Τρίτη, 21 Νοεμβρίου 2017

Η κλαγγή των καθρεφτών

«Αφού δεν μπορώ να αλλάξω τον κόσμο, προσπαθώ τουλάχιστον να μη με αλλάξει αυτός», είπε ο σύντροφος «… που έφυγε νωρίς». Είναι όμως αυτό δυνατό; Θυμήθηκα τότε, που έγραφα σε μία δεξιά εφημερίδα, και με περισσή μεγαλαυχία υποστήριζα ότι εγώ θα γράφω τα κείμενά μου, και θα παραμείνω ανάλλαχτος. Συνάδελφο της «αριστερής σελίδας» με αποκαλούσε ο Μέμος Φαράκος, που έγραφε στη «δεξιά σελίδα», ενισχύοντας έτσι την άποψή μου. Όμως, μια μέρα μου τηλεφώνησε ένας αναγνώστης της δεξιάς εφημερίδας να με συγχαρεί. Παραδόξως, το ίδιο συνέβη την επόμενη ημέρα από αναγνώστη αριστερής εφημερίδας που αναδημοσίευσε το ίδιο κείμενο. Σοκ. Σύγχυση ταυτότητας. Τελικά ποιος ήμουν; Το κείμενο ήταν το