Τετάρτη, 14 Απριλίου 2010

Κρίση

Κάποτε το οικονομικό σύστημα(ο αποκαλούμενος καπιταλισμός) βασίζονταν στην πραγματική οικονομία και στην κατανάλωση(προσφορά-ζήτηση). Στη συνέχεια η εικονική οικονομία –οι τιμές των προϊόντων που τζογάρονται στα χρηματιστήρια- υπερκέρασε την πραγματική, δημιουργώντας μία αναλογία 400 προς 1. Έτσι όλοι βλέπαμε μία φούσκα που κάποτε θα έσκαγε. Όπερ και εγένετο. Πέραν τούτων όμως, το όλο σύστημα νομιμοποιούνταν από την ιδεολογία της κατανάλωσης-αναγνώρισης. Όσο κατανάλωνε κανείς σημεία και σύμβολα γινόταν πιο ορατός και αποκτούσε κύρος(συμβολικό κεφάλαιο). Στα μικρο-μεσαία στρώματα της κοινωνίας η ιδεολογία της κατανάλωσης δεν ήταν συνυφασμένη τόσο με την αύξηση των μισθών αλλά με την υπερπροσφορά δανείων. Κάποια στιγμή, όμως, τα δάνεια έπρεπε να επιστραφούν(στεγαστικά, ΗΠΑ) κι αυτό ήταν αδύνατο. Έτσι το κραχ του νεοφιλελεύθερου μοντέλου κατέστη ηχηρό. Όμως παραγνωρίζεται ότι μαζί με το οικονομικό κραχ έχουμε και το κοινωνικό αλλά και το ανθρωπολογικό κραχ, καθώς η αδυναμία κατανάλωσης σημείων οδηγεί σε διάρρηξη τόσο τον κοινωνικό ιστό όσο και τον άνθρωπο που καταδικάζεται στην αφάνεια, ήτοι στο συμβολικό θάνατο.
Ο άνθρωπος-καταναλωτής πριν είχε καθήκον να είναι ευτυχισμένος, ερωτευμένος, ευφορικός, δυναμικός, συμμετοχικός, ενθουσιαστικός· ο πολλαπλασιασμός των σχέσεων και των επαφών του καθώς και η εντατική χρήση σημείων/αντικειμένων συνιστούσαν την αρχή της μεγιστοποίησης της ύπαρξής του, κατά το αντίστοιχο της μεγιστοποίησης του κέρδους και του παραδοσιακού καταναγκασμού για εργασία και παραγωγή. Η καταναλωτική κοινωνία σήμανε μία θεμελιώδη μετάλλαξη της οικολογίας του ανθρώπινου είδους, όπου όλα διέπονταν από το νόμο της ανταλλακτικής αξίας. Τώρα τι; Τώρα Τίποτα. Οι ψευδαισθήσεις της ευτυχίας, της ευφορίας, του ενθουσιασμού έχουν απολεσθεί μαζί με την απώλεια της αγοραστικής δύναμης και της ίδιας της εργασίας. Ποιο κίνητρο, ποιος παράδεισος, ποια χαρά θα παράσχουν τον «αέρα» στα πανιά της ψυχής των πολιτών ώστε να εργάζονται αγόγγυστα; Άγνωστο. Για την ώρα εκείνο που είναι βέβαιο είναι ότι η σωτηρία του συστήματος θα επέλθει με το χαμό εκατομμυρίων ανθρώπων( 200 εκ. σύμφωνα με τον Στίγκλιτζ), ενώ η κοινωνική συνοχή θα διατηρηθεί με τον αυταρχισμό, ήτοι με αστυνομικό τρόπο. Και τούτο γιατί η αντίδραση των θυμάτων είναι σπασμωδική κι ανεμική.

Δεν υπάρχουν σχόλια: