπειες της ψηφιακής και της ρομποτικής επανάστασης στα αμερικανικά πανεπιστήμια. Βεβαίως, μπορεί κανείς να αυξήσει την ποιότητα της κατάρτισης και να εντοπίσει την απασχόληση υψηλής προστιθέμενης αξίας, αλλά μετά από λίγο θα πρέπει να επανεξετάσει ολόκληρη την οργάνωση των εταιρειών που προέρχονται από την «παλαιά βιομηχανική εποχή».

 Όμως, όπως προείπαμε, για να οδηγήσει το κράτος την επανάσταση σε όφελος των πολλών πρέπει να έχει και τον ανάλογο πολιτικό χαρακτήρα (που θα επιλέξει το δημόσιο ως εργαλείο της μετάβασης). Είναι κρίσιμης σημασίας λοιπόν, ο συσχετισμός των πολιτικών δυνάμεων στο εσωτερικό του κράτους και της Δημόσιας Διοίκησης, αν θα είναι υπέρ εκείνων που εκφράζουν τους πολλούς και όχι υπέρ εκείνων που εκπροσωπούν τις νεοφιλελεύθερες οικονομικές ελίτ. 

 Στο τομέα της εργασίας, πολλές μεγα-επιχειρήσεις επιδιώκουν ήδη να εφαρμόσουν στους εργαζόμενους την τεχνολογία των μικροτσιπς. Είδαμε πρόσφατα την Amazon να επιχειρεί να επιβάλλει στους εργαζόμενους ένα «βραχιολάκι» με το οποίο θα τους ελέγχει αλλά και θα τους κατευθύνει ανά πάσα στιγμή. Αυτή η τάση θα μετατρέψει τους ανθρώπους σε cyborgs, οπότε δεν έχουμε να κάνουμε απλά με ένα μεγα-πρόβλημα, αλλά για μια δυστοπία στην οποία οδηγεί ο καπιταλισμός τους εργαζόμενους. Αναφέρομαι στη βιοπολιτική που θα μας μετατρέψει σε «Μεταανθρώπους», δηλαδή σ' έναν άνθρωπο που θα είναι ολοκληρωτικά ελεγχόμενος. 

Συνεπώς, η ψηφιακή επανάσταση ή θα είναι υπέρ των πολλών ή θα είναι μια δυστοπία, μία κόλαση για τους πολλούς και ο παράδεισος για τους λίγους, τις οικονομικές ελίτ. Γι’ αυτό οι τελευταίες, μαζί με τους νεοφιλελεύθερους πολιτικούς εκπροσώπους τους, θέλουν την εξαφάνιση του κοινωνικού κράτους και τον αποκλεισμό των πολλών από την ΠΡΟΣΒΑΣΗ στις τεχνολογίεςτης της γενικής τεχνητής νοημοσύνης. Η ΠΡΟΣΒΑΣΗ αυτή θα είναι βασική προτεραιότητα και αίτημα που καλούνται "οι από κάτω" , το 99% των πολιτών να διεκδικήσουν αγωνιστικά...

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

Η δεξαμενή μίσους που λέγεται Charlie Hebdo

 

[ Γιώργος X. Παπασωτηρίου / Κόσμος / 08.02.23 ]

---

Μια μάνα γεννάει το παιδί της κάτω από τα χαλάσματα και ύστερα πεθαίνει. Ένα μικρό κορίτσι στέκεται ασπίδα προστασίας στον μικρό αδερφό της. Ένας χαροκαμένος πατέρας με χαμένο βλέμμα κρατάει επί ώρες το χέρι της 15χρονης νεκρής του κόρης. Πιο κει, η ζωή και ο θάνατος ανασύρονται μαζί από τα ερείπια. Εικόνες της φοβερής τραγωδίας στη νοτιοδυτική Τουρκία και τη βόρεια Συρία, που συγκλονίζουν κάθε άνθρωπο, εκτός από τα ανθρωπόμορφα κτήνη. Μιλώ για τις σάπιες από μίσος ψυχές που επιχαίρουν για τον πόνο των ανθρώπων, για τους φασίστες, για τους φονταμενταλιστές ισλαμοφοβικούς, στην Ελλάδα και στην Ευρώπη.

Αναφέρομαι στο φρικτό περιοδικό Charlie Hebdo, αυτό που κάποτε προκάλεσε σάλο με τα σκίτσα του Μωάμεθ, και πολλοί ακροκεντρώοι υπερασπιζόταν τότε στο όνομα της «ελευθερίας της έκφρασης», το περιοδικό αυτό λοιπόν δημοσίευσε ένα σκίτσο με τα ερείπια που προκάλεσε ο σεισμός και λεζάντα: «Σεισμός στην Τουρκία-Ούτε που χρειάζεται να στείλουμε τανκς!». Απίστευτη, κτηνώδης μισανθρωπία. Ο δυτικός φονταμενταλισμός και ο φανατισμός της Ανατολής χρειάζονται το «Σαρλί Εμπντό» για να τους τροφοδοτεί με μίσος.     

Κάποιοι επικρίνουν το «Σαρλί Εβντό», επικαλούμενοι τον γαλλικό Διαφωτισμό. Παραδόξως, όμως, τόσο ο δυτικός φονταμενταλισμός όσο και η μουσουλμανικός φανατισμός είναι προϊόντα της δυτικής νεωτερικότητας και των μονοσήμαντων δογμάτων της (βιβλίο του Τζον Γκρέι). 

Οι δυτικές αξίες, που φαίνεται ότι αντιμάχονται τις ανατολικές, έχουν την ίδια βάση με αυτές. Ο ισλαμικός φονταμενταλιστικός μύθος έχει την ίδια αφετηρία με το μύθο για την αλλαγή του κόσμου που είναι η βάση των δυτικών πολιτισμικών και πολιτικών αξιών. Ο δυτικός φονταμενταλισμός όσο και το Ισλαμικό Κράτος είναι προϊόντα της δυτικής νεωτερικότητας.

Ο σημερινός ιδιότυπος και ακήρυχτος πόλεμος μεταξύ Δύσης και Ισλάμ είναι ένας θρησκευτικός πόλεμος. Οι Αμερικανοί πιστεύουν με θρησκευτικό τρόπο πως η αμερικάνικη κοινωνία είναι το «μοναδικό βιώσιμο μοντέλο» ανθρώπινης ανάπτυξης. Αλλά και στην Ευρώπη υπάρχει ένας αντίστοιχος «θρησκευτικός τρόπος», που μπορεί να μην είναι προτεσταντικός αλλά υπερασπίζεται με θρησκευτικό φανατισμό τις «δυτικές αξίες», την «ελευθερία της έκφρασης» ακόμα κι αν προσβάλλει τον Άλλο! Η Δύση εκλαμβάνει τον εαυτό της ως το μοναδικό μοντέλο ενός οικουμενικού πολιτισμού. Μόνο που αυτό πίστευαν και οι ναζί, θεωρώντας πως όσοι δεν υπάκουαν σ' αυτή την αντίληψη έπρεπε να εξαφανιστούν!
Το γεγονός ότι τα δύο μοντέλα «φανατισμού» και «σωτηρίας του κόσμου» όχι μόνο αντιμάχονται αλλά έχουν και την ίδια ιδεολογική αφετηρία, εμφαίνεται στη συνεργασία τους... Οι τζιχαντιστές του ISIS είναι νέοι που οι Αμερικανοί στρατολόγησαν προκειμένου να χτυπήσουν τον Άσαντ. Οι μιντιακοί στρατολογητές προετοίμασαν τον πόλεμο, επικαλούμενοι δυτικές αξίες και νοήματα που υπάρχουν τόσο όσο και τα ανύπαρκτα χημικά του Άσαντ ή τα δήθεν όπλα μαζικής καταστροφής του Σαντάμ Χουσεΐν. Οι ίδιοι ενίσχυσαν την Αλ Κάιντα προκειμένου να χτυπήσει τους σοβιετικούς στο Αφγανιστάν, και η οποία στράφηκε στη συνέχεια εναντίον του Φρανκενστάιν δημιουργού της. Οι ίδιοι χρησιμοποιούν ή ανέχονται την στρατιωτική δραστηριότητα τον Ερντογάν (σύμμαχο του ISIS) στη Συρία, στη Λιβύη αλλά και στον Καύκασο.

Τώρα ο νέος «δαίμονάς» τους θα είναι ο πρώην σύμμαχός τους, ο φονταμενταλιστής Ερντογάν, που βλέπει τον εαυτό του σαν "νέο Μωάμεθ". Μαζί του δαιμονοποιούνται και τα αθώα θύματα του εγκέλαδου.

Ο ρόλος του «Σαρλί Εβντό» δεν είναι τυχαίος, είναι μία δεξαμενή μίσους που προετοιμάζει το έδαφος της νέας σταυροφορίας των Δυτικών… Είναι οι μακελάρηδες που κάνουν τα γεωπολιτικά τους παίγνια, χλευάζοντας την τραγωδία των απλών ανθρώπων... Σε τι διαφέρουν από τους ναζί;

ΗΠΑ: Ποιος θα πληρώσει την κρίση χρέους;

 

[ Γιώργος X. Παπασωτηρίου / Κόσμος / 21.01.23 ]

---

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ δεν έχει πλέον το δικαίωμα να δανείζεται και προσπαθεί να αποφύγει μια χρεοκοπία.

Εάν το Κογκρέσο αρνηθεί να αυξήσει το ανώτατο όριο του χρέους τους επόμενους μήνες, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αντιμετωπίσουν μια οικονομική καταστροφή που θα μπορούσε να εξαπλωθεί σε ολόκληρο τον κόσμο.

Το ανώτατο όριο του αμερικανικού δημόσιου χρέους έχει καλυφθεί, προειδοποίησε η υπουργός Οικονομικών Janet Yellen σε επιστολή προς το Κογκρέσο την Πέμπτη 19 Ιανουαρίου, ανακοινώνοντας ότι θα πρέπει να ληφθούν «έκτακτα μέτρα» ώστε η κυβέρνηση να συνεχίσει να πληρώνει τους λογαριασμούς της.

Την Παρασκευή, από τη Σενεγάλη όπου βρίσκεται σε επίσημο ταξίδι, η Yellen προειδοποίησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να βιώσουν ύφεση και να «προκαλέσουν παγκόσμια οικονομική κρίση» σε περίπτωση χρεοκοπίας - η πρώτη στην ιστορία-, εάν το Κογκρέσο αποτύχει να αυξήσει έγκαιρα το ανώτατο όριο. Αυτό "Θα μπορούσε ενδεχομένως να συμβεί ήδη από τις αρχές Ιουνίου", δήλωσε η υπουργός Οικονομίας των ΗΠΑ.

«Αν συνέβαινε αυτό, το κόστος δανεισμού μας, και αυτό κάθε Αμερικανού, θα ανέβαινε», συνέχισε, μιλώντας στη δημοσιογράφο του CNN, Κριστιάν Αμανπούρ. Ακόμα, «η μη καταβολή ποσών που οφείλονται σε ομολογιούχους, αποδέκτες Κοινωνικής Ασφάλισης ή τον στρατό θα οδηγούσε αναμφίβολα σε ύφεση την οικονομία των ΗΠΑ, καθώς και σε παγκόσμια οικονομική κρίση». Επιπλέον, «θα υπονόμευε σίγουρα τον ρόλο του δολαρίου ως αποθεματικού νομίσματος που χρησιμοποιείται στις συναλλαγές σε όλο τον κόσμο», πρόσθεσε.

Ποιοι είναι οι λογιστικοί ελιγμοί για την αποφυγή της χρεοκοπίας; Η «πώληση επενδυτικών προγραμμάτων για άντληση μετρητών» ή η «αναστολή νέων επενδύσεων σε (διάφορα) συνταξιοδοτικά ταμεία δημοσίων υπαλλήλων», προκειμένου να μην δημιουργηθεί νέο χρέος.

Άρα, το μάρμαρο θα το πληρώσουν οι «από κάτω».

Γι’ αυτό ο δημοκρατικός γερουσιαστής Μπέρνι Σάντερς, γράφει σήμερα στο τουίτερ: «Αν και δεν συμφωνώ με τον Τραμπ ουσιαστικά σε τίποτα, έχει δίκιο που λέει: «Σε καμία περίπτωση οι Ρεπουμπλικάνοι δεν πρέπει να ψηφίσουν για να κόψουν ούτε μια δεκάρα από το Medicare ή την Κοινωνική Ασφάλιση». Ας αυξήσουμε τους φόρους στους δισεκατομμυριούχους, όχι να περικόψουμε τα συνταξιοδοτικά επιδόματα.».

Ποιος αμφιβάλει ότι οι εργαζόμενοι και οι συνταξιούχοι θα πληρώσουν το «χρέος»; Κανείς.

Κι άλλοτε υπήρχε πρόβλημα με το ύψος του χρέος. Πάντα η κινδυνολογία οδηγούσε στις περικοπές κοινωνικών προγραμμάτων μέχρι να βρεθεί λύση από το Κογκρέσο. Δηλαδή, να αυξηθεί το όριο του χρέους. Αυτό συνέβη το 1995, το 2011, το 2013 και το 2021, κάθε φορά υπό την προεδρία των Δημοκρατικών που βρίσκονταν υπό την ομηρία ενός Κογκρέσου που ελέγχονταν από τους Ρεπουμπλικάνους.

Θα υπάρξει και τώρα μία συμφωνία των δύο κομμάτων;

Τίποτα δεν είναι σίγουρο. Η σημερινή κατάσταση φαίνεται να είναι πολύ πιο δύσκολη από τις προηγούμενες, όπως διαπιστώθηκε με την περίπτωση της εκλογής προέδρου της Βουλής και το χάος της που προκλήθηκε. Οι σημερινοί Ρεπουμπλικάνοι, γράφει ο Πολ Κρούγκμαν στους New York Times, «κάνουν τα μέλη του Tea Party – το οποίο είχε χρησιμοποιήσει το ανώτατο όριο του χρέους για να εκβιάσει τον Ομπάμα – να μοιάζουν με λογικούς ανθρώπους». Ο νομπελίστας οικονομολόγος ανησυχεί ότι ένας σημαντικός αριθμός Ρεπουμπλικάνων βουλευτών «μπορεί κάλλιστα να θέλει μια κρίση για να «βλέπει τον κόσμο να καίγεται» υπό τη διακυβέρνηση των Δημοκρατικών».

Ο κίνδυνος μη συμφωνίας μεταξύ των δύο κομμάτων μπορεί να προέλθει από τη συμφωνία που συνήψε ο Κέβιν Μακάρθι με μέλη του Freedom Caucus (στα δεξιά της ακροδεξιάς) προκειμένου να εκλεγεί  πρόεδρος της Βουλής. Οι ακροδεξιοί αυτοί θα συμφωνούσαν σε μία αύξηση του ανώτατου ορίου του χρέους αρκεί να συνδεθεί με την μείωση των κοινωνικών δαπανών σε ομοσπονδιακό επίπεδο, γράφει ο New Yorker. 

Τι θα γίνει αν αποτύχουν όλες οι διαπραγματεύσεις; Πάνω απ' όλα, δεν πρέπει «να επιδιώκουμε να κατευνάσουμε τους οικονομικούς τρομοκράτες», υποστηρίζει ο Κρούγκμαν, που προτείνει τρεις λύσεις στην κυβέρνηση προκειμένου να αποφύγει την καταστροφή: Η πρώτη είναι η νομοθετική ρύθμιση που «θα απαιτούσε την υποστήριξη μιας χούφτας υγιών μελών της Ρεπουμπλικανικής ομάδας». Η δεύτερη, θα συνίστατο στο «κόψιμο ενός νομίσματος από πλατίνα ονομαστικής αξίας, ας πούμε, 1.000 δισεκατομμυρίων δολαρίων». Η τρίτη, τέλος, θα είναι ένα οικονομικό κόλπο στην αγορά ομολόγων. 

Όμως, η πίεση στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης των ΗΠΑ δεν προέρχεται μόνο εκ των έσω αλλά και από το εξωτερικό λόγω της σύγκρουσης με την Ρωσία. Ο Εμ. Τοντ έλεγε πρόσφατα στην εφημερίδα Le Figaro:

«Η Αμερική είναι εύθραυστη. Η αντίσταση της ρωσικής οικονομίας σπρώχνει το αμερικανικό αυτοκρατορικό σύστημα στον γκρεμό. Κανείς δεν περίμενε ότι η ρωσική οικονομία θα άντεχε στην «οικονομική ισχύ» του ΝΑΤΟ. Εάν η ρωσική οικονομία αντιστεκόταν επ' αόριστον στις κυρώσεις και κατάφερνε να εξαντλήσει την ευρωπαϊκή οικονομία, εάν άντεχε, υποστηριζόμενη από την Κίνα, οι αμερικανικοί νομισματικοί και χρηματοοικονομικοί έλεγχοι του κόσμου θα κατέρρεαν και μαζί τους η δυνατότητα των Ηνωμένων Πολιτειών να χρηματοδοτήσουν το τεράστιο εμπορικό τους έλλειμμα. Αυτός ο πόλεμος έχει γίνει λοιπόν υπαρξιακός και για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Έχουν εγκλωβιστεί στη σύγκρουση όσο και η Ρωσία. Γι' αυτό βρισκόμαστε τώρα σε έναν ατελείωτο πόλεμο, σε μια αντιπαράθεση που το αποτέλεσμα πρέπει να είναι η κατάρρευση του ενός ή του άλλου…».

Η χειραγώγηση μέσω του συναισθήματος

 

[ Γιώργος X. Παπασωτηρίου / Ελλάδα / 17.01.23 ]

---

Η κάμερα ζουμάρει στο πρόσωπο, στο θλιμμένο βλέμμα, παρακολουθεί κάθε σύσπαση των μυών, την ύγρανση των ματιών, τα χείλη της χήρας. Η μουσική υποβλητική, πένθιμη. Τα σπάνια λουλούδια, «τα δάκρυα της Παναγίας» από μια κοιλάδα της κεντρικής Ευρώπης, ανθοδέσμη γαμήλια, είναι τώρα στεφάνι νεκρικό, μας πληροφορεί ο τηλεοπτικός αφηγητής. Όλα συντείνουν ώστε να ενεργοποιηθεί το συναίσθημα των θεατών. Η ιστορία φιλτράρεται και αξιολογείται μέσω του συναισθήματος, που έχει γίνει, σήμερα, ένας από τους σημαντικότερους τρόπους κοινωνικής έκφρασης και αποκρυπτογράφησης των γεγονότων.

«Το συναίσθημα θέτει μια τρομερή πρόκληση για τη δημοκρατία, γιατί είναι από τη φύση του ένα φαινόμενο που τοποθετεί τον πολίτη σε παθητική θέση. Αντιδρά αντί να ενεργεί. Βασίζεται στα συναισθήματά του περισσότερο παρά στη λογική του …», γράφει η Αν-Σέσιλ Ρόμπερτ*. Η άρχουσα τάξη χρησιμοποιεί μια «στρατηγική συναισθήματος» για να αποπολιτικοποιήσει τις συζητήσεις. Το συναίσθημα παραμένει ο ριζικός εχθρός της λογικής: δεν προσπαθεί κανείς να καταλάβει, του αρκεί να «αισθάνεται».

Τα μίντια διαδραματίζουν καταλυτικό ρόλο στην «στρατηγική του συναισθήματος». Η υπερπροβολή φορτισμένων συγκινησιακά εικόνων, έχει ως στόχο το συναίσθημα. Μέσω της εικόνας λειτουργεί η «βιομηχανία των συγκινήσεων» και η χειραγώγηση. Τα μέσα μαζικής προπαγάνδας λειτουργούν κυριολεκτικά ως θερμοστάτες της κοινωνικής θερμοκρασίας που άλλοτε δημιουργούν συνθήκες υπερθέρμανσης, άλλοτε συνθήκες κατάψυξης και άλλοτε υπερθέρμανσης σε μη πολιτικά θέματα(αποπροσανατολισμός). Γι’ αυτό η εξουσία φροντίζει να ελέγχει τους “κοινωνικούς διακόπτες”(ΜΜΕ) με τις σκανδαλώδεις χρηματοδοτήσεις "πέτσα". Η στρατηγική του συναισθήματος είναι βασική στην βιοπολιτική.

Αλλά το συναίσθημα δεν λειτουργεί μόνο αρνητικά, αλλά και θετικά, δεν οδηγεί μόνο στη χειραγώγηση αλλά και στη χειραφέτηση. Το συναίσθημα είναι αρνητικό όταν χρησιμοποιείται για να χειραγωγήσει τη συνείδηση, όταν στομώνει τη λογική. Αντίθετα, όταν το συναίσθημα πολιτικοποιείται, όταν επανανθρωπίζει μέσω της φωτογραφίας ενός πνιγμένου προσφυγόπουλου, ή ενός απισχνασμένου παιδιού της Αφρικής, όταν γίνεται δράση εναντίον της εκμετάλλευσης και της απανθρωπιάς, όταν μετασχηματίζεται μέσω της ορθολογικής ερμηνείας σε πολιτική δράση, τότε λειτουργεί απελευθερωτικά.

Γι’ αυτό θεωρώ αναγκαία την πολιτικοποίηση του συναισθήματος, που παραπέμπει στον άνθρωπο που δρα, που κινείται, που αισθάνεται αλλά και σκέφτεται κριτικά...

*Αν-Σέσιλ Ρόμπερτ https://www.monde-diplomatique.fr/2016/02/ROBERT/54709

Emmanuel Todd: «Ο Τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος έχει ήδη ξεκινήσει»

 

[ ARTI news / Κόσμος / 14.01.23 ]

---

Ο ανθρωπολόγος και ιστορικός Emmanuel Todd έγραψε το δοκίμιο «Ο Τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος έχει ήδη ξεκινήσει», όπου υποστηρίζει ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι η έναρξη του τρίτου παγκοσμίου πολέμου και πως ο πόλεμος αυτός δεν είναι μόνο στρατιωτικός και οικονομικός αλλά και ιδεολογικός και πολιτιστικός.

Όπως λέει ο ίδιος σε συνέντευξή του στην γαλλική εφημερίδα Le Figaro:

«…Πήγαμε σε αυτόν τον πόλεμο με την ιδέα ότι ο ρωσικός στρατός ήταν πολύ ισχυρός και ότι η οικονομία του ήταν πολύ αδύναμη. Νομίζαμε ότι η Ουκρανία θα συντριβόταν στρατιωτικά και ότι η Ρωσία θα συντριβόταν οικονομικά από τη Δύση. Όμως έγινε το αντίστροφο. Η Ουκρανία δεν συντρίφτηκε στρατιωτικά ακόμα κι αν έχασε το 16% της επικράτειάς της… Η Ρωσία δεν συντρίφτηκε οικονομικά. Την ώρα που σας μιλάω, το ρούβλι έχει κερδίσει 8% έναντι του δολαρίου και 18% έναντι του ευρώ από την ημέρα πριν από την έναρξη του πολέμου. Υπήρχε λοιπόν ένα είδος παρεξήγησης. Αλλά είναι προφανές ότι η σύγκρουση, πέρασε από έναν περιορισμένο εδαφικό πόλεμο σε μια παγκόσμια οικονομική αντιπαράθεση, μεταξύ ολόκληρης της Δύσης αφενός και της Ρωσίας που υποστηρίζεται από την Κίνα αφετέρου, έχει γίνει -δηλαδή- ένας παγκόσμιος πόλεμος.».
 Η Δύση εμπλέκεται στον πόλεμο στρατιωτικά, γιατί «παρέχει όπλα», και οικονομικά αφού οι Ευρωπαίοι νιώθουν στο πετσί τους τις συνέπειες από τον πόλεμο «μέσω του πληθωρισμού και των ελλείψεων.».

«Ο Πούτιν έκανε ένα μεγάλο λάθος» υποστηρίζει ο Todd, γιατί θεώρησε την Ουκρανία «ως μια κοινωνία σε παρακμή και μια υπό διαμόρφωση «αποτυχημένη πολιτεία»» και «ότι αυτή η σε αποσύνθεση κοινωνία θα κατέρρεε με το πρώτο σοκ... Αλλά αυτό που ανακαλύψαμε, αντίθετα, είναι ότι μια κοινωνία σε αποσύνθεση, εάν τροφοδοτείται με οικονομικούς και στρατιωτικούς πόρους από το εξωτερικό, μπορεί να βρει στον πόλεμο έναν νέο τύπο ισορροπίας, ακόμη και έναν ορίζοντα, μια ελπίδα. Οι Ρώσοι δεν μπορούσαν να το προβλέψουν. Κανείς δεν μπορούσε.».
 «…συμφωνώ -λέει ο Todd- με την ανάλυση του Αμερικανού «ρεαλιστή» γεωπολιτικού John Mearsheimer. Ο τελευταίος έκανε την ακόλουθη παρατήρηση: Η Ουκρανία, της οποίας ο στρατός είχε καταληφθεί από στρατιωτικούς του ΝΑΤΟ (Αμερικανούς, Βρετανούς και Πολωνούς) τουλάχιστον από το 2014, έγινε επομένως de facto μέλος του ΝΑΤΟ και οι Ρώσοι είχαν ανακοινώσει ότι δεν θα ανεχτούν ποτέ μια Ουκρανία-μέλος του ΝΑΤΟ. Οι Ρώσοι επομένως (όπως μας είπε ο Πούτιν μια μέρα πριν την επίθεση) κάνουν έναν αμυντικό-προληπτικό πόλεμο. Ο Mearsheimer πρόσθεσε ότι δεν θα είχαμε κανένα λόγο να χαιρόμαστε με τις όποιες δυσκολίες των Ρώσων γιατί αυτό είναι υπαρξιακό ζήτημα για αυτούς, και όσο πιο δύσκολο γινόταν, τόσο πιο δυνατά θα χτυπούσαν. Η ανάλυση φαίνεται να ισχύει […]».

Όμως «ο Mearsheimer, σαν καλός Αμερικανός, υπερεκτιμά τη χώρα του. Θεωρεί ότι, αν για τους Ρώσους ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι υπαρξιακός, για τους Αμερικανούς είναι μόνο ένα «παιχνίδι εξουσίας» μεταξύ άλλων… Το βασικό αξίωμα της αμερικανικής γεωπολιτικής είναι: «Μπορούμε να κάνουμε ό,τι θέλουμε γιατί είμαστε προστατευμένοι, όντας μακριά, ανάμεσα σε δύο ωκεανούς, δεν θα μας συμβεί ποτέ τίποτα... Αυτή όμως είναι μία ανεπαρκής ανάλυση… Η Αμερική είναι εύθραυστη. Η αντίσταση της ρωσικής οικονομίας σπρώχνει το αμερικανικό αυτοκρατορικό σύστημα στον γκρεμό. Κανείς δεν περίμενε ότι η ρωσική οικονομία θα άντεχε στην «οικονομική ισχύ» του ΝΑΤΟ.

Εάν η ρωσική οικονομία αντιστεκόταν επ' αόριστον στις κυρώσεις και κατάφερνε να εξαντλήσει την ευρωπαϊκή οικονομία, εάν άντεχε, υποστηριζόμενη από την Κίνα, οι αμερικανικοί νομισματικοί και χρηματοοικονομικοί έλεγχοι του κόσμου θα κατέρρεαν και μαζί τους η δυνατότητα των Ηνωμένων Πολιτειών να χρηματοδοτήσουν το τεράστιο εμπορικό τους έλλειμμα. Αυτός ο πόλεμος έχει γίνει λοιπόν υπαρξιακός και για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Έχουν εγκλωβιστεί στη σύγκρουση όσο και η Ρωσία. Γι' αυτό βρισκόμαστε τώρα σε έναν ατελείωτο πόλεμο, σε μια αντιπαράθεση που το αποτέλεσμα πρέπει να είναι η κατάρρευση του ενός ή του άλλου…».
 Στο ερώτημα ότι το ΑΕΠ της Ρωσίας είναι πολύ μικρό (όσο της Ισπανίας) και άρα η οικονομική δύναμή της μικρή, ο Todd απαντά:

«Πράγματι, το ΑΕΠ της Ρωσίας και της Λευκορωσίας αντιπροσωπεύει το 3,3% του δυτικού ΑΕΠ, σχεδόν τίποτα. Αναρωτιέται κανείς πώς αυτό το ασήμαντο ΑΕΠ μπορεί να αντεπεξέλθει και να συνεχίσει να παράγει πυραύλους. Ο λόγος είναι ότι το ΑΕΠ είναι ένας εικονικός δείκτης …

Ο πόλεμος μας φέρνει πίσω στην πραγματική οικονομία, μας επιτρέπει να καταλάβουμε ποιος είναι ο πραγματικός πλούτος των εθνών… Το 2014, θέσαμε τις πρώτες μεγάλες κυρώσεις κατά της Ρωσίας, αλλά στη συνέχεια αυτή αύξησε την παραγωγή του σιταριού της από 40 εκατομμύρια σε 90 εκατομμύρια τόνους το 2020. Ενώ, εξαιτίας του νεοφιλελευθερισμού, η αμερικανική παραγωγή σιταριού, μεταξύ 1980 και 2020, μειώθηκε από τα 80 εκατομμύρια σε 40 εκατομμύρια τόνους. Η Ρωσία έχει γίνει επίσης ο κορυφαίος εξαγωγέας πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής. το 2007, Οι Αμερικανοί εξήγησαν ότι ο στρατηγικός τους αντίπαλος βρισκόταν σε τέτοια κατάσταση πυρηνικής αποσύνθεσης που σύντομα οι Ηνωμένες Πολιτείες θα είχαν μια ικανότητα πρώτου χτυπήματος σε μια Ρωσία που δεν θα μπορούσε να απαντήσει. Σήμερα, οι Ρώσοι έχουν πυρηνική υπεροχή με τους υπερηχητικούς πυραύλους τους.». […]

 «… Ένα από τα εξαιρετικά πράγματα σε αυτή τη σύγκρουση, και που την καθιστά τόσο αβέβαιη, είναι ότι θέτει (όπως κάθε σύγχρονος πόλεμος), το ζήτημα της ισορροπίας μεταξύ προηγμένων τεχνολογιών και μαζικής παραγωγής. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν μερικές από τις πιο προηγμένες στρατιωτικές τεχνολογίες και οι οποίες μερικές φορές είναι καθοριστικές για τις ουκρανικές στρατιωτικές επιτυχίες.

