Ο «φυσιολογικός» κ. Κούγιας

 Ο συνήγορος του Δ. Λιγνάδη, αυτός που χθες μιλούσε για «επαγγελματίες ομοφυλόφιλους» και σήμερα για «φυσιολογικές οικογένειες» και «φυσιολογικά παιδιά» έναντι των «άλλων», των «αφύσικων», όπως ο Γ. Καπουτζίδης, είναι ένας απόλυτα συνεπής στις αρχές και την ιδεολογία του νομικός. Είναι ο ίδιος που ως συνήγορος του δολοφόνου Κορκονέα είπε για το θύμα, τον Αλέξανδρο Γρηγορόπουλο και τους φίλους του*: Αυτά «δεν είναι σαν τα δικά μας και τα δικά σας» παιδιά, αλλά παιδιά ικανά να διαπράξουν ανθρωποκτονία! Το ίδιο ισχυρίζεται και σήμερα.

Με ποια κριτήρια, άραγε, κρίνει και διακρίνει τους «φυσιολογικούς» και τους «μη φυσιολογικούς» ανθρώπους ο κ. Αλ. Κούγιας; Με ποιο δικαίωμα τρομοκρατεί με τις ανακοινώσεις του τους μάρτυρες, τα θύματα, δημοσιογράφους κ.λπ.; Δεν υπάρχει η δεοντολογία που θέτει όρια στην άσκηση του δικηγορικού επαγγέλματος; Μπορεί ένας δικηγόρος να απειλεί τα θύματα με τον τρόπο που το κάνει ο κύριος συνήγορος; Γι’ αυτά τα θέματα, όμως, ο κ. Κούγιας έχει κληθεί στο πειθαρχικό του ΔΣΑ.

Το σκέλος της ιδεολογίας και των αρχών, όμως, που πρεσβεύει ο γνωστός δικηγόρος και τις οποίες επικαλείται ως στοιχείο της υπεράσπισης των πελατών του, εκφεύγει των δικαστικών αιθουσών και αγγίζει την συμβολική τάξη της κοινωνίας και γι’ αυτό μας αφορά όλους και όλες. Είναι προφανές ότι ο τρόπος σκέψης του συνηγόρου βασίζεται στις ουσιοκρατικές φιλοσοφίες που νομιμοποιούν την αναπαραγωγή ενός συστήματος που αποκλείει τον άλλον με βίαιο τρόπο, που ενισχύει ένα άδικο και βίαιο σύστημα προκειμένου να αποδώσει σε κάποιους ανθρώπους και τις συμπεριφορές τους -με βάση ένα αυθαίρετο κριτήριο- το στάτους του «φυσιολογικού» και σε άλλες το χαρακτηρισμό: «αποκλίνον-παθολογικό». Τα άτομα στο σύστημα αυτό διακρίνονται σε δύο κατηγορίες: σε αυτά που αναγνωρίζονται ως «πραγματικά» ανθρώπινα υποκείμενα(«φυσιολογικά» κατά τον συνήγορο), και άρα άξια να είναι ισότιμα μέλη της πολιτικής κοινότητας, και σε αυτά που θεωρούνται μη-ανθρώπινα, "μη φυσιολογικά", δηλαδή «παρεκκλίνοντα» και άρα μη ισότιμα.

 Ο χαρακτηρισμός κάποιων ανθρώπων ως «φυσιολογικών» έχει ως λογική συνέπεια την «αποανθρωποποίηση» των «άλλων», των θεωρούμενων ως «μη φυσιολογικών», που δεν αναγνωρίζονται ως ισότιμοι, αλλά θεωρούνται ως ένα είδος «παρία», «γυμνού» από κάθε δικαίωμα, από κάθε πολιτική και νομική προστασία. Εδώ ισχύει το ανάλογο του homo sacer, του δούλου της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας που δεν προστατευόταν από κανένα νομικό πλαίσιο και ο καθένας μπορούσε να τον σκοτώσει ατιμώρητα. Ο «δούλος» αυτός είναι σήμερα -κατ’ αναλογίαν- ο πρόσφυγας, ο μετανάστης, η γυναίκα (ενδοοικογενειακή βία, trafficking), ο ομοφυλόφιλος κ.ά.

Αυτές οι κανονιστικές μορφοποιήσεις και αντιλήψεις με τις οποίες κατηγοριοποιούνται οι «διαφορετικοί» και οι δήθεν «παρεκκλίνοντες», δημιουργούν το νομιμοποιητικό περιβάλλον αποκλεισμού από το κοινωνικό γίγνεσθαι των ανθρώπων, που υφίστανται αυθαίρετα τη διάκριση του «μη φυσιολογικού». Γι’ αυτό είναι θέμα δημοκρατίας η απαξίωση των ιδεών αλλά και των δομών εξουσίας που δεν αναγνωρίζουν όλα τα ανθρώπινα όντα ως ανθρώπινα και, κατά συνέπεια, τα αποκλείουν.  Είναι δημοκρατικό χρέος η συγκρότηση μιας νέας ηθικής, η οποία θα προκρίνει τον σεβασμό για τον Άλλο και την άρνηση κάθε είδους βίαιου αποκλεισμού με επίγνωση του ρόλου που διαδραματίζουν οι σχέσεις εξουσίας στη διαμόρφωση των υποκειμένων. Υπ’ αυτή την οπτική, το περιεχόμενο των ανακοινώσεων και οι δηλώσεις του κ. Κούγια εκφεύγουν της νομικής διαδικασίας και αποκτούν επίκαιρη και καθολική πολιτική διάσταση.

https://gpapaso.blogspot.com/2010/01/blog-post_24.html

Η θατσερική βιοπολιτική του Κυρ. Μητσοτάκη

 Στην εισαγωγή στα "Περσικά Γράμματα" του Μοντεσκιέ, ο Βαλερί υποστηρίζει ότι σε μια κοινωνία που είναι άξια σεβασμού, όποιος ετοιμάζεται να πάει στην κρεμάλα πρέπει και να αισθάνεται πως το αξίζει. Στην εποχή, όμως, της βιοπολιτικής και του νεοφιλελευθερισμού, ο σεβασμός αντικαταστάθηκε από τον έλεγχο, το φόβο και τον παραδειγματισμό. Έτσι, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θα αφήσει έναν κατάδικο να πεθάνει, διακηρύσσοντας ότι το κάνει στο όνομα των φιλελεύθερων ιδεών, ενώ στην πραγματικότητα είναι ένας στυγνός νεοφιλελεύθερος τύπου Θάτσερ, Πινοσέτ, Όρμπαν, Πινιέρα, Μακρόν κ.ά.

Ποια είναι η διαφορά μεταξύ της πολιτικής του φιλελευθερισμού και της βιοπολιτικής του νεοφιλελευθερισμού; Μεταξύ του κλασικού φιλελευθερισμού και του νεοφιλελευθερισμού η «πραγματική» διαφορά έγκειται στο ότι ενώ στον φιλελευθερισμό του Άνταμ Σμιθ ο στόχος είναι η αυτορρύθμιση της αγοράς, στην περίπτωση του νεοφιλελευθερισμού ο στόχος είναι η επιτήρηση και ο σφαιρικός έλεγχος ολόκληρης της κοινωνίας με όρους της οικονομίας της αγοράς. Όλα πωλούνται-αγοράζονται και αστυνομοκρατούνται. Η κοινωνία έγινε το "σιδερένιο κλουβί" του Μαξ Βέμπερ.

Ο νεοφιλελευθερισμός ταυτίζεται με την «υπερβολική» διακυβέρνηση -η οποία με πραγματικούς όρους συνήθως εκφράζεται μέσω της συρρίκνωσης του κράτους πρόνοιας και μέσω των ιδιωτικοποιήσεων δημόσιων αγαθών - καθώς και μέσω της ενεργοποίησης των μηχανισμών υπερβολικής «ρύθμισης» (αστυνομοκρατία, ηλεκτρονική επιτήρηση). Από εδώ προκύπτει ο όρος «βιοπολιτική» που παραπέμπει στην έννοια που πρώτος ανέπτυξε ο Γάλλος φιλόσοφος Μισέλ Φουκώ  σύμφωνα με την οποία, η πολιτική διαμορφώνει και μορφοποιεί ολοκληρωτικά τη ζωή των ανθρώπων. Η βιοπολιτική ως μορφή συστηματικής και εξονυχιστικής κοινωνικής ρύθμισης μεταφέρει την αγοραία ορθολογικότητα σε τομείς μη οικονομικούς όπως η οικογένεια, η αναπαραγωγή, η εκπαίδευση, η παραβατικότητα. Οι ανταλλακτικές αξίες γίνονται αξίες χρήσης. Η άμιλλα γίνεται ανταγωνισμός. Ο αθλητισμός γίνεται η νίκη που πωλείται. Οι σχέσεις γίνονται εμπορευματικές. Όλα μπαίνουν στο παζάρι, προπάντων οι αλεπούδες!

Και επειδή μιλάμε τελευταία για τα σεξουαλικά εγκλήματα, είναι χρήσιμο να δούμε τις οικονομικές, πολιτιστικές και πολιτικές τους διαστάσεις. Για τον Φουκώ το σώμα είναι ο στόχος της άσκησης της βιοπολιτικής και οικονομικής εξουσίας ώστε αυτό να γίνει πειθήνιο, παραγωγικό, πολιτικά και οικονομικά χρήσιμο. Οι σχέσεις εξουσίας δεν βρίσκονται σε εξωτερική θέση αναφορικά με άλλους τύπους σχέσεων (οικονομικές διαδικασίες και εξουσίες, σχέσεις γνώσης, σεξουαλικές σχέσεις) αλλά είναι ενύπαρκτες σ’ αυτές. Υπ’ αυτή την οπτική, είναι το σύστημα που «παράγει» Λιγνάδηδες. Οι σχέσεις της βιοπολιτικής εξουσίας δεν βρίσκονται σε θέσεις υπερδομής, αλλά είναι παντού. Γι’ αυτό τα σημεία αντίστασης είναι παρόντα παντού μέσα στο δίκτυο της εξουσίας(στην οικογένεια, στη διαπροσωπική σχέση, τη σεξουαλική σχέση, την εργασία κ.ά.). Δεν υπάρχει, επομένως, σε σχέση με την εξουσία ένας τόπος της μεγάλης ‘Αρνησης, αλλά έχουμε πολλαπλές αντιστάσεις που αποτελούν τον άλλο πόλο στις σχέσεις εξουσίας... Αυτές οι αντιστάσεις πρέπει να αποκτήσουν οργανωτικά την αλληλοσύνδεσή τους και να γίνει σαφής η κόκκινη κλωστή που τις ενώνει.

Ο Κυρ. Μητσοτάκης, ο Μακρόν, ο Πινιέρα και οι άλλοι νεοφιλεύθεροι πολιτικοί θεωρούν ότι η βιοπολιτική του φόβου, που ασκούν, μπορεί να καλύψει τις όποιες ρηγματώσεις, που προκαλούν οι αντιστάσεις. Αλλά να, ένα κορίτσι δολοφονείται στη Χιλή και η αγορά ακυρώνεται. Το ίδιο κι ένας άδικος θάνατος, ακόμη κι αν πρόκειται για τον πιο ειδεχθή δολοφόνο, θα ακυρώσει την πολιτική εξουσία, καθώς ο «εκτελεσμένος» θα γίνει το σύμβολο των παθών που υφίστανται οι «από κάτω».

http://artinews.gr/%CE%B7-%CE%B8%CE%B1%CF%84%CF%83%CE%B5%CF%81%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%B2%CE%B9%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%BA%CF%85%CF%81.-%CE%BC%CE%B7%CF%84%CF%83%CE%BF%CF%84%CE%AC%CE%BA%CE%B7.html

Θέλουν το θάνατο του Κουφοντίνα

 Ο Κυρ. Μητσοτάκης θα αφήσει τον Κουφοντίνα να πεθάνει προς «παραδειγματισμό»! Γιατί το σύστημα των ιδεών που συγκροτεί τη σκέψη και την πράξη του δεν χαρακτηρίζεται από την πειθώ, αλλά από το φόβο.

Ο φόβος είναι η κινητήρια αρχή της μεταπολιτικής του: φόβος των μεταναστών, φόβος της εγκληματικότητας, φόβος της αμφισβήτησης, φόβος της ανυπακοής, φόβος του διαφορετικού. 

Είναι φανερό ότι η κυβέρνηση θα αφήσει τον απεργό πείνας να πεθάνει, αντιδρώντας με τον ίδιο αδιάλλακτο τρόπο που έκανε τον Κουφοντίνα τρομοκράτη.

Γιατί η «δημοκρατία του φόβου», η δημοκρατία της καθήλωσης, της λογοκρισίας, της αστυνομοκρατίας και του εγκλεισμού, χρειάζεται «εκτελέσεις» προς παραδειγματισμό.

Γιατί η κοινωνία που πρεσβεύουν δεν είναι παρά ένα σύνολο ατόμων που συνέχεται από το φόβο της τιμωρίας. Τα εξωνημένα μίντια τροφοδοτούν με συνεχείς δόσεις φόβου. Και όταν ο φόβος δεν είναι ικανός να λειτουργήσει αδρανοποιητικά, όταν υπάρχουν πολιτικές δυνάμεις που διαφεύγουν από το φοβικό περιβάλλον, τότε ενεργοποιείται η καταστολή.

Οι δημοσιογράφοι που διαφεύγουν από τον «έλεγχο» θα τσακίζονται. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που αντιδρούν, θα φιμώνονται. Ο έλεγχος των μέσων μαζικής ενημέρωσης και η κυριαρχία της πνευματικής παραγωγής(παιδεία, διανόηση) από τη μια πλευρά, και η κατασταλτική βία από την άλλη, είναι οι δύο συνιστώσες της χειραγώγησης του πληθυσμού, οι δύο όψεις της παραβολικής «μετα-δημοκρατίας» του Μητσοτάκη, του Χρυσοχοΐδη, του Όρμπαν, του Πινιέρα και του Μπολσονάρου.

Οι «κάτω» θα πρέπει να πειθαρχούν, όχι με μία συνειδητή αλλά με μία ασυνείδητη πειθαρχία μέσω της διαμόρφωσης νέων ή ενίσχυσης παλιών στερεότυπων και του «φόβου». 

Η «δημοκρατία» τους θέλει τον «πολίτη» ιδιώτη, ένα είδος άσκεφτου "νοικοκύρη" που τσακίζει το κεφάλι του Ζακ, έναν ηλίθιο φασίστα, έναν ρατσιστή μπάτσο που κόβει την ανάσα του Φλόιντ, έναν εγωπαθή νάρκισσο που σκορπάει τη διαστροφική του βία παντού και που δείχνει τους «αλληλέγγυους» ως την «παρακμή» της κοινωνίας!

Αυτή η πειθαρχική εξουσία θα κρεμάσει τώρα το «σώμα» του Κουφοντίνα σε δημόσια θέα προς παραδειγματισμό… Μόνο που έτσι θα τον καταστήσει σύμβολο της πηγαίας αντίδρασης που συχνά γίνεται αντίσταση απέναντι στο Μεγάλο Φόβο, απέναντι στην ολοσχερή αφαίρεση του Προσώπου, των ατομικών δικαιωμάτων και της αξιοπρέπειας...

Ο «διαστροφικός ναρκισσισμός» του βιαστή

 Ο «διαστροφικός ναρκισσισμός» είναι μία διαταραχή της ναρκισσιστικής προσωπικότητας, η οποία είναι ακραία και επικίνδυνη.

Η έννοια του διαστροφικού ναρκισσισμού καταγράφηκε για πρώτη φορά το 1986 από τον Γάλλο ψυχαναλυτή Paul-Claude Racamier. Οι διαστροφικοί νάρκισσοι αναγνωρίζουν τέλεια την οδύνη που προξενούν στον άλλο, αλλά τους αφήνει αδιάφορους, ή τους κάνει να χαίρονται. 

Ο ορισμός του διαστροφικού νάρκισσου από τον Ρακαμιέ είναι ο εξής: «Ο διαστροφικός νάρκισσος είναι εκείνος που πιστεύει ότι δεν οφείλει σε κανέναν. Και είναι διαστροφικός καθώς επιδιώκει να υποχρεώνει τους άλλους να πληρώνουν το τίμημα της ναρκισσιστικής του διόγκωσης και της ασυλίας των συγκρούσεών του.» Με άλλα λόγια, ο διαστροφικός νάρκισσος έχει ανάγκη ως νάρκισσος ένα κοινό, και ως διαστροφικός έχει ανάγκη τη λεία.

Οι ναρκισσιστικές διαστροφές αποκρύπτονται πίσω από μία κουρτίνα γοητείας και κοινωνικού καθωσπρεπισμού. Η μεγαλομανία δεν είναι εμφανής καθώς κρύβεται πίσω από μια καλή εικόνα με έναν τόνο ηθικοπλαστικό, ενώ δεν έχουν κανέναν ηθικό φραγμό. Στην πραγματικότητα λειτουργούν σαν τα λαμπερά φώτα που γοητεύουν τα μελλοντικά θύματά τους.

Το 1941 ο Αμερικανός ψυχίατρος Hervey Milton Cleckley περιέγραψε στο βιβλίο του The Mask of Sanity (η μάσκα της υγείας), τα βασικά χαρακτηριστικά της ψυχοπαθητικής προσωπικότητας. Έκανε το πορτρέτο συμπαθητικών ανθρώπων, γοητευτικών, έξυπνων, που εμπνέουν εμπιστοσύνη, αλλά με μία μεγάλη συναισθηματική ψυχρότητα και μία εξαιρετική ικανότητα να χειραγωγούν τον άλλο, κάτι που είναι κοντά στη ναρκισσιστική διαστροφή.

Ο όρος «ψυχοπάθεια» αντικαταστάθηκε το 1952 από την «διαταραχή της αντικοινωνικής προσωπικότητας»(αδυναμία προσαρμογής στους κοινωνικούς κανόνες και τους νόμους, τάση εξαπάτησης(συνεχή ψεύδη, ψευδολογίες και αισχρότητες) για όφελος ή ευχαρίστηση, θέτοντας τον τόνο στην κοινωνική πλευρά αυτής της παθολογίας.

Οι διεστραμμένοι νάρκισσοι προκαλούν μεγάλες βλάβες, η προσωπικότητά τους λειτουργεί σχιζοειδώς, δεν υποφέρουν την οικογενειακή αρμονία και στρέφουν τα πρόσωπα το ένα εναντίον του άλλου…

Οι διαστροφικοί νάρκισσοι δεν παραδέχονται ποτέ τα λάθη τους και αποδίδουν όλες τις αποτυχίες τους στους άλλους. Αμύνονται με τον μηχανισμό της προβολής και επιρρίπτουν στον άλλο όλα όσα αρνούνται να δουν στους ίδιους. Όταν τείνουν να αποκαλυφθούν, μεταβάλλονται σε θύματα.

Οι διαστροφικοί νάρκισσοι έχουν στρατηγικές, ξέρουν ακριβώς τι κάνουν και υπολογίζουν τα πάντα στην παραμικρή λεπτομέρεια. Είναι υπολογιστές, γι’ αυτό ανελίσσονται στο πεδίο της εξουσίας. Είναι ικανοί στο να ψεύδονται, χωρίς να έχουν ενδοιασμούς, και είναι κοινωνικοί, κάτι που τους οδηγεί γρήγορα σε κοινωνική και υλική επιτυχία. Οι Αμερικανοί τους ονομάζουν «White collar psychopath» ή «successful psychopath».

Οι ρίζες του παθολογικού ναρκισσισμού

Η απίστευτη άνοδος του ναρκισσισμού πρώτα στις Ηνωμένες Πολιτείες και μετά σε ολόκληρο τον κόσμο, οφείλεται σε μία συνύπαρξη βιολογικών, ψυχολογικών και κοινωνικών παραγόντων. Η κουλτούρα της κοινωνίας επηρεάζει τον ψυχισμό και τα χαρακτηριστικά μιας προσωπικότητας, και αντιστρόφως.

Το 1979 ο κοινωνιολόγος Ρισάρ Σενέτ σημείωνε: «Δεδομένης της τεράστιας αύξησης των ψυχικών διαταραχών ναρκισσιστικού χαρακτήρα, εκπλήσσει ότι οι ψυχαναλυτές δεν αναζήτησαν, αν η κοινωνία στην οποία ζούσε αυτό το Εγώ δεν υπέθαλπε την εμφάνιση των συμπτωμάτων αυτών.» Οι καπιταλιστικές κοινωνίες προωθούν ένα ναρκισσιστικό πολιτιστικό περιβάλλον, μαζί με την εντολή να καταναλώνεις, να δοξάζεις την ατομικισμό στα κοινωνικά δίκτυα, στα τηλερεάλιτι, στην εκπαίδευση.

Η ατομικιστική κουλτούρα ενισχύεται από το γεγονός ότι το καπιταλιστικό σύστημα επιβραβεύει τους ναρκισσιστές και ενισχύει τα ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά του καθενός. Επίσης, τα ναρκισσιστικά άτομα, όντας εξαιρετικοί «ινφλουένσερ», ενισχύουν ακόμα περισσότερο τον ναρκισσισμό τους. Στην «ναρκισσιστική κοινωνία» τα χαρακτηριστικά του διαστροφικού ναρκισσισμού θεωρούνται θετικά προσόντα για να «επιτύχει» κάποιος και όχι αρνητικά. Από εδώ αρχίζει και η "νομιμοποίηση" των κάθε λογής εγκλημάτων…  

Είναι κάτι πιο βαθύ... απ' τη Μενδώνη

 Η υπόθεση Λιγνάδη και το ελληνικό Metoo τείνουν να χαθούν στον κουρνιαχτό των μικροκομματικών αντεγκλήσεων, των ψευδών ειδήσεων, των μονταρισμένων φωτογραφιών και της θεαματικοποίησης της διαδικασίας με νομικούς υπερασπιστές των θυτών να εξαπολύουν λεκτικά πυρά προκειμένου να τρομοκρατήσουν τα θύματα. 

Παραδόξως, μια ορισμένη αριστερά αδυνατεί να αντιληφθεί ότι το φαινόμενο είναι πιο βαθύ από τη Μενδώνη, ότι είναι σύνθετο: κοινωνικό, πολιτιστικό, ιδεολογικό και πολιτικό. Και πως ο περιορισμός του στην πολιτική του διάσταση και ακόμα περισσότερο στην μικρή περιοχή του Μαξίμου, παραβλέπει την ουσία και συμπλέει ακούσια με την υπερασπιστική γραμμή των θυτών, που διατείνονται ότι υπάρχει πολιτική σκοπιμότητα πίσω από τις κατηγορίες εναντίον τους! 

 Αν έχει πολιτική ευθύνη ο Κυρ. Μητσοτάκης δεν είναι μόνο επειδή τοποθέτησε δια της Λ. Μενδώνη τον Δ. Λιγνάδη καλλιτεχνικό διευθυντή στο Εθνικό Θέατρο, αλλά γιατί εκπροσωπεί ιδεολογικά και πολιτικά τις αξίες και την κουλτούρα μιας κοινωνίας, που υποθάλπει τα μεγα-εγώ και διαστροφικούς νάρκισσους σαν τον Λιγνάδη. Γιατί οι νέο-καπιταλιστικές κοινωνίες προωθούν ένα ναρκισσιστικό πολιτιστικό περιβάλλον που επιβραβεύει τους ναρκισσιστές και ενισχύει τα ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά, που θεωρούνται θετικά προσόντα για να «επιτύχει» κάποιος. Και από εδώ αρχίζει η "νομιμοποίηση" των κάθε λογής εγκλημάτων. Γιατί εκτός από την παιδεραστία, εκτός από τη σεξουαλική παρενόχληση, τη φαλλοκρατία και τον βιασμό, υπάρχουν και νέες μορφές εγκλημάτων.

Στη Γαλλία, το μεγάλο ενδιαφέρον της κοινής γνώμης εστιάζεται σε μία ιδιαίτερη μορφή της ναρκισσιστικής παθολογίας, την ναρκισσιστική παρενόχληση. Πρόκειται για μία ακραία και επικίνδυνη διαταραχή (TPN) που αφορά στην «ηθική παρενόχληση». Υπάρχει, επίσης, η βία του Mobbing στην εργασία. Και δεν είναι μόνο αυτά. Ήδη έχουμε περάσει από μία πατερναλιστική κουλτούρα σε μία κουλτούρα βασισμένη στην ελευθερία του ατόμου και τη μη ανοχή της στέρησης. Η νεοφιλελεύθερη κοινωνία κατασκευάζει νάρκισσους και μεταξύ αυτών κάποιους που γίνονται «μεγαλομανείς παθολογικοί νάρκισσοι», που δεν ορρωδούν προ ουδενός προκειμένου να ικανοποιήσουν τις ορέξεις τους. Παντού παρατηρούμε παρεκκλήσεις της συμπεριφοράς που δεν κινούνται πλέον στο πλαίσιο των προηγούμενων ηθικών αναφορών.

Η γενίκευση του ναρκισσισμού συνοδεύει την ένταση των ανταγωνιστικών σχέσεων στο οικονομικό και στο κοινωνικό πεδίο καθώς και μία «παρακμή των προσδοκιών» για πολιτική και συλλογική χειραφέτηση. Η νεοκαπιταλιστική κοινωνία έχει περάσει από τον περιορισμένο στον γενικευμένο ατομικισμό, και αναπτύσσει έναν νέο τύπο ηδονισμού, όπου το ιερό και το συλλογικό έχουν χαθεί, μαζί και τα όρια. Ο άνθρωπος βγαίνει στη σκηνή και στηρίζει την ύπαρξή του στο ΦΑΙΝΕΣΘΑΙ και όχι στο ΕΙΝΑΙ. Αυτή η διαδικασία «προσωποποίησης» αντιστοιχεί σε μία κοινωνία βασισμένη στην πληροφορία και στην διέγερση (όξυνση) των αναγκών, του σεξ κ.ά.

Ακούω τον πρωθυπουργό Κυρ. Μητσοτάκη στη Βουλή, να επικαλείται τους κανόνες του κράτους δικαίου ως απάντηση στο πρόβλημα. Η απάντηση αυτή, όμως, δεν αντιμετωπίζει την γενεσιουργό αιτία του προβλήματος, που είναι οι αρχές και οι αξίες της νέο-καπιταλιστικής κοινωνίας. Η λύση, συνεπώς, έγκειται στην αλλαγή των αρχών και των αξιών της κοινωνίας αυτής, στην αλλαγή παραδείγματος... 

Η κουλτούρα του βιαστή

 Ασυνόδευτα προσφυγόπουλα πέφτουν θύματα σεξουαλικής εκμετάλλευσης στο Μεταξουργείο, στην πλατεία Βικτωρίας, παντού στην Αθήνα (Ρώυτερς 2018 και artinews). Kάθε βράδυ, χωρίς μουσική υπόκρουση και μελωμένα στιχάκια, ένα μικρό προσφυγόπουλο, οδηγείται στα χέρια του βιαστή του, που του ξεσκίζει την ψυχή. Κάποιοι, προς στιγμήν, ακούνε τις κραυγές οδύνης των παιδιών και φωνάζουν: «τον εισαγγελέα! Τον εισαγγελέα!». Ύστερα αποσύρονται στην ήσυχη συνείδησή τους.

Κοιτάζω τη φωτογραφία του "καλλιτέχνη" βιαστή. Πίσω από το προσωπείο του μία βιβλιοθήκη γεμάτη βιβλία και στον τοίχο ο πίνακας μ' ένα γυμνό παιδί. Ο βιαστής είναι υψηλής κουλτούρας και... αισθητικής, διαψεύδοντας αυτούς που διατείνονται ότι η ζωώδης ροπή του ανθρώπου στη βία μπορεί να εξομαλυνθεί μέσω της κουλτούρας. Θυμάμαι τον Τζορτζ Στάινερ που έγραφε ότι υπήρχαν και υπάρχουν άνθρωποι για τους οποίους η κουλτούρα είναι ένα επιφανειακό, στείρο περίβλημα: «Γνωρίζουμε τώρα(μετά το Ολοκαύτωμα) ότι ένας άνθρωπος μπορεί να διαβάσει τον Γκαίτε ή τον Ρίλκε, να παίξει κομμάτια από τον Μπαχ ή τον Σούμπερτ και το επόμενο πρωί να πάει να κάνει την καθημερινή του εργασία στο Άουσβιτς». Ναι, «η υψηλή κουλτούρα απέτυχε μπροστά στη βαρβαρότητα», επισημαίνει ο Στάινερ.

Τότε, τι απομένει; Πέρα από την επιφανειακή, την εικονική, την κουλτούρα του άγριου ανταγωνισμού και της διεστραμμένης ηδονής, υπάρχει και η βιωμένη, η κυτταρική, η βαθιά ανθρώπινη κουλτούρα, που αντιστέκεται στις φαντασιώσεις καταστροφής, στις φαντασιώσεις εξουδετέρωσης και της επιστροφής στη βαρβαρότητα, γράφει ο Στάινερ. Υπάρχει, λοιπόν, κουλτούρα και κουλτούρα. Υπάρχει η κουλτούρα της βίας, της κατάκτησης, της επιβολής και της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο, δηλαδή η κουλτούρα της δεξιάς, και η κουλτούρα της ανθρωπιάς, της αγάπης για τους απόκληρους, τους αναγκεμένους, για όλους τους ανθρώπους ανεξαιρέτως, δηλαδή η κουλτούρα της αριστεράς. Αυτήν την κουλτούρα πρέπει να προβάλει η πολιτική αριστερά, αναγνωρίζοντας ότι η κουλτούρα της δεξιάς (ως η κουλτούρα που κυριαρχεί στην κοινωνία) εμφυλοχωρεί και εντός της.

Και για να το πούμε με τον τρόπο του Βάλτερ Μπένγιαμιν, στη ζωή υπάρχουν «δύο ορχήστρες χάλκινων οργάνων»: μία είναι η στρατιωτική μπάντα που παίζει μια μουσική με απάνθρωπο χαρακτήρα, ρυθμίζοντας το ομοιόμορφο βήμα των ανθρώπων, και μία άλλη ορχήστρα που είναι «αισθησιακή και σαγηνευτική», ευαίσθητη, ανθρώπινη, που ηχεί τις χαρές του ατόμου μέσα στην ομάδα. Σήμερα, περνάει η καμουφλαρισμένη στρατιωτική μπάντα, ηχώντας τους άγριους και βάρβαρους ήχους της. Τα χάλκινα όργανα της άλλης, της ορχήστρας της ευαισθησίας, της συντροφικότητας και της αλληλεγγύης, περιμένουν τους βιρτουόζους τους.

http://artinews.gr/%CE%B7-%CE%BA%CE%BF%CF%85%CE%BB%CF%84%CE%BF%CF%8D%CF%81%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%B2%CE%B9%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%AE.html

Η κεντροδεξιά, η κεντροαριστερά και τα νέα «αναλυτικά εργαλεία»

 Ποιος είμαι; Και που να σταθώ; Διερωτήσεις και απορίες πολιτικών, δημοσιολόγων, δημοσιογράφων, διανοουμένων και ακαδημαϊκών, που αναζητούν νέα «αναλυτικά εργαλεία» για να εξηγήσουν την εποχή: την κλιματική αλλαγή, τις μεταναστεύσεις, την πανδημία, τον εγκλεισμό, την ψηφιακή επανάσταση. Η επιλογή αυτών ή των άλλων «εργαλείων» ανάλυσης της πραγματικότητας δεν είναι άμοιρη πολιτικών συνεπειών. Γι’ αυτό έχει ξεσπάσει μία ιδεολογική και θεωρητική διαμάχη στην οποία εμπλέκονται τόσο η πολιτική όσο και η πνευματική εξουσία. Έτσι η Γαλλική κυβέρνηση και ο Γάλλος πρόεδρος θεωρούν, σύμφωνα με την αμερικανική εφημερίδα The New York Times, ότι απειλείται η εθνική συνοχή και υπονομεύεται η γαλλική κοινωνία από προοδευτικές θεωρίες που προέρχονται από τα αμερικανικά πανεπιστήμια και αφορούν ζητήματα όπως η φυλή, το φύλο, η μετα-αποικιοκρατία κ.ά. Όλα αυτά ανταποκρίνονται σ’ ένα πραγματικό γεγονός, τις δυναμικές διαδηλώσεις κατά της αστυνομικής βίας στη Γαλλία, που εξηγούνται από την γαλλική δεξιά ως το αντίστοιχο των διαδηλώσεων για τη δολοφονία του Τζορτζ Φλόιντ στις ΗΠΑ. 

Έτσι παρατηρείται το παράδοξο, στα γαλλικά πανεπιστήμια, η νέα γενιά ακαδημαϊκών να μην κινείται στην ίδια κατεύθυνση με την προηγούμενη, που ήταν καταφανώς συντηρητική. Αυτή η νέα γενιά επηρεάζεται από τις «αμερικανικές ιδέες» που αναπτύσσονται στα πανεπιστήμια των ΗΠΑ, αλλά των οποίων η θεωρητική βάση είναι η «γαλλική θεωρία» της δεκαετίας του 1970 και του 1980, όπως διαμορφώθηκε από διανοητές όπως ο Michel Foucault και ο Pierre Bourdieu(αυτό εξάγεται από τον αριθμό των παραθέσεων στα προγράμματα σπουδών των αμερικανικών πανεπιστημίων). Με άλλα λόγια, η γαλλική «προοδευτική» σκέψη, η οποία είχε εκτοπισθεί από την συντηρητική, επανεισάγεται στα γαλλικά πανεπιστήμια μέσω των αμερικανικών πανεπιστημίων(ως ένα ιδιότυπο αντιδάνειο)! Όπως στα αμερικανικά, έτσι και στα γαλλικά πανεπιστήμια, ασκείται κριτική στη θεσμική μη αναγνώριση του συστημικού ρατσισμού, και αναγνωρίζεται η γενιά #MeToo, που αντιδρά τόσο στην ανδρική εξουσία όσο και στις παλαιότερες φεμινίστριες. Επίσης, αμφισβητείται το γαλλικό μοντέλο της κοσμικότητας και της ένταξης των μεταναστών από τις πρώην αποικίες της Γαλλίας.

Κι ενώ στη Γαλλία, ο Εμ. Μακρόν προβάλει την ανάγκη άμυνας των συντηρητικών Γάλλων διανοουμένων στις προοδευτικές ιδέες που έχουν αμερικανική προέλευση, στην Ελλάδα, διάφοροι συστημικοί δημοσιολογούντες και αρθρογράφοι ανακηρύσσουν την κεντροδεξιά κυρίαρχη ιδεολογική δύναμη(Τα ΝΕΑ, Ι.Κ. Πρετεντέρης, 15/2/2021)! Παραδόξως, εκκινούντες από την παλιά αρχή της πολυσυλλεκτικότητας των πολιτικών κομμάτων και του περίφημου κοινωνικού αντίστοιχου, που είναι η "μεσαία τάξη", τόσο οι δεξιοί όσο και οι "αριστεροί" στην Ελλάδα μιλούν για την ανάγκη κατάληψης του πολιτικού "κέντρου"! Κι ενώ παρ' ημίν η ιδεολογική ηγεμονία της δεξιάς επιχειρείται να κατακτηθεί με «λίστες πέτσα» και την πανεπιστημιακή αστυνομία, στη Γαλλία οι συντηρητικοί είναι πιο σοβαροί. Έτσι, προβάλλουν τις «κεντρώες» θεωρίες κάποιου πολυπράγμονα κυρίου Μπρούνο Λατούρ.

Ο Λατούρ εκκινεί από κοινές παραδοχές, όπως η «επιτάχυνση» της οικονομικής ανάπτυξης, που δεν είναι πια αποδεκτή από κανέναν. Αυτή η «μεγάλη επιτάχυνση» έχει πραγματοποιηθεί μετά τη βιομηχανική επανάσταση, τον πόλεμο του 1914, του 1945 και τη δεκαετία του 1970. Ανακύπτει, λοιπόν, το ζήτημα των ορίων εκμετάλλευσης της φύσης, που ανακαλύπτει τώρα ο Λατούρ, αλλά το έχει θέσει ο Εμ. Βαλερστάιν εδώ και πάρα πολλά χρόνια πριν. Ναι, το Covid είναι ένα απροσδόκητο και «πραγματικό» πείραμα, αλλά ακόμα κι αν θα καταφέρουμε να βγούμε από την κρίση υγείας του Covid, το οικολογικό πρόβλημα δεν θα λυθεί. Η κρίση που βιώνουμε αποκαλύπτει με προφανή τρόπο ότι η «Γαία» αντιδρά στην πίεση από την ανθρώπινη δραστηριότητα ως ζωντανός και ενεργός οργανισμός. Η λεπτή μεμβράνη της Γης πάχους μερικών χιλιομέτρων, απειλείται επειδή ο άνθρωπος έχει αλλάξει ριζικά την ατμόσφαιρα και τη γεωλογία της. Αυτό θα έχει σημαντικές συνέπειες και θα πρέπει να αλλάξει εντελώς την πολιτική του 21ου αιώνα, καθώς επιβάλλει, μια πραγματική νέα «παγκόσμια» τάξη: οι μεταναστεύσεις θα γίνουν κλιματικές μεταναστεύσεις, θα υπάρξει έκρηξη των ανισοτήτων, η ανάπτυξη του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού θα είναι όλο και πιο αβέβαιη. Είτε το θέλουμε είτε όχι, όλος ο τρόπος ζωής μας θα αλλάξει. Το Covid είναι μόνο ένα από τα πρώτα προειδοποιητικά σημάδια. «Ο περιορισμός είναι οριστικός», γράφει ο Λατούρ.

Ο Λατούρ απορρίπτει τόσο την «παγκοσμιοποίηση» όσο και την απόσυρση στο «τοπικό». Το glo-(bal)(lo)cal- επανέρχεται. Ο Ντόναλντ Τραμπ ενσάρκωσε στα μάτια του Λατούρ ένα «τέρας» λόγω της υπερσυγκέντρωσης της παγκοσμιοποίησης, της απορρύθμισης, του οικονομικού υπερφιλελευθερισμού, της απόρριψης των συμφωνιών του Παρισιού, του τείχους στα σύνορα με το Μεξικό. Ο Λατούρ απορρίπτει το «τοπικό», όταν κτίζεται πάνω στην ομοιογένεια και την εθνοτική καθαρότητα(Brexit, patrimonialization), όταν αρνείται άλλες ταυτότητες, φυλές, μετανάστες, τους ΛΟΑΤΚΙ, την ανισότητα των γυναικών. Το τοπικό δεν λύνει τα προβλήματα, η εντοπιότητα δεν προστατεύει ούτε από το Covid 19, ούτε από την τρομοκρατία, και ακόμη λιγότερο από την υπερθέρμανση του πλανήτη, γράφει ο Λατούρ.

Όλα τα παραπάνω είναι διαπιστώσεις. Το ζήτημα είναι οι λύσεις. Ο Μπάιντεν, ο Ομπάμα, ο Γκέιτς, ο Τζεφ Μπέζος και άλλοι, προτείνουν τον λεγόμενο «πράσινο καπιταλισμό». Ο Λατούρ ζητεί -με αντιφατικό και χαοτικό τρόπο- να «καλλιεργήσουμε τις προσκολλήσεις» σε μια ταυτότητα, μια κουλτούρα, στις παραδόσεις μιας κοινότητας, σ’ έναν τόπο, σ’ έναν τρόπο ζωής, ένα επάγγελμα, μια τεχνογνωσία. Μιλάει για τις «νέες μορφές ενδιαφέροντος», για το έδαφος, τη γη και την permaculture, δηλαδή ένα σύστημα μόνιμης καλλιέργειας της γης, παραγωγής τροφής και σχεδιασμού κοινοτήτων. Μόνο που το περιορίζει στην… κηπουρική.

Από τα παραπάνω συνάγεται ότι η ανάπτυξη νέων «αναλυτικών εργαλείων» είναι συνυφασμένη όχι μόνο με την ανάλυση μιας κατάστασης αλλά και με τα συμφέροντα, τους στόχους και τους σκοπούς, που θέτει κανείς. Γι' αυτό η ιδεολογική νομιμοποίηση έχει σχέση με την οπτική γωνία του καθενός, με τη θέση από την οποία "βλέπει" τα πράγματα, αν "θεάται" από "κάτω" ή από "πάνω", από τη θέση των φτωχών, των υποτιμημένων, των απόκληρων, των αφανών και του τεράστιου πρεκαριάτου, ή από τη θέση των ισχυρών. Γιατί ο εγκλεισμός, η πανδημία και η ψηφιακή επανάσταση έχουν άλλες επιπτώσεις για τους "πολλούς" και άλλες για τους "λίγους".