Το «μόμπινγκ», η σεξουαλική βία και το θέαμα της κλειδαρότρυπας

 «Εργασιακός εκφοβισμός», «σεξουαλική παρενόχληση», «μπούλινγκ», «μόμπινγκ», βία στις εργασιακές σχέσεις, βία στις κοινωνικές και τις διαφυλικές σχέσεις, η βία είναι παντού σαν σκουλήκι μες στο μήλο. Όμως αυτό δεν είναι κάτι καινοφανές, όσο και αν τα συστημικά μίντια, που εκπέμπουν σεξιστικά αίσχη τύπου «μπάτσελορ» και «Big Brother», που αποκρύπτουν τις καταχρήσεις τις αστυνομίας του Χρυσοχοΐδη, θέλουν να το προβάλουν ως τέτοιο, παριστάνοντας τους κήνσορες και τους θεράποντες! 

Πίσω από την υπερπροβολή περιστατικών εργασιακής και σεξουαλικής βίας καθώς και το «θέαμα της κλειδαρότρυπας», όπως σωστά το χαρακτηρίζει το ΣΕΗ(Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών), κρύβεται το μέγα πρόβλημα της πανδημίας, αλλά και οι αιτίες που παράγουν τα πραγματικά προβλήματα της εργασιακής και της σεξουαλικής βίας. Γιατί η σύγχρονη λογοκρισία δεν επιτυγχάνεται μόνο με τη φίμωση ή την εξαγορά των «λιστών», αλλά και με την περιθωριοποίηση ενός θέματος, που καθίσταται παρωχημένο, καθώς επικαλύπτεται από ένα άλλο, όπως, επίσης, και από τον γενικευμένο συμφυρμό.

Ποιος γνωρίζει ότι η Ελλάδα κατέχει την τρίτη θέση στην Ευρώπη στο Mobbing; Αλλά τι είναι το Mobbing; Είναι οι δομικές μορφές περιφρόνησης μέσα στους θεσμούς της κοινωνίας, όπως είναι ο εργασιακός χώρος. Mobbing είναι η εργοδοτική πίεση(«βία») που ασκείται στους εργαζόμενους και έχει ως νομιμοποιητικό πλαίσιο τον ανταγωνισμό της αποδοτικότητας. Στο πλαίσιο αυτό, οι συναδελφικές και οι συνεργατικές σχέσεις αντικαθίστανται από τις συγκρούσεις μεταξύ συναδέλφων, από το ποιος δηλαδή θα «αναγνωρισθεί» ως αποδοτικότερος από τον εργοδότη. Έτσι, ενόψει της «επιτυχίας», θεωρείται θεμιτός ο στόχος της «εξαφάνισης» του άλλου μέσω του «ψυχοτρόμου» (Mobbing), δηλαδή μέσω της άσκησης ψυχολογικής βίας. Και αυτό δεν είναι μία παραβατική παρέκκλιση μεμονωμένων προσώπων, όπως τείνει να δοθεί σήμερα η εντύπωση στην Ελλάδα, αλλά ένα γενικευμένο φαινόμενο της κουλτούρας του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού.

Η κουλτούρα του Mobbing σε συνθήκες κρίσης κλιμακώνεται όλο και πιο άγρια, αποκτώντας χαρακτηριστικά μίσους και αναξιοπρέπειας, καθώς και μιας εργασιακής συνθήκης του τύπου «να δούμε ποιος θα φαγωθεί». Σ' αυτό το περιβάλλον δεν είναι τυχαία η πολιτική αντιστοίχηση, όπως η υποβάθμιση(βλέπε διάλυση) του ΣΕΠΕ(ΣώμαΕΠιθεωρητώνΕργασίας) από την σημερινή κυβέρνηση.

Γενικά, ο «ψυχοτρόμος» λειτουργεί εκεί που ισχύει η χομπσιανή ζούγκλα, δηλαδή ο νόμος του ισχυρότερου, εκεί όπου αξιολογείται η επίτευξη του αποτελέσματος, ανεξάρτητα από τα μέσα που μετέρχεται κανείς, και όπου οι «διεστραμμένοι νάρκισσοι» είναι πανίσχυροι καθώς θεωρούνται απλώς «επιτήδειοι»! Η διαστροφή εξαπλώνεται στο χώρο εργασίας μέσω του εκφοβισμού της απόλυσης και της συνακόλουθης χειραγώγησης. Και εάν ο εργαζόμενος εμπλακεί ψυχολογικά σ’ αυτήν, γίνεται συνεργός και συνένοχος, δηλαδή θύμα και θύτης ταυτόχρονα.

Σ’ αυτή τη διαστροφική διαδικασία η μοναδική δοκιμασμένη άμυνα των εργαζομένων είναι η οργανωμένη αντίσταση, η συναδελφικότητα και η απόρριψη της κανιβαλικής κουλτούρας του άγριου ατομικού ανταγωνισμού. Και ο μοναδικός τρόπος για να ισχύσει ξανά η συντροφικότητα και όχι το «ο θάνατός σου η ζωή μου», για να ισχύσει η συλλογικότητα και όχι το «πάτα τον στο λαιμό πριν σε πατήσει», είναι η αλλαγή του συσχετισμού των αξιακών δυνάμεων στους χώρους εργασίας και στην ίδια την κοινωνία. Χρειάζονται δηλαδή ισχυρά συνδικάτα που δεν θα επιτρέπουν το mobbing και θα επιβάλλουν τον θεσμικό έλεγχο. Αλλά για να συμβεί κάτι τέτοιο, τα συνδικάτα δεν θα πρέπει να είναι εργοδοτικά, δεν θα πρέπει να είναι εξωνημένα. Συγχρόνως, όμως, απαιτείται και το πολιτικό και πολιτιστικό αντίστοιχο, χρειάζεται, δηλαδή, μια Αριστερά που τα μέλη της δεν θα είναι "ανταγωνιστικοί κανίβαλοι", αλλά θα υιοθετούν στην πράξη μια κουλτούρα της αλληλεγγύης και της συντροφικότητας με όλους τους ανθρώπους χωρίς διακρίσεις...

Τζεφ Μπέζος: Τι κρύβεται πίσω από τη... φιλανθρωπία του;

 Τι κρύβεται πίσω από την παραίτηση του Τζεφ Μπέζου από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου της Amazon;

Στην επιστολή που απηύθυνε στους υπαλλήλους του, ο Τζεφ Μπέζος διευκρινίζει ότι παραιτείται από τη θέση του ως Διευθύνων Σύμβουλος της Amazon προκειμένου να είναι σε θέση να επικεντρωθεί στα φιλανθρωπικά του έργα! Το μοντέλο «να σε κάψω Γιάννη, να σ’ αλείψω λάδι» είναι πολύ παλιό.

Η ανακοίνωση της απόσυρσης του Τζεφ Μπέζος συνέπεσε με την κυκλοφορία των τριμηνιαίων αποτελεσμάτων της Amazon, σύμφωνα με τα οποία, εν μέσω της πανδημίας, ο γίγαντας του ηλεκτρονικού εμπορίου ξεπέρασε τα 100 δισεκατομμύρια δολάρια σε έσοδα για πρώτη φορά στην ιστορία του και είδε τα κέρδη του να διπλασιάζονται το τέταρτο τρίμηνο του 2020.

Η… φιλανθρωπία

Πέρυσι, για την ακρίβεια τη Δευτέρα 17 Φεβρουαρίου, στο λογαριασμό του στο Instagram, ο ιδιοκτήτης της Amazon έγραφε για τη δημιουργία του "Bezos Earth Fund", που θα διαθέτει ένα κεφάλαιο 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων προκειμένου να καταπολεμήσει την κλιματική αλλαγή! Ορυμαγδός στα μίντια με πρώτη την Washington Post, την εφημερίδα ιδιοκτήτης της οποίας είναι ο Μπέζος: Μέγας ευεργέτης, μεγάλος φιλάνθρωπος, ευαίσθητος οικολόγος που δίνει ένα απίστευτο ποσό για τη «σωτηρία του πλανήτη». Ποιος; Αυτός που απείλησε με απόλυση εργαζόμενους στην Amazon, επειδή μίλησαν για τον καταστροφικό ρόλο της εταιρείας στην κλιματική αλλαγή!

Τι συμβαίνει λοιπόν; Κάποιοι μιλούν για μια προσπάθεια «πράσινου ξεπλύματος», άλλοι για μια ειλικρινή προσπάθεια. Ούτε το ένα ούτε το άλλο συμβαίνει. Στην πραγματικότητα πρόκειται για μία τεράστια επένδυση με στόχο το κέρδος, με επικοινωνιακό προπέτασμα την «οικολογική ευαισθησία». Ο "πράσινος καπιταλισμός" σε πλήρη ανάπτυξη.

«Έχουμε ήδη δει άλλους ιδρυτές μεγάλων εταιρειών του Διαδικτύου να έχουν αποχωρήσει από τις καθημερινές ευθύνες τους, όμως οι περιουσίες τους αυξήθηκαν…», σημειώνει η εφημερίδα New York Times.

Το Bloomberg αναφέρει ότι υπήρξε σύγκρουση συμφερόντων μεταξύ των εταιρειών του Μπέζος. Έτσι, η κατοχή της Washington Post εξόργισε τον Ντόναλντ Τραμπ και κόστισε στην Amazon ένα συμβόλαιο αξίας 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων με το αμερικανικό Πεντάγωνο.

Ο Τζεφ Μπέζος θέλει επίσης να αποχωρήσει από την Amazon επειδή το Κογκρέσο των ΗΠΑ επιδιώκει να περιορίσει ριζικά την τεράστια ισχύ των εταιρειών του διαδικτύου(GAFA). «Τις επόμενες δεκαετίες… δεν θα είναι πλέον ο Μπέζος αλλά ο Άντι Τζέσι, ο διάδοχός του, ο οποίος θα πρέπει να εξηγήσει στο Κογκρέσο το γεγονός ότι η Amazon έχει πάρα πολλή μεγάλη ισχύ», σχολιάζει το Vox. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα μεγάλα αφεντικά του διαδικτύου, όταν καλούνται στην αντιμονοπωλιακή επιτροπή του Κογκρέσου, χρησιμοποιούν επιχειρήματα, όπως αυτό του αφεντικού του Facebook, που δικαιολογεί το μέγεθος του δικτύου του, αντιπαραθέτοντας το αντίπαλο δέος, την Κίνα! Και ότι το Facebook είναι μια «περήφανη αμερικανική εταιρεία» που δεν θα είχε πετύχει χωρίς «νόμους που ενθαρρύνουν τον ανταγωνισμό και την καινοτομία»(Courrier International). Τι διαφορετικό λένε οι οπαδοί του Τραμπ;

Το μοντέλος Γκέιτς

Ο Τζεφ Μπέζος έρχεται δεύτερος. Είχε προηγηθεί ο Μπιλ Γκέιτς. Ο Γκέιτς και η γυναίκα του Μελίντα πριν αρκετά χρόνια «είδαν» την φιλανθρωπία (όπως τώρα την κλιματική αλλαγή) με όρους επιχειρηματικούς, δίκην δηλαδή βιομηχανίας φιλανθρωπιών(charity must be considered as an industry). Για να γίνει εύκολα αντιληπτό τι συμβαίνει, αρκεί να πούμε ότι στη Νιγηρία το ίδρυμα Γκέιτς επένδυσε σε μία μεγάλη καμπάνια εναντίον της μόλυνσης του περιβάλλοντος αλλά και τη φαρμακευτική περίθαλψη των μικρών παιδιών. Θεάρεστο έργο θα έλεγε κανείς. Τα παιδιά, όμως, που αντιμετώπισαν τα σοβαρά αναπνευστικά προβλήματα και χρειάστηκαν την φαρμακευτική φροντίδα των Γκέιτς ήταν αυτά που κατοικούσαν σ’ ένα χωριό δίπλα στις εγκαταστάσεις της πετρελαϊκής εταιρείας ENI, στην οποία ο Μπιλ και η Μελίντα είναι μέτοχοι!

Το ζεύγος των… φιλανθρώπων Γκέιτς υπολογίζεται ότι είχε επενδύσει το 2009, 128 εκατομμύρια δολάρια για την προστασία του περιβάλλοντος και 2 δις δολάρια στη «φιλανθρωπία». Συγχρόνως δαπάνησαν 428 εκατομμύρια για να αγοράσουν μετοχές στις πετρελαϊκές εταιρείες Shell, Exxon Mobil, Chevron, Total, που δημιούργησαν το περιβαλλοντικό πρόβλημα. Στη συνέχεια δαπάνησαν 12 δις δολάρια σε προγράμματα δημόσιας υγείας και σε φαρμακευτικές βιομηχανίες(GSK, MERCK).

Όμως η αιχμή του δόρατος είναι η «συμμετοχική» εταιρεία GAVI που ίδρυσε η οικογένεια Γκέιτς το 2000, επιχειρώντας να κινητοποιήσει νέες πηγές και να δημιουργήσει ένα δίκτυο από κυβερνήσεις, φαρμακευτικές εταιρείες, ινστιτούτα έρευνας, την Παγκόσμια Τράπεζα κ.ά. Όταν ιδρύθηκε η GAVI, οι τιμές των φαρμάκων ήταν σε χαμηλά επίπεδα στις φτωχές χώρες και συνεπώς αυτά ήταν προσιτά. Σήμερα, τα φάρμακα έχουν αυξηθεί όσο ποτέ άλλοτε στην Αφρική, το ίδιο όμως και η παιδική θνησιμότητα.

Πίσω από τις δήθεν φιλανθρωπίες των Γκέιτς και του Μπέζος είναι τα έξι εκατομμύρια των νεκρών στο ανατολικό Κονγκό, στην περιοχή Κίβου, όπου βαριά οπλισμένες φασιστικές, παραστρατιωτικές οργανώσεις χρησιμοποιούν μικρά παιδιά για την εξόρυξη κολτανίου, ορυκτού που είναι απαραίτητο για τα κινητά τηλέφωνα, τα τάμπλετς, τις φωτογραφικές μηχανές και άλλα προϊόντα των πολυεθνικών εταιρειών Nokia, Samsung, LG, Bayer κ.ά. Κανείς δεν θα μιλήσει γι’ αυτά τα παιδιά. Διότι το δίκτυο των καπιταλιστών… φιλανθρώπων, η Παγκόσμια Επιτροπή Προσαρμογής, ελέγχει την παγκόσμια ενημέρωση.

Είναι πρόδηλο ότι αυτοί που κερδίζουν «προσαρμοζόμενοι» στις συνθήκες της κλιματικής αλλαγής είναι οι ίδιοι που την προκαλούν, είναι ο Μπιλ Γκέιτς, η σύζυγός του, ο Τζεφ Μπέζος  και όλοι οι άλλοι, που παρουσιάζονται ως οι ευεργέτες της ανθρωπότητας! Στην πραγματικότητα είναι οι χρυσοκάνθαροι του πλανήτη… Οι δημιουργοί της κλιματικής βαρβαρότητας έρχονται τώρα με το φωτοστέφανο του… φιλάνθρωπου και σωτήρα!

1821: Όταν η Εκκλησία αποκαλούσε τον Σουλτάνο ελευθερωτή!

 Ο μητροπολίτης Άρτας Ιγνάτιος Α θεωρείται ότι είναι ο υπεύθυνος για την σφαγή των Πρεβεζάνων -φίλων των Γάλλων δημοκρατικών- στη Σαλαώρα από τον Αλή πασά. Κάποιοι θεωρούν ότι ο δεσπότης εξαπατήθηκε από τον Αλή. Πιο σωστό ιστορικά είναι το επιχείρημα σύμφωνα με το οποίο ο μητροπολίτης Άρτας υπηρετούσε την πολιτική του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως.

Ο ευνοϊκά διακείμενος προς τον Ιγνάτιο, ιστορικός Εμμαν. Γ. Πρωτοψάλτης αναφέρει στην μονογραφία του για τον μητροπολίτη Άρτας ότι ότι ο Πατριάχης Γρηγόριος Ε με εγκύκλιό του τον Σεπτέμβριο του 1798 «ηυλόγει πάσαν σύμπραξιν μετά Ρωσοτούρκων» προκειμένου να εκδιωχθούν οι Γάλλοι δημοκρατικοί, που είχαν καταργήσει τους τίτλους των ευγενών στα Επτάνησα και κήρυσσαν την αθεΐα. Οι Γάλλοι παρουσιάζονταν στην εγκύκλιο ως όργανα του διαβόλου, «οι δε Ρώσοι και Τούρκοι ως ελευθερωταί, ερχόμενοι δια των στόλων των ν’ αποδώσωσιν εις τους κατοίκους των νήσων την ειρήνην, την αυτονομίαν και την ευημερίαν, υπό την προστασίαν των δύο συμμάχων αυτοκρατόρων».

Με δεύτερη εγκύκλιό του, την ίδια χρονική περίοδο, ο Πατριάρχης καλεί τους Επτανήσιους να εξεγερθούν «κατά των αθέων Φραντζέζων» και να συνενωθούν μετά των Ρωσοτουρκικών δυνάμεων «προς παντελή κατατρόπωσιν και αφορισμόν των αντιθέων Γάλλων». Συμβουλεύει στη συνέχεια «τους Ιονίους, μετά την κατατρόπωσιν των Γάλλων, να προσφέρουν υποταγήν εις τον Σουλτάνον εξασφαλίζοντες αυτονομίαν και ελευθερίαν…»!  

Πρωταρχικός αντίπαλος συνεπώς ήταν οι Γάλλοι. Ενώ ο Σουλτάνος ήταν ελευθερωτής! Οι Γάλλοι που είχαν καταλάβει τα Επτάνησα δεν ανέτρεψαν μόνο «τα δικαιώματα και τους τίτλους των ευγενών», κατάργησαν και τις θρησκευτικές πεποιθήσεις, επιζητώντας «να καθιερώσουν νέας ιδέας και νέα ήθη κατά το πνεύμα της Γαλλικής επαναστάσεως», γράφει ο Γρηγόριος. Ο Πατριάρχης, μάλιστα, εξέδωσε την «Χριστιανικήν Απολογίαν», την οποία απέστειλε σε όλους τους μητροπολίτες, καλώντας τους να προστατέψουν το «ποίμνιό» τους από «την φθοροποιόν νεωστί αναφανείσαν λύμην(σ.σ. συμφορά)»!

Η συμμαχία, συνεπώς, του μητροπολίτη Άρτας Ιγνάτιου Α με τον Αλή πασά και οι συνέπειές της (εκδίωξη Γάλλων, σφαγή Πρεβεζάνων, επίθεση κατά των Σουλιωτών κ.ά.) ήταν πάντα στο πλαίσιο των πατριαρχικών εντολών, όπου η συμφορά ήταν οι Γάλλοι δημοκρατικοί, ενώ ο Σουλτάνος ήταν ελευθερωτής!

Όταν, συνεπώς, ο ανώνυμος συγγραφέας της «Ελληνικής Νομαρχίας» γράφει ότι «Ο Άρτης (Ιγνάτιος) ηπάτησε και επρόδωσε τους ήρωας Σουλιώτας…»(Ο Ιγνάτιος με εγκύκλιό του απειλούσε με αφορισμό όποιον βοηθήσει τους Σουλιώτες), ή ότι «ο Άρτης, ο Γρεβενών και ο Ιωαννίνων είναι οι πρώτοι προδόται του τυράννου…», παραβλέπει ότι αυτό δεν ήταν η ατομική συμπεριφορά «προδοτών» μητροπολιτών, αλλά η κατευθυντήρια γραμμή του Πατριαρχείου.

Κατά τα άλλα, η σύνδεση των μητροπολιτών με την αυλή του Αλή πασά ήταν ισχυρότατη. Ο σοβαρός υποστηρικτής του Ιγνάτιου, ο Εμμαν. Γ. Πρωτοψάλτης, παραθέτει μια σειρά από μαρτυρίες σύμφωνα με τις οποίες οι τρεις μητροπολίτες ήταν «ασελγείς, άσωτοι εις το άκρον, μοιχοί, πόρνοι και αρσενοκοίται φανεροί»(Ελληνική Νομαρχία). Ο Γερμανός περιηγητής Bartholdy γράφει για το ταξίδι το 1803 στην Ελλάδα: «Κατά την παραμονήν μου εις Ιωάννινα παρέστη εν των οίκω του πρωτοτόκου υιού του Αλή, Μουχτάρ πασά, εις οργιώδη συναναστροφήν, της οποίας μετείχεν ο αρχιεπίσκοπος Άρτης Ιγνάτιος, όστις απολαύει μεγάλης ευνοίας παρ’ όλη τη οικογενεία των πριγκίπων τούτων»(σ.σ. Λέγεται ότι ο Μουχτάρ ειδοποίησε τον Ιγνάτιο ότι ο πατέρας του, Αλή πασάς, θέλει να τον σκοτώσει). Ο Άγγλος στρατιωτικός και περιηγητής William Leake, που συνάντησε τον Ιγνάτιο στην Άρτα τον Ιούνιο του 1805, τον χαρακτηρίζει ιεράρχη «μεγάλης επιβολής», αλλά «διεφθαρμένον» και ο οποίος «εκτελεί τας απανθρώπους διαταγάς ενός εγωιστού και άνευ ηθικών αρχών Τυράννου». Περιγράφει μάλιστα την μητρόπολη όπου κατοικεί ο Ιγνάτιος ως «κατοικία πλούσιου αγά».     

Είναι αλήθεια ότι ο Αλή πασάς θέλησε στη συνέχεια να σκοτώσει τον Ιγνάτιο, ο οποίος κατέφυγε στην Κέρκυρα μετά την ειδοποίηση του Μουχτάρ. Αλλά και στην Κέρκυρα έστειλε ο Αλή πασάς να τον δολοφονήσουν. Το ίδιο έκανε αργότερα και στην Πίζα, όπου έστειλε κάποιον ονόματι Γενοβέζο. 

Ο Ιγνάτιος πέθανε ξαφνικά το 1828 από άγνωστη ασθένεια και αιμορραγίες. Περίεργος θάνατος. Τη στιγμή μάλιστα που ετοιμαζόταν να επιστρέψει στην Ελλάδα, όπου ήδη βρίσκονταν ο φίλος και συνεργάτης του Ι. Καποδίστριας, ο οποίος λίγο αργότερα δολοφονήθηκε.   

Όμως ο «κύκλος της Πίζας» είναι μια σημαντική αλλά άγνωστη ιστορία της ελληνικής επανάστασης, στην οποία ο Ιγνάτιος κατέχει πρωταγωνιστικό ρόλο. Η σημασία του είναι ίσης σημασίας για την ελληνική επανάσταση με αυτή της Φιλικής Εταιρίας. Έχει, μάλιστα, ενδιαφέρον η παράλληλη σχέση, οι συνδέσεις αλλά και οι αντιπαραθέσεις της Φιλικής Εταιρείας με τον «κύκλο της Πίζας», καθώς και η αντανάκλαση αυτών των αντιθέσεων στο εσωτερικό του νεοσύστατου κράτους…

Συνεχίζεται

Ο Αλή πασάς, ο Ιγνάτιος Α και η σφαγή στη Σαλαώρα

 Η παρουσία του Ιγνάτιου, μητροπολίτη Άρτας, στο πλευρό του Αλή πασά είναι ιστορικά αναμφισβήτητη. Εντοπίζεται κατά τα τέλη Σεπτεμβρίου ή αρχές Οκτωβρίου 1798 στη διάρκεια της εκστρατείας του Αλή πασά κατά των γαλλικών δημοκρατικών δυνάμεων,  που κατείχαν τον εδαφικό θύλακα Πάργας-Πρέβεζας-Βόνιτσας.

Στις 6 Οκτωβρίου 1798, στρατιωτικό σώμα του Αλή πασά καταλαμβάνει το Βουθρωτό, το οποίο η γαλλική φρουρά του, υπό τον στρατηγό Chabot υπερασπίσθηκε σθεναρά, αλλά τελικά το εγκατέλειψε, αφού κατέστρεψε κάποια οχυρωματικά έργα για να δυσκολέψει την εγκατάσταση και σταθεροποίηση των δυνάμεων του Αλή πασά. Οι Γάλλοι επικέντρωσαν την αμυντική τους προσπάθεια στην Πρέβεζα και την αρχαία Νικόπολη, όπου αναγέρθηκαν οχυρωματικά έργα και προωθήθηκε μια δύναμη 700 ανδρών για να εμποδίσει τον Αλή πασά. Τη δύναμη αυτή την αποτελούσαν 440 Γάλλοι, 60 Σουλιώτες υπό τον παλαιό αρματολό Χριστάκη Καλόγερο, ο οποίos στη συνέχεια για άγνωστο λόγο εγκατέλειψε τη θέση του, και 200 Πρεβεζάνοι της τοπικής πολιτοφυλακής που τελούσε υπό τις διαταγές του υποστράτηγου La Salcete. Ο Αλή πασάς επικεφαλής επίλεκτων δυνάμεων είχε στήσει το στρατηγείο του στο χωριό Λούρος, απ' όπου διηύθυνε την επίθεση κατά του γαλλικού οχυρού της Νικόπολης. Ο Χριστόφορος Περραιβός μιλάει για 4.000 «πεζικόν και καβαλαρίαν».  

Μετά τη μάχη στην Νικόπολη, ακολούθησε η Πρέβεζα και η σφαγή των αμυνομένων, την οποία ακολούθησε στη συνέχεια η σφαγή των κατοίκων. Η πόλη παραδόθηκε στις φλόγες. Μία ομάδα πολιτοφυλάκων και άλλων γαλλόφιλων κατοίκων της Πρέβεζας είχαν καταφύγει απέναντι στο Άκτιο (Πούντα) για να σωθούν. Με εντολή του Αλή πασά στις 13 Οκτωβρίου 1798, ο Ιγνάτιος πηγαίνει στη Βόνιτσα για να πείσει τους κατοίκους και τους φυγάδες Πρεβεζάνους να εγκαταλείψουν τους Γάλλους και να συμμαχήσουν με τον Αλή πασά, κάτι που κατά τον Χριστόφορο Περραιβό έγινε χωρίς δυσκολία. Οι λίγοι Γάλλοι της Βόνιτσας αποχώρησαν χωρίς αντίσταση, ενώ η πόλη δήλωσε υποταγή στον Αλή πασά. Κατά την επιστροφή του ο Ιγνάτιος συναντά τους παραπάνω Πρεβεζάνους, που προσέρχονται και τον παρακαλούν να τους βοηθήσει. Ο Περραιβός που αναφέρει το συμβάν συνεχίζει: «Αυτός [ο Ιγνάτιος] τους δέχθηκε, λέγοντάς τους να έλθουν μαζί του, και θέλει ζητήση την συγχώρησιν από τον πασά- αυτόν τον λόγον ακούσας ένας Τούρκος, οπού ήταν μαζί του, τω είπεν, ότι να μη τους παρρουσιάση· επειδή ήτον το ίδιον σαν να τους επήγαινεν εις το μακελλείον· παρήκουσεν όμως τους  λόγους του Τούρκου, όθεν ο μεν Τούρκος σπλαχνισθείς αυτούς και λαβών εις το πλοίον του óσους εχώρει τους επέρασεν εις την αντίκρυ μεγάλην ξηράν και τους είπε να φύγουν από πρόσωπον του πασιά, ο δε Ιγνάτιος λαβών τους εναπολειφθέντας τους επρόσφερεν εις τον φίλον του ως δώρα, ο οποίος τη δευτέρα ημέρα εξανάβαψε την γη από τα αθώα αυτών αίματα.»

 Ο Πουκεβίλ δίνει μια αρκετά αποκλίνουσα παραλλαγή, επιβαρυντική επίσης για τον Ιγνάτιο. Κατά τον Πουκεβίλ, ο oπoίos αποσιωπά την αποστολή του Ιγνάτιου στη Βόνιτσα, ο Αλή πασάς έστειλε στις 13 Οκτωβρίου τον Δεσπότη της Άρτας στους συγκεντρωμένους στην Πούντα (Άκτιο) φυγάδες της Πρέβεζας, με την υπόσχεση συγχώρεσης αν ξαναγύριζαν στην πόλη τους. Ο Ιγνάτιος φαίνεται, κατά τον Πουκεβίλ πάντοτε, να πείσθηκε από την υπόσχεση του Αλή πασά και στη συνέχεια έπεισε και τους φυγάδες τους οποίους οδήγησε στη Σαλαώρα, σημείο που είχε εγκατασταθεί ο Αλής κατά τις δύο κρίσιμες ημέρες (13 και 14 Οκτωβρίου), δηλαδή μεταξύ της εισόδου του Μουχτάρ στην Πρέβεζα - 12 Οκτωβρίου- και την είσοδο του ίδιου του Αλή πασά στις 14 Οκτωβρίου. Εκεί, στη Σαλαώρα, στις 13 Οκτωβρίου 1798 γράφεται το δεύτερο μέρος της καταστροφής της Πρέβεζας. Ο Αλή πασάς αθετεί την υποτιθέμενη συμφωνία με τον Ιγνάτιο και κατ' επέκταση με τους παραδοθέντες Πρεβεζάνους, τους οποίους και αποκεφαλίζει. Τα θύματα της αποτρόπαιας πράξης ανέρχονται σε 200 ενήλικους άνδρες που αποκεφαλίστηκαν και σε 500 γυναίκες και παιδιά που εξανδραποδίστηκαν. Ο Περραιβός μιλάει για άστοχη ενέργεια του Ιγνάτιου και ο Πουκεβίλ για εξαπάτηση του Δεσπότη από τον Αλή πασά. Το νόημα και τα όρια της συμμετοχής του, οι προθέσεις και οι συνθήκες της εξαπάτησής του από τον εμπόλεμο Αλή κ.ά., δεν θα πάψουν να έρχονται στην επιφάνεια κάθε φορά που θα γίνεται λόγος για τα συμβάντα και για το πρόσωπο του. Για πολλούς, ο πολιτικός και ιδεολογικός αντιγαλλισμός του Ιγνάτιου είναι συναφής με την αντιπαλότητα του Οικουμενικού Πατριαρχείου εναντίον των άθεων, δημοκρατικών Γάλλων και ταυτίζεται με τα οθωμανικά συμφέροντα στην περιοχή…

*Θυμίζουμε ότι με τη συνθήκη του Καμποφόρμιο (Οκτ. 1797) και τα Επτάνησα πέραασαν στην κυριαρχία των δημοκρατικών Γάλλων, που καταργούν τα προνόμια των ευγενών. Αυτοί, φοβούμενοι για την απώλεια των περιουσιών τους και συμμαχώντας με τον κλήρο, υπονομεύουν τη γαλλική εξουσία. Μεταξύ Οκτωβρίου 1798-Μαρτίου 1799 τα ρωσο-τουρκικά στρατεύματα καταλαμβάνουν τα Επτάνησα και αποκαθιστούν τους ευγενείς.

Χάξλεϋ: Όταν στους σκλάβους θα αρέσει η σκλαβιά

 O Άλντους Χάξλεϋ (26.7.1894) είναι ο συγγραφέας του προφητικού βιβλίου επιστημονικής φαντασίας «Ο θαυμαστός καινούργιος κόσμος» και αυτός που είπε: «Μόνο ένα μεγάλο λαϊκό κίνημα υπέρ της αποκέντρωσης της εξουσίας και της αυτοοργάνωσης μπορεί να σταματήσει τη σημερινή τάση προς ολοκληρωτισμό. Ένα πραγματικά αποτελεσματικό ολοκληρωτικό κράτος θα είναι αυτό στο οποίο το ισχυρό διευθυντήριο των πολιτικών αρχηγών και της στρατιάς των μάνατζερ ελέγχουν έναν πληθυσμό σκλάβων χωρίς να χρειάζεται να ασκήσουν εξαναγκασμό, γιατί θα τους αρέσει η σκλαβιά τους. Και το να τους αρέσει η σκλαβιά τους έχει ανατεθεί από τα σημερινά ολοκληρωτικά κράτη σε υπουργεία προπαγάνδας, στους εκδότες και τους μηντιάρχες και στους δασκάλους και καθηγητές.»(1962, ένα χρόνο πριν πεθάνει ο Α.Χ.)

Ο Θαυμαστός καινούργιος κόσμος του Α. Χ. είναι ο «Brave New World» (Σαίξπηρ: «Τρικυμία»), που αναφέρεται, όπως επισημαίνει ο Τεοντόρ Αντόρνο, στον Νέο Κόσμο, την Αμερική, το εργαστήρι της κοινωνίας του μέλλοντος.

Ο νέος «θαυμαστός κόσμος» είναι μια ταξική κοινωνία που υφίσταται ένα ολοκληρωτικό καθεστώς, όπου δεν υπάρχει οικογένεια, έχει απαλειφθεί η ιστορική μνήμη και υπάρχει ένας γενικευμένος ηδονισμός ως τρόπος ζωής. Όλα είναι ρευστά και δεν υπάρχει καμία δέσμευση καθώς ‘Όλοι ανήκουν σε όλους’. Η αναπαραγωγή του ανθρώπινου είδους δεν γίνεται με φυσικό τρόπο αλλά στα κρατικά εργαστήρια, με τη μέθοδο του κλωνισμού, και ανάλογα με την ποσότητα οξυγόνου που παρέχεται στα έμβρυα παράγονται πέντε τύποι ανθρώπων: οι Άλφα, οι Βήτα, οι Γάμμα, οι Δέλτα και οι Έψιλον. Δεδομένου λοιπόν ότι οι ικανότητες και η ευφυΐα προκαθορίζονται, ο καθένας κάνει τη δουλειά για την οποία είναι βιολογικά προορισμένος και έτσι οι αποτυχίες και οι διαψεύσεις ανήκουν στο παρελθόν.

Ο ηδονισμός είναι το νόημα και ο τρόπος ζωής των όντων αυτού του νέου κόσμου. Το σεξ είναι ελεύθερο και μάλιστα η πολιτεία το προπαγανδίζει με το σύνθημα «οι πάντες ανήκουν στους πάντες»(η κοινοκτημοσύνη σε όλο της το μεγαλείο), παρέχοντας μάλιστα και νέες μορφές ηδονής.  Όλοι παίρνουν ένα ναρκωτικό που αποκαλείται «σόμα» και τους δημιουργεί αισθήματα ευφορίας. Στην κοινωνία τούτη έχουν εξαλειφθεί οι αρρώστιες. Δεν υπάρχει πόνος, πείνα και δυστυχία. Άρχοντας αυτού του παγκόσμιου κράτους των νέων ηλιθίων είναι κάποιος Μουσταφά Μοντ. Αυτός είναι ο δεύτερος κεντρικός ήρωας, αλλά είναι Άγριος, ένα κατάλοιπο του σαιξπηρικού κόσμου(δηλαδή ο τελευταίος «άνθρωπος»), που δεν αντέχει την κοινωνία των αυτομάτων και αυτοκτονεί.

Το 1908 ο Άντους Χάξλεϋ γράφεται στο Κολλέγιο Ήτον. Τότε προσβάλλεται από κερατίτιδα και τυφλώνεται. Το όνειρό του να γίνει κι αυτός επιστήμονας παίρνει τέλος. Ωστόσο αντιμετωπίζει το δυστυχές αυτό γεγονός με γενναιότητα. Μαθαίνει τη μέθοδο Braille και επίσης βρίσκει κάποια παρηγοριά στο πιάνο στο οποίο είχε ήδη αποκτήσει ιδιαίτερη ικανότητα. Την ίδια χρονιά πεθαίνει η μητέρα του. Από το 1913 φοιτά στο Balliol College του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης.

Στα φοιτητικά του χρόνια επιτυγχάνει την μερική ίαση της της τυφλότητάς του. Και λίγο πριν το τέλος των σπουδών του θα γνωρίσει την Λαίδη Ottoline Morrell, στο φιλολογικό σαλόνι της οποίας σύχναζαν πρόσωπα όπως ο Ντ. Χ. Λώρενς, ο Μπέρτραντ Ράσελ, η Κάθριν Μάνσφιλντ και ο Τζον Μίντλετον Μάρεϋ. Εκεί επίσης γνώρισε και ερωτεύτηκε την πρώτη του γυναίκα Maria Nys, που ήταν βελγίδα πρόσφυγας.

Ο Άλντους Χάξλεϋ αποφοίτησε από την Οξφόρδη με διάκριση και άρχισε να ψάχνει τρόπους βιοπορισμού του. Το 1917 δούλεψε για λίγους μήνες στο Γραφείο Πολέμου και το 1918 δίδαξε στο Ήτον. Πηγαίνει στο Λονδίνο όπου αρχίζει να δημοσιογραφεί σε λογοτεχνικές στήλες, όπως στην Athenaeum που εξέδιδε ο Τζ.Μ.Μάρεϋ. Κάποια από τα άρθρα αυτά εκδόθηκαν το 1923 στη συλλογή "On The Margin". Το 1918 παντρεύεται την αγαπημένη του Μαρία Νις και δύο χρόνια αργότερα γεννιέται ο γιός τους Μάθιου. Μετά τα "Crome Yellow" και "Antic Hey" ο Χάξλεϋ έγινε αρκετά γνωστός οπότε εγκατέλειψε την δημοσιογραφία και το Λονδίνο για πιο ηλιόλουστους τόπους, όπου θα γράψει τη μεγάλη δυστοπία του!

Χάξλεϋ ή Όργουελ;

Τελικά, ποιος, άραγε, έχει δίκιο, ο Χάξλεϊ ή ο Όργουελ; Διερωτάται ο Νιλ Πόστμαν στο βιβλίο του "Τηλεόραση, ο πολιτισμός του θανάτου". Ο τελευταίος θεωρούσε την τηλεόραση ως κρίσιμο εργαλείο για το νέο πολιτισμό και το νέο ολοκληρωτισμό. Κι αυτό γιατί η τηλεόραση συνιστά μία «μεταφορά»(metaphora), και η μεταφορική λειτουργία της συνίσταται στους συμβολισμούς των πληροφοριών της, τις πηγές, την ποιότητα και την ταχύτητα της ενημέρωσης και το περιβάλλον μέσα στο οποίο παράγονται οι ειδήσεις. Με την μεταφορική της λειτουργία η τηλεόραση ποιεί πολιτισμό, διότι μεταβάλλει ριζικά τον τρόπο και το περιεχόμενο του δημόσιου διαλόγου· «έναν πολιτισμό που απομυζούν τα χάχανα» και ο νηπιακός λόγος των δημόσιων συζητήσεων, έναν πολιτισμό συνεχών κύκλων ευτελούς ψυχαγωγίας και γι’ αυτό ικανό να εξαλείψει τον πολιτισμό. Ο Νιλ Πόστμαν παραδέχεται ότι υφίστανται οι πολιτισμοί-φυλακές και οι μηχανισμοί ελέγχου της σκέψης όπως ακριβώς τις περιέγραψε ο  Όργουελ, ότι ο σύγχρονος πολιτισμός χαρακτηρίζεται από την υπερπληροφόρηση που «πνίγει» την αλήθεια μέσα στο «θόρυβο» και τη σύγχυση - γεγονός που καθιστά άχρηστη την απαγόρευση- καταλήγοντας στην καταξίωση της κοινοτοπίας, των «σκουπιδιών» και του ανεξάντλητου χάχανου. Σήμερα, βασανιζόμαστε, όπως ο πληθυσμός στο «Θαυμαστό Καινούργιο Κόσμο» του Χάξλεϋ, όχι γιατί γελάμε αντί να σκεφτόμαστε, αλλά γιατί δεν ξέρουμε ούτε γιατί γελάμε ούτε για ποιο λόγο έχουμε σταματήσει να σκεφτόμαστε. 
«Σκέπτομαι» έγραφε για τις ΗΠΑ ο Νόρμαν Μέιλερ(Μάγισσα τέχνη) ότι «αυτή την πλούσια και ισχυρή χώρα… αυτή την εταιρική γη δίχως ενστικτώδη αντίδραση στην αισθητική που τώρα διέδιδε σε ολόκληρο τον κόσμο, τη χειρότερη εφαρμοσμένη αισθητική στην ιστορία του κόσμου… αυτή τη λαίμαργη δημοκρατία που κατέψυξε το φαΐ της προτού το κάψει... αυτή τη σαδιστικά επαναστατημένη Δημοκρατία που τις άρεσαν τα πέτσινα, τα σαδομαζοχιστικά... ναι, αυτή η Αμερική, η τρομοκρατημένη, κάλλιστα χρειαζόταν την τηλεόραση - είμαι εδώ για να σε νεκρώσω, το χρειάζεσαι!»
Για την τηλεόραση τα πάντα είναι η στιγμή, όλα είναι στιγμιαία και ταυτόχρονα. Το πνεύμα δεν είναι πια παρά η οργανωμένη νοημοσύνη, η δεξιοτεχνία, η άσκηση καθώς και η ευτελής χρησιμοθηρική εξυπνάδα. Η κουλτούρα ως καλλιέργεια δεν είναι παρά μια επίφαση που χρησιμεύει ως άλλοθι έναντι των βαρβάρων, που είναι οι απόκληροι, οι μετανάστες. Η τηλεόραση διχοτομεί απόλυτα τη φαντασία, που χάνει τις αποχρώσεις, παύοντας να είναι φαντασία. Απομένει έτσι μόνο ο δαιμονισμός που είναι «η μιλιά της βουβαμάρας»(Κίκεργκωρ) του αποβλακωμένου και χειραγωγημένου ιδιώτη και ο ζωώδης ηδονισμός ως το νόημα της ζωής του, όπως είχε προβλέψει ο Άλντους Χάξλεϊ, αυτός που είπε ότι "Μπορεί αυτός ο κόσμος να είναι η κόλαση κάποιου άλλου πλανήτη."

 

Η απάντηση στο νέο ολοκληρωτισμό

 Νέες τεχνολογίες, νέοι τρόποι επικοινωνίας, ναρκισσισμός(όπως λέγεται σήμερα ο υπερ-ατομικισμός και η υπερτροφία του Εγώ), πλήρης έλεγχος των προσωπικών δεδομένων(data), διαμόρφωση όχι μόνο των αναγκών αλλά και των προσωπικών πεποιθήσεων, ο κατασκοπευτικός καπιταλισμός σε πλήρη ανάπτυξη, φόβος και αστυνομοκρατία για ό,τι διαφεύγει, για ό,τι εξακολουθεί να παραμένει κριτικό. Τη θέση του κριτικού, σκεπτόμενου και δημοκρατικού πολίτη, καταλαμβάνει το φοβισμένο και καθηλωμένο άτομο. Τη θέση του δημιουργού παίρνει το άτομο-εξάρτημα της μηχανής, ο άσκεφτος, χαρούμενος "δούλος", για τον οποίο το νόημα της ζωής είναι η διαρκής προσπάθεια τεχνητών εκκρίσεων ορμονών χαράς και ηδονής. Η εξάρτηση της ανθρώπινης ύπαρξης από τις νέες τεχνολογίες αυξάνεται ολοένα και περισσότερο και τείνει να συμβεί αυτό που πρόεβλεψε η Χάνα Άρεντ όταν έλεγε πως αν η γνώση διαχωριστεί από την κριτική σκέψη τότε ο άνθρωπος κινδυνεύει να γίνει δούλος των δημιουργημάτων του.

Η πολιτική πλέον δεν είναι παρά μία μετα-πολιτική, η οποία δεν έχει καμία σχέση με την πολιτική, αφού αποσκοπεί στη σύμπραξη όχι κριτικών πολιτών αλλά φοβισμένων ανθρώπων, τρομαγμένων ψηφοφόρων που χειραγωγούνται μέσω του φοβερού μηχανισμού των νέων μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Ο φόβος έχει καταστεί η βάση της μεταπολιτικής: φόβος των μεταναστών, φόβος της εγκληματικότητας, φόβος της ανεργίας, φόβος του λουκέτου, φόβος των νέων, των ομοφυλόφιλων, των αλλόφυλων, των αλλόθρησκων, φόβος των άλλων και του άλλου, του διαφορετικού, φόβος όλων για όλους. Ο φόβος είναι πλέον βασικό στοιχείο της κοινωνικής συνοχής. Το μίσος είναι που (ετερο)καθορίζει και δημιουργεί χαρακτήρα και ταυτότητα, όχι η αγάπη και η αλληλεγγύη. Κου Κλουξ Κλαν παντού. Κοινωνία του φόβου και του τρόμου. Μία τρομοκρατική κοινωνία που τρομοκρατεί και τρομοκρατείται. Κοινωνία «νοικοκυραίων κυρ-Παντελήδων». Αυτή είναι η κοινωνία της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης στην εποχή της μετάβασης στη ρομποτική εποχή. Μια κοινωνία που οδηγείται σε νέους "εμφυλίους των κάτω", σε έναν νέο ολοκληρωτισμό. Οι ΗΠΑ είναι το πιο πρόσφατο τρανταχτό παράδειγμα.

Μία πραγματικά δημοκρατική πολιτική απάντηση εστιάζει στην προαγωγή της γνώσης και της κριτικής σκέψης, στην κριτική συνείδηση και τη διαρκή επιλογή εναλλακτικών λύσεων, στην καταγραφή της θεωρίας μαζί με ό,τι αντιστέκεται, στην ενίσχυση της πεποίθησης για τη δυνατότητα δημιουργίας μιας μη καταπιεστικής ανθρώπινης κοινότητας, μιας κοινωνίας όχι των ανισοτήτων, όχι του ελέγχου, του φόβου και του μίσους, αλλά της αγωνιστικής αλληλεγγύης και της αγαπητικής συνύπαρξης. Όπου αγάπη δε θα σημαίνει κένωση από Εγώ, αλλά εκχώρηση χώρου για τον Άλλο και τους άλλους, δηλαδή μια νέα κουλτούρα του Εμείς. Γιατί, όπως έλεγε ο Alain Badiou, «…η αγάπη δεν είναι σύμβαση μεταξύ δύο ναρκισσιστών. Είναι μια κατασκευή που αναγκάζει τους συμμετέχοντες να ξεπεράσουν τον ναρκισσισμό. Για να διαρκέσει η αγάπη κάποιος πρέπει να επανεφεύρει τον εαυτό του... Απαιτεί δουλειά... Η αγάπη είναι τόσο συνάντηση όσο και κατασκευή. Είναι ένα σχέδιο συν-κατασκευής. Είναι η γέννηση της συν-δυνατότητας.  Είναι μια διαδικασία αλήθειας». Αυτή η αγάπη αναπτύσσεται από τους μικρούς διαπροσωπικούς πυρήνες μέχρι τις ευρύτερες κοινωνικές συλλογικότητες, εκεί όπου ο αγώνας για μία κοινωνία χωρίς αδικημένους και απόκληρους είναι κοινός, εκεί όπου ο παθολογικός ναρκισσισμός δεν έχει θέση, εκεί όπου βιώνεται η ασύγκριτη χαρά ενός κόσμου που ξέρει να μοιράζεται...

Η νέα λογοκρισία

 Κάποτε (τη δεκαετία του 1960), όταν «οι στρατιές της νύχτας» (από το ομώνυμο βιβλίο του Νόρμαν Μέηλερ), οι δημοκράτες νέοι των Ηνωμένων Πολιτειών  περικύκλωναν το αμερικανικό Πεντάγωνο, διαμαρτυρόμενοι για τον πόλεμο στο Βιετνάμ, δεν υπήρξε καμία εισβολή, μόνο συνθήματα και τραγούδια. Σήμερα, βαριά οπλισμένοι ακροδεξιοί οπαδοί του απερχόμενου προέδρου Ντόναλντ Τραμπ εισβάλλουν στο Καπιτώλιο, σπάνε, δέρνουν, καταστρέφουν. Η διαφορά είναι ποιοτική. Κι όμως κάποιοι επιμένουν να τους ταυτίζουν, να θεωρούν ότι η βία είναι ίδια, είτε είναι επιθετική είτε αμυντική. Τη σύγχυση καλλιεργούν και εκείνοι που θέλουν να επιβάλλουν την αστυνομοκρατία, που δεν θέλουν καμία αντίδραση στην κατεστημένη εξουσία, καμία αμφισβήτηση, καμία διαμαρτυρία. Είναι οι «αστυνομοκράτες» στην Ελλάδα που επιδεικνύουν σεβασμό στην «Ορθοδοξία» και άγρια βία εναντίον των φοιτητών. Είναι οι «Δημοκρατικοί» των ΗΠΑ που οιμώζουν εναντίον της υπαρκτής βίας των οπαδών του Τραμπ, αλλά οι οποίοι βομβαρδίζουν άλλους λαούς (πλην βέβαια του αμερικανικού).

Σήμερα, βρισκόμαστε απέναντι σ’ έναν νέο κίνδυνο. Οι κολοσσοί του διαδικτύου αποφάσισαν να κλείσουν τους λογαριασμούς του Ντόναλντ Τραμπ με την αιτιολογία ότι προέτρεπε τους οπαδούς του σε βίαιες και σε κάθε περίπτωση παράνομες ενέργειες. Αυτό χαιρετίστηκε από τους δημοκράτες όλου του κόσμου. Γρήγορα, όμως, η ικανοποίηση παραχώρησε τη θέση της στον σκεπτικισμό και το φόβο. Η εξουσία των ιδιοκτητών-διαχειριστών των κοινωνικών δικτύων αποδεικνύεται τεράστια και είναι ανεξέλεγκτη. Και διερωτάται κανείς, τι θα γίνει αύριο, αν οι «εταιρίες του διαδικτύου» στραφούν εναντίον των δημοκρατών, ερμηνεύοντας τις πολιτικές ελευθερίες κατά το δοκούν;

Για να είμαστε συγκεκριμένοι, οι εταιρείες μπορεί να στράφηκαν εναντίον του Τραμπ, αλλά δεν κάνουν το ίδιο, όταν κάτι ανάλογο συμβαίνει στο εξωτερικό των ΗΠΑ. Τα κριτήριά τους έχουν δύο μέτρα και δύο σταθμά. Παράδειγμα: Ο Πωλ Κρούγκμαν έγραφε στην εφημερίδα The New York Times: «Αν ο Τραμπ ενθαρρύνει τη βία και μιλάει για στρατιωτικές λύσεις απαντώντας σε κατά κανόνα ειρηνικές διαδηλώσεις, τι θα κάνει, αυτός και οι υποστηρικτές του, αν διαπιστώνει ότι κινδυνεύει να χάσει τις εκλογές του Νοεμβρίου;». Η δημοσιογράφος Helen Buyniski, του απάντησε: «Η εφημερίδα The New York Times χύνει τώρα δάκρυα για τον φασισμό - (αλλά αυτό δεν συμβαίνει) όταν οι σελίδες της έχουν χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή συναίνεσης για τους πολέμους στο εξωτερικό…». Αυτό δεν είναι το αποκορύφωμα της υποκρισίας; Ρωτάει η δημοσιογράφος και καταλήγει: «Η μαζική βία είναι αποδεκτή όταν συμβαίνει σε πολίτες εκτός των ΗΠΑ.»!

Στην Ελλάδα, εκτός από την παραδοσιακή λογοκρισία, αυτή που βασίζεται στα "εξωνημένα" ΜΜΕ και την απόλυση δημοσιογράφων, που τολμούν να ασκήσουν κριτική στην εξουσία, υπάρχει και μια άλλη μορφή λογοκρισίας, αυτή που αρχίζει να διαμορφώνεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Εκτός από τα Ellinika Hoaxes, που είναι εντεταλμένα από το Facebook να ελέγχουν τα fake news, και είναι γενικά παραδεδεγμένο ότι είναι αναξιόπιστα και συντηρητικής πολιτικής κατεύθυνσης, υπάρχουν και οι κομματικοί μηχανισμοί, που οργανώνουν μαζικές αναφορές στο Facebook εναντίον σελίδων, που ασκούν κριτική στην κυβέρνηση, και οι οποίες «κλείνουν» με αυτόματη «απόφαση» όχι ανθρώπων, αλλά των αλγορίθμων του Facebook. 

Όλα αυτά καταδεικνύουν ότι τα νέα μέσα επικοινωνίας απαιτείται να τεθούν υπό δημοκρατικό έλεγχο, να διαμορφωθεί ένα δημοκρατικό πλαίσιο λειτουργίας και ελέγχου της αυθαιρεσίας των διαχειριστών τους, όσο είναι ακόμα νωρίς…