Αλλά όταν μπαίνουμε σε έναν μακροπρόθεσμο πόλεμο φθοράς, όχι μόνο από την άποψη των ανθρώπινων πόρων αλλά και των υλικών πόρων, η ικανότητα να συνεχίσουμε εξαρτάται από τη βιομηχανία παραγωγής όπλων όχι υψηλής ποιότητας. Εδώ επιστρέφει από το παράθυρο το ζήτημα της παγκοσμιοποίησης και το θεμελιώδες πρόβλημα της Δύσης: έχουμε μεταφέρει ένα τέτοιο ποσοστό των βιομηχανικών μας δραστηριοτήτων που δεν ξέρουμε αν μπορεί να ακολουθήσει η πολεμική μας παραγωγή. Το πρόβλημα είναι παραδεκτό. CNN, New York Times και το Πεντάγωνο αναρωτιούνται αν η Αμερική θα μπορέσει να επανεκκινήσει τις γραμμές παραγωγής αυτού ή εκείνου του τύπου πυραύλων. Αλλά είναι επίσης ασαφές εάν οι Ρώσοι είναι σε θέση να ακολουθήσουν τον ρυθμό μιας τέτοιας σύγκρουσης. Η έκβαση και η λύση του πολέμου θα εξαρτηθεί από την ικανότητα και των δύο συστημάτων να παράγουν οπλισμό.».
 Για τον E. Todd αυτός ο πόλεμος δεν είναι μόνο στρατιωτικός και οικονομικός, αλλά και ιδεολογικός και πολιτιστικός…

«...Στη Ρωσία υπήρχαν πιο πυκνές, κοινοτικές οικογενειακές δομές, ορισμένες αξίες που έχουν διασωθεί. Υπάρχει ένα ρωσικό πατριωτικό συναίσθημα που είναι κάτι αδιανόητο εδώ, που τρέφεται από το υποσυνείδητο της εθνικής οικογένειας [...]

Στη γεωπολιτική, μας ενδιαφέρουν οι ενεργειακές, οι στρατιωτικές, κ.λπ. σχέσεις εξουσίας. Υπάρχει όμως και η ιδεολογική και πολιτισμική ισορροπία δυνάμεων, αυτό που οι Αμερικανοί αποκαλούν «ήπια δύναμη».

Η ΕΣΣΔ είχε μια ορισμένη μορφή ήπιας δύναμης, καθώς ο κομμουνισμός επηρέασε τους Ιταλούς, τους Κινέζους, τους Βιετναμέζους, τους Σέρβους, τους Γάλλους εργάτες… σήμερα, η Ρωσία καθώς έχει επανατοποθετηθεί ως αρχέτυπο της μεγάλης δύναμης, όχι μόνο «αντι-αποικιοκρατικής», αλλά και πατρογονικής και συντηρητικής (παραδοσιακά ήθη), μπορεί να σαγηνεύσει πολύ περισσότερο… Οι δυτικές εφημερίδες είναι τραγικά αστείες, όταν γράφουν συνέχεια: «Η Ρωσία είναι απομονωμένη, η Ρωσία είναι απομονωμένη». Όταν κοιτάμε τις ψήφους στον ΟΗΕ, βλέπουμε ότι το 75% του κόσμου δεν ακολουθεί τη Δύση... Βλέπουμε τότε ότι αυτή η σύγκρουση, που περιγράφεται από τα μέσα μας ως σύγκρουση πολιτικών αξιών, είναι σε βαθύτερο επίπεδο σύγκρουση ανθρωπολογικών αξιών. Αυτή η ασυνειδησία και αυτό το βάθος είναι που κάνουν την αντιπαράθεση επικίνδυνη. ΓΧΠ
 

*Ο Emmanuel Todd είναι ανθρωπολόγος, ιστορικός, δοκιμιογράφος, μελλοντολόγος, συγγραφέας πολυάριθμων βιβλίων. Αρκετά από αυτά, όπως το «The Final Fall», «The Economic Illusion» ή «After the Empire», έχουν γίνει κλασικά των κοινωνικών επιστημών. Το τελευταίο του βιβλίο, «Ο Τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος έχει αρχίσει» εκδόθηκε το 2022 στην Ιαπωνία.

ΓΧΠ

https://www.lefigaro.fr/vox/monde/emmanuel-todd-la-troisieme-guerre-mondiale-a-commence-20230112

Περού, Βραζιλία και υβριδικά πραξικοπήματα

 

[ Γιώργος X. Παπασωτηρίου / Κόσμος / 10.01.23 ]

---

Οι πολιτικοί σχηματισμοί της αριστεράς σημειώνουν αλλεπάλληλες εκλογικές νίκες στην Λατινική και τη νότια Αμερική, αλλά οι νόμιμες κυβερνήσεις που δημιουργούνται, υπονομεύονται ή ανατρέπονται από «υβριδικά» πραξικοπήματα, όπου έχουν κεντρικό ρόλο τα Κοινοβούλια, τα μίντια και η αστυνομία.

Αυτό έγινε πρώτα στην Βολιβία* και τώρα στο Περού, όπου ο νόμιμα εκλεγείς πρόεδρος της χώρας Καστίγιο συνελήφθη και φυλακίσθηκε μετά από κοινοβουλευτικό πραξικόπημα. Η νεοφιλελεύθερη περουβιανή ελίτ ενεργοποίησε τους μοχλούς εξουσίας (Βουλή, μίντια και αστυνομία) και ανέτρεψε τον νόμιμο αριστερό πρόεδρο με την κατηγορία ότι θα επιχειρούσε κοινωνικό μετασχηματισμό, επιβάλλοντας τον κομμουνισμό! Στον πολιτικά άπειρο Καστίγιο αποδίδονται μια σειρά από λάθη που έδωσαν το δικαίωμα στην αστική τάξη να σπεκουλάρει. Κι εδώ ο ρόλος των εγχώριων αλλά και των διεθνών ΜΜΕ είναι καθοριστικός αφού σε ολόκληρο τον κόσμο έχει δοθεί η εντύπωση ότι το πραξικόπημα έγινε από τον… Καστίγιο και πως η «δημοκρατική τάξη» αμύνθηκε επιτυχώς!

Όπως και στην Βολιβία, οι πολίτες του Περού έχουν βγει στους δρόμους, διαδηλώνοντας υπέρ του νόμιμου προέδρου Καστίγιο και υπέρ της δημοκρατίας. Η απάντηση στους δημοκρατικούς διαδηλωτές είναι οι σφαίρες. Δεκάδες είναι οι νεκροί, αλλά η κατά τα άλλα "δημοκρατικά ευαίσθητη Δύση" καθεύδει!

Όπως είναι γνωστό στη Βολιβία το κοινοβουλευτικό πραξικόπημα που ανέτρεψε τον νόμιμο πρόεδρο Έβο Μοράλες, τελικά ανατράπηκε στους δρόμους με δεκάδες νεκρούς και στη συνέχεια στις κάλπες, τις οποίες το κόμμα του Μοράλες κέρδισε πανηγυρικά. Το ίδιο -τηρουμένων των αναλογιών- συνέβη και στην Βραζιλία, όπου αρχικά ένα δικαστικό-κοινοβουλευτικό πραξικόπημα με την υποστήριξη των ΗΠΑ οδήγησε στην απόλυση και δίωξη της αριστερής προέδρου Ντίλμα Ρούσεφ, το 2016, με το πρόσχημα της διαφθοράς. Το πραξικόπημα εκείνο υποστηρίχθηκε από μια συμμαχία του ιδιωτικού τομέα, των διαφόρων συντηρητικών σχηματισμών, του στρατού, των Ευαγγελικών Εκκλησιών και των ιδιωτικών μέσων ενημέρωσης (που τα ελέγχουν οι πέντε πλουσιότερες οικογένειες της χώρας). Η Ουάσιγκτον συνέδραμε το πραξικόπημα μέσω της Υπηρεσίας Εθνικής Ασφάλειας (NSA), η οποία όπως τώρα γνωρίζουμε ενέπνευσε τη μεγάλη επιχείρηση «κατά της  διαφθοράς» με τον κωδικό «Lava Jato» προκειμένου να δυσφημήσει το Εργατικό Κόμμα και στη συνέχεια να αποτρέψει την υποψηφιότητα του Luiz Inácio “Lula” da Silva για τις προεδρικές εκλογές του 2018, τις οποίες σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις θα κέρδιζε.

Μετά την απόλυση της Ρούσεφ, οι νέοι κύριοι της χώρας διαμόρφωσαν το περίφημο πρόγραμμα «Γέφυρα στο μέλλον», που περιλαμβάνει μέτρα για τον «εκσυγχρονισμό» της χώρας και την ενίσχυση της κερδοφορίας των εταιρειών: μεταρρύθμιση του εργατικού κώδικα, αναθεώρηση του συνταξιοδοτικού συστήματος, ιδιωτικοποιήσεις, κατάργηση των κοινωνικών δικαιωμάτων… περιορισμό των δημοσίων δαπανών (μέτρο που οδηγεί σε προγραμματισμένη μείωση της κοινωνικής προστασίας την ώρα που ο πληθυσμός αυξάνεται). Τα μέτρα αυτά απέδωσαν. Αλλά μόνο στις μεγάλες επιχειρήσεις. Τα στοιχεία για το δεύτερο τρίμηνο του 2021 έδειξαν ότι τα κέρδη των δέκα μεγαλύτερων εταιρειών που είναι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο της Βραζιλίας δεκαπλασιάστηκαν μέσα σε ένα έτος.

Τα social media

Κι ενώ τα συστημικά μίντια ελέγχονται από τις πέντε πιο πλούσιες οικογένειες της Βραζιλίας, που έτσι ελέγχουν το πολιτικό σύστημα, ο Μπολσονάρου επιχείρησε να αυτονομηθεί. Έτσι, ανέπτυξε μια ισχυρή δομή επικοινωνίας που βασίζεται στα κοινωνικά δίκτυα και αυτό που ο πληθυσμός αποκαλούσε «το υπουργικό συμβούλιο του μίσους», που ήταν εγκατεστημένο στην καρδιά του προεδρικού μεγάρου και διευθύνονταν από τον Κάρλος Μπολσονάρου, έναν από τους γιους του πρώην ακροδεξιού προέδρου. Η χειραγώγηση της κοινής γνώμης από την ομάδα Μπολσονάρου κατά την προεκλογική εκστρατεία του 2018, με τη βοήθεια ψευδών ειδήσεων, είναι πλέον αποδεδειγμένη. Η έκθεση του TSE για τη διάδοση ψευδών ειδήσεων και την ύπαρξη ακροδεξιών ψηφιακών πολιτοφυλακών έχει σταλεί στο Ανώτατο Δικαστήριο, όπου η έρευνα διευθύνεται από τον δικαστή Alexandre de Moraes, ο οποίος έχει γίνει ένας από τους κύριους στόχους των υποστηρικτών του Μπολσονάρου.

Παράδειγμα ψευδούς είδησης είναι ότι δήθεν το ηλεκτρονικό σύστημα ψηφοφορίας, που χρησιμοποιείται στην Βραζιλία απρόσκοπτα από το 1996, θα επιτρέψει στους αντιπάλους του Μπολσονάρου να του στερήσουν τη νίκη στις προεδρικές εκλογές του 2022, που τη θεωρεί βέβαιη, ενώ όλες οι δημοσκοπήσεις προέβλεπαν ότι θα τις χάσει. Πράγμα που έγινε. Ο Μπολσονάρου προχώρησε ακόμη πιο πέρα την προπαγάνδα της νοθείας, ζητώντας την επιστροφή στην έγχαρτη ψήφο, που όμως το Κογκρέσο δεν ενέκρινε. Η μη έγκριση θεωρήθηκε εκ μέρους του ίδιου και των οπαδών του ως απόδειξη ότι συνέβη νοθεία! Αυτό συνεχίζεται και σήμερα με την μη αναγνώριση της νίκης του Λούλα. Ανάλογη προπαγανδιστική τακτική ακολούθησε ως γνωστόν και ο Τραμπ.

Ήδη έχουν κινηθεί πάνω δεκάδες διαδικασίες παραπομπής εναντίον του Μπολσονάρου. Όμως οι υποστηρικτές του που κατέχουν θέσεις-κλειδιά, όπως ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας, Αντόνιο Αράς, και ο Πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης Άρθουρ Λίρα, εμποδίζουν την προώθηση των σχετικών φακέλων (σ.σ. οποιοιδήποτε συνειρμοί με τα καθ' ημάς είναι επιτρεπτοί). Επίσης ο Μπολσονάρου προσεταιριζόταν βουλευτές και γερουσιαστές από αυτό που ονομάζεται centrão («κέντρο»), ήτοι από ένα σύνολο κομμάτων που οι βουλευτές τους πωλούν στον πλειοδότη (μέσω κοινοβουλευτικών τροπολογιών που μεταφέρουν πόρους -ρουσφέτια- στις εκλογικές τους περιφέρειες (σ.σ. Προσέξτε αυτούς τους (ακρο)κεντρώους βουλευτές που πωλούν στον πλειοδότη! Η προσεχής εκλογική διαδικασία στην Ελλάδα ενδέχεται να είναι ευεπίφορη σε ανάλογες πλειοδοσίες!)

Η αλλαγή στάσης απέναντι στον Μπολσονάρου οφείλεται και στις αποκαλύψεις μιας κοινοβουλευτικής εξεταστικής επιτροπής της Γερουσίας, για «λάθη» της ομοσπονδιακής κυβέρνησης στη διαχείριση της πανδημίας καθώς στις ενέργειες διαφθοράς υπέρ του Μπολσονάρου και της οικογένειάς του, καθώς και για τους έξι χιλιάδες συνταξιούχους και εν ενεργεία στρατιωτικούς που καταλαμβάνουν καίριες θέσεις στον κρατικό μηχανισμό. Επρόκειτο για μια πολιτική λεηλασίας που εφαρμόζονταν από τα υπουργεία, διευκολύνοντας την αρπαγή γης, την παράνομη εξόρυξη, το λαθρεμπόριο ξυλείας, την αποψίλωση των δασών (Αμαζονία) κ.λπ.

Ορισμένοι στρατιωτικοί, που αντιτίθενται κατ' αρχήν στη συμμετοχή του στρατού στην κυβέρνηση, κι ένα τμήμα της μεσαίας τάξης αποστασιοποιήθηκαν από τον Μπολσονάρου. Η συρρίκνωση της κοινωνικής του βάσης τον οδήγησε στην ριζοσπαστικοποίηση της ρητορικής του, κι αυτό οδήγησε ορισμένους εκπροσώπους του δικαστικού σώματος και του κοινοβουλίου, που ήταν κοντά του χθες, να ανακαλύψουν αίφνης ότι απειλεί το κράτος. Έτσι, στράφηκαν προς την τότε αντιπολίτευση, το Εργατικό κόμμα και τον νυν πρόεδρο Λούλα. Ομοίως, τα μεγάλα αφεντικά κουμπώθηκαν απέναντι στον Μπολσονάρου μετά τις απειλές του για πραξικόπημα.

Γενικά, μέρος της νεοφιλελεύθερης ελίτ θεώρησε ότι η χθεσινή λύση (ο Μπολσονάρου) είχε μετατραπεί σε πρόβλημα και ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για να βρεθεί ένας τρίτος πόλος μεταξύ του πρώην στρατιωτικού και του πρώην συνδικαλιστή. Ο Λούλα αντιπροσωπεύει στα μάτια τους πλέον την μόνη επιλογή για να ειρηνεύσει η χώρα, υπό την προϋπόθεση όμως ότι ο σημερινός πρόεδρος θα συμφωνήσει να κυβερνήσει χωρίς να ανατρέψει το ισχύον status quo. Υπ’ αυτή την οπτική, οι ενέργειες των οπαδών του Μπολσονάρου δίνουν το μήνυμα στον Λούλα ότι θα είναι εκεί και θα χρησιμοποιηθούν εναντίον του, αν επιχειρήσει να λειτουργήσει κατά των μεγάλων οικονομικών συμφερόντων. Δεν είναι τυχαίο ότι η αστυνομία συνεργάστηκε με τους οπαδούς του Μπολσονάρου, αναγκάζοντας τον Λούλα να ζητήσει την ενεργοποίηση της στρατιωτικής αστυνομίας! Τα παραπάνω καταδεικνύουν ότι ο Λούλα έχει δεμένα τα χέρα καθώς δεν ελέγχει επί της ουσίας ούτε το Κογκρέσο ούτε τις περιφέρειες… Έτσι, θα κυβερνήσει, όσο κυβερνήσει, υπό την απειλή ενός «υβριδικού» πραξικοπήματος…

 *Οι πληροφορίες για την Βραζιλία από άρθρο του Σίλβιο Κάτσια Μπάβα, Διευθυντή της βραζιλιάνικης έκδοσης της Le Monde diplomatique.

ΜΟΙΡΑΣΟΥ / ΕΚΦΡΑΣΟΥ