ΓΙΩΡΓΟΣ Χ. ΠΑΠΑΣΩΤΗΡΙΟΥ

  [   Γιώργος X. Παπασωτηρίου   /artinews.gr / 27.01.26 ] Glyph Της Ali Smith, Μυθιστόρημα εκδόσεις Hamish Hamilton  Ο Έντουαρντ Σαΐντ μέμφονταν τους «ειδήμονες» και την «ειδημοσύνη» που έχει καταστεί μία υπηρεσία πωλούμενη στην κεντρική εξουσία, η οποία βασίζεται στη «μη παρέμβαση». «Λέμε στους φοιτητές μας», έλεγε ο Σαΐντ, «ότι υπερασπιζόμαστε την κλασική παιδεία, τις αρετές μιας φιλελεύθερης εκπαίδευσης και τις πολύτιμες απολαύσεις της λογοτεχνίας ακόμη και όταν παραμένουμε αδρανείς (ίσως και ανίκανοι) σε ό,τι αφορά τον ιστορικό και κοινωνικό κόσμο (…) οι ανθρωπιστές και οι διανοούμενοι αποδέχονται την ιδέα ότι κάποιος μπορεί να διαβάζει υψηλή λογοτεχνία και ταυτόχρονα να σκοτώνει και να ακρωτηριάζει, επειδή ο πολιτιστικός κόσμος χρησιμεύει γι’ αυτό το είδος μεταμφίεσης..» (Ε. Σαΐντ, Η κριτικής της κριτικής κριτικής).  Το θυμήθηκα διαβάζοντας για το μυθιστόρημα της Ali Smith, Glyph στον The Guardian. Ένα μυθιστόρημα που παραπέμπει στη γενοκτονία που...

  [   Γιώργος X. Παπασωτηρίου   /artinews.gr / 22.01.26 ]  Γιατί ψηφίζουμε «ναρκισσιστές» όπως ο Τραμπ; Γιατί υπάρχει μια προτίμηση στην ακροδεξιά αντί για την αριστερά; Πολλοί θεωρούν ότι αυτό οφείλεται στην «ναρκισσιστικοποίηση της κοινωνίας» λόγω της υποχώρησης του λόγου της αριστεράς και των συνδικάτων και της απαξίωσης της συλλογικότητας. Η εξήγηση αυτή αποδίδει μεγαλύτερη βαρύτητα στην ιδεολογία και τη διάδοσή της μέσω των ιδεολογικών μηχανισμών. Γι’ αυτό εδώ μιλάμε περισσότερο για τον «ατομικισμό» που είναι μια ατομική επιλογή, ενώ σήμερα μιλάμε για τον «δομικό εγωισμό» που δεν είναι επιλογή, αλλά καταναγκασμός. Ο κοινωνιολόγος Camille Peugny στο βιβλίο του "Le triomphe des égoïsmes: Une nouvelle contrainte sociale" (Ο θρίαμβος των εγωισμών: ένας νέος κοινωνικός καταναγκασμός), που κυκλοφόρησε τον Ιανουάριο του 2026, υποστηρίζει ότι ο εγωισμός έχει μετατραπεί από ατομικό και ψυχολογικό χαρακτηριστικό σε μια γενικευμένη κοινωνική λογική...

  [   Γιώργος X. Παπασωτηρίου   /artinews.gr / 20.01.26 ] Οι δημοκρατίες τον 21ο αιώνα δεν ανατρέπονται, αλλά απονεκρώνονται καθώς σταδιακά διαβρώνονται. Γι’ αυτό αποκαλούνται «δημοκρατίες ζόμπι». Ο όρος δημοκρατία ζόμπι περιγράφει ένα πολίτευμα που διατηρεί την εξωτερική του μορφή αλλά που έχει χάσει το στοιχειώδες αστικοδημοκρατικό περιεχόμενο. Εκλογές διεξάγονται, αλλά είναι κενές νοήματος τελετουργίες, καθώς το κόμμα που βρίσκεται στην εξουσία ελέγχει τον εκλογικό μηχανισμό (χρηματοδοτεί τα ΜΜΕ, τους ψηφοφόρους -ΟΠΕΚΕΠΕ-, τάζει δουλειές σε επιχειρηματίες αλλά και εργαζόμενους). Οι θεσμοί είναι κελύφη αδειανά. Η δικαιοσύνη, τα ΜΜΕ και η δημόσια διοίκηση χάνουν την ανεξαρτησία τους και μετατρέπονται σε «όργανα» της εκάστοτε κυβέρνησης.  Κρατικοί αξιωματούχοι - εισαγγελείς, γενικοί επιθεωρητές, επικεφαλής ανεξάρτητων αρχών, επίτροποι, κεντρικοί τραπεζίτες - απολύονται ή δεν εξελίσσονται και οι θέσεις τους παραδίδονται σε υπαλλήλους πιστούς στον ηγέτη. Η νο...

  Μια συζήτηση με τον  Αράνγκ Κεσαβαρζιάν Δημοσιεύουμε «Μια συζήτηση για «τις πιο έντονες διαμαρτυρίες» από το 1979, την προοπτική αμερικανικής επέμβασης, την σουρεαλιστική αναβίωση του Ρεζά Παχλεβί - και το μέλλον της ιρανικής κοινωνίας» στην ηλεκτρονική έκδοση του περιοδικού Equator (https://www.equator.org/articles/iran-explosion-long-in-the-making). -…Αυτές είναι οι πιο έντονες διαμαρτυρίες που έχουμε δει στο μετεπαναστατικό Ιράν. Περιλαμβάνουν μεγάλες πόλεις όπως η Τεχεράνη και η Μασάντ, μικρές πόλεις σε όλη τη χώρα και περιαστικές γειτονιές στα περίχωρα μεγάλων πόλεων. Καλύπτουν επίσης πολλαπλές τάξεις. Έχουμε ξεπεράσει κατά πολύ τις αρχικές ημέρες διαμαρτυριών που επικεντρώνονταν σε εμπόρους σε εμπορικά κέντρα που αντιδρούσαν στην κατακόρυφη πτώση της αξίας του ριάλ και στον εκτοξευόμενο πληθωρισμό. Αλλά με τον όρο ένταση, αναφέρομαι επίσης στον θυμό που είναι αισθητός μεταξύ των Ιρανών. Ένας θυμός που έχει τις ρίζες του σε ένα διάχυτο αίσθημα απελπισίας. Η κλιμάκωση τη...

  Κάποιοι αποδίδουν τη συμπεριφορά του Τραμπ σε ψυχοπαθολογικούς παράγοντες. Όμως η «τρελοποίηση» δεν βοηθά στην κατανόηση της πολιτικής και δη της ιμπεριαλιστικής. Όπως δεν συνιστά "κλειδί" για την κατανόηση του ναζισμού η τρελοποίηση του Χίτλερ. Θυμίζω την Αμερικανίδα συγγραφέα Κάρολ Όουτς που έλεγε πως «Δεν μπορούσες να ισχυριστείς ότι οι Ναζί ήταν παράφρονες, γιατί τα στοιχεία δείχνουν ότι ήταν απόλυτα, υπολογιστικά λογικοί. Στην υπηρεσία της παράνοιας, αλλά πάντως λογικοί». Το ίδιο, λέω, ότι ισχύει και για τον Τραμπ. Πίσω από τον παθολογικό ναρκισσισμό του υπάρχει ένας αυστηρά λογικός (κυνικός αλλά λογικός) υπολογισμός και τα συμφέροντα των Ολιγαρχών (των δισεκατομμυριούχων που τείνουν να κάνουν μια "χαψιά" τους εκατομμυριούχους -συγκεντρωτισμός του κεφαλαίου). Η διαφορά στην πολιτική Τραμπ συνίσταται στο ότι για πρώτη δεν χρησιμοποιούνται τα παλαιά προσχήματα για τη νομιμοποίηση των ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων όπως τα περί «εισαγωγής της δημοκρατίας» (Αφγανιστά...

  [   Γιώργος X. Παπασωτηρίου   /artinews.gr / 08.01.26 ] Δεν είναι ο Μαρξ, δεν είναι ο Λένιν ούτε ο Κουτσούμπας που μιλούν για τον «ιμπεριαλισμό ως το ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού», είναι οι The New York Times που χαρακτηρίζουν «αχαλίνωτο ιμπεριαλισμό» την εξωτερική πολιτική του Αμερικανού προέδρου Τραμπ λόγω της στρατιωτικής επέμβασης στη Βενεζουέλα και τις επαπειλούμενες επεμβάσεις σε χώρες της Λατινικής Αμερικής και ιδιαίτερα στην Γροιλανδία. Αλλά γιατί ο ιμπεριαλισμός του Τραμπ έχει χάσει τον «χαλινό» του; Αυτό οφείλεται άραγε στην ναρκισσιστική προσωπικότητα του προέδρου των ΗΠΑ όπως έγραψε η ψυχίατρος Marie-France Hirigoyen, ή στη σύγκρουση συμφερόντων; Ασφαλώς η προσωπικότητα των ηγετών διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην διαμόρφωση των γεγονότων αλλά όχι καθοριστικό. Η εξωτερική πολιτική του Τραμπ διαφοροποιείται από αυτή των προκατόχων του λόγω αδυναμίας και όχι δύναμης. Με άλλα λόγια, ο Λευκός Οίκος ρίχνει στην παγκόσμια ζυγαριά το συγκριτικό του πλεονέκτ...

  [   Γιώργος X. Παπασωτηρίου   /artinews.gr / 05.01.26 ] Οι ενέργειες του Τραμπ (όπως η επέμβαση στη Βενεζουέλα ή η χρήση δασμών ως μέσο πίεσης) επιβεβαιώνουν τον αποκαλούμενο neo-royalism (νεο-μοναρχισμό) του, σύμφωνα με τον οποίο η αμερικανική ισχύς λειτουργεί πέρα από τα παραδοσιακά πλαίσια του διεθνούς δικαίου. Πολλοί αναλυτές αποκαλούν την κοσμοθεωρία Τραμπ «νέο-μοναρχική» (neo-royalism), καθώς ο Τραμπ αντιμετωπίζει το διεθνές σύστημα όχι ως ένα σύνολο θεσμών και κανόνων (ΟΗΕ, ΠΔ Χάγης κ.ά.), αλλά ως μια αρένα όπου κυριαρχούν οι διαπροσωπικές σχέσεις μεταξύ ισχυρών ηγετών. Οι διεθνείς κανόνες και το δίκαιο περνούν σε δεύτερη μοίρα μπροστά στην ισχύ. Οι σχέσεις βασίζονται σε προσωπικές συμφωνίες, κολακείες ή πιέσεις προς μεμονωμένους ηγέτες, θυμίζοντας τη διπλωματία παλαιότερων αιώνων. Συστήματα όπως η ΕΕ θεωρούνται εμπόδια σε αυτό το μοντέλο, καθώς προτάσσουν συλλογικούς κανόνες αντί για την απόλυτη κυριαρχία του ηγέτη ο οποίος ταυτίζεται με το κράτος (κάτι σαν...

  [   ARTI news   /   Κόσμος   / 04.01.26 ]  Η στρατιωτική επίθεση των ΗΠΑ εναντίον της Βενεζουέλας άφησε άναυδη τη διεθνή κοινότητα, συμμάχους και αντιπάλους των ΗΠΑ, οι οποίοι αιφνιδιάστηκαν από την θρασύτατη παρέμβαση σε μια ξένη χώρα. Η αχρήστευση των μηχανισμών επιβολής του διεθνούς δικαίου και το προηγούμενο που δημιουργεί η επίθεση Τραμπ στη Βενεζουέλα ανοίγει την όρεξη στην Κίνα αναφορικά με την Ταϊβάν αλλά και σε περιφερειακές δυνάμεις όπως η Τουρκία. Αλλά αυτό δεν φαίνεται να απασχολεί τον πρωθυπουργό της Ελλάδας Κυρ. Μητσοτάκη που ευθυγραμμίστηκε πλήρως με τους «πανηγυρισμούς» του ακροδεξιού προέδρου της Αργεντινής, Μιλέι! Η στρατιωτική επίθεση των ΗΠΑ  είναι «σοκαριστική γιατί τίποτα παρόμοιο δεν έχει συμβεί από το 1989», δήλωσε ο Άλαν ΜακΦέρσον, καθηγητής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Τεμπλ και συγγραφέας του βιβλίου «Σύντομη Ιστορία των Παρεμβάσεων των ΗΠΑ στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική». «Κάποιος θα μπορούσε να σκεφτεί ότι αυτή η επο...

  [   ARTI news   /   Κόσμος   / 03.01.26 ] Ο Τραμπ βομβαρδίζει τη Βενεζουέλα. Ο πρόεδρος της γειτονικής Κολομβίας, Γκουστάβο Πέτρο, ζήτησε άμεση σύγκληση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Οι Λαοί της Λατινικής Αμερικής και των ΗΠΑ ξεσηκώνονται. Διαδηλώσεις ενάντια στην στρατιωτική επίθεση θα γίνουν σήμερα σε πολλές πόλεις των ΗΠΑ. Σύμφωνα με το Answer Coalition οι οργανωτές τονίζουν: «Αυτός ο πόλεμος δεν αφορά το εμπόριο ναρκωτικών, δεν αφορά τη δημοκρατία - αφορά την κλοπή του πετρελαίου της Βενεζουέλας και την κυριαρχία στη Λατινική Αμερική… Πρέπει να βγούμε στους δρόμους και να πούμε όχι σε έναν ακόμη ατελείωτο πόλεμο! Ο λαός αυτής της χώρας δεν θέλει έναν ακόμη πόλεμο! Ένας πόλεμος των ΗΠΑ θα προκαλούσε θάνατο και καταστροφή για τον λαό της Βενεζουέλας. Η πολεμική μηχανή καταναλώνει ένα ασύλληπτο ποσό από τους φόρους μας, ενώ οι εργαζόμενες οικογένειες αγωνίζονται να τα βγάλουν πέρα. Σε έναν ολοκληρωτικό πόλεμο με τη Βενεζουέλα, θα είναι οι νέοι της εργατικ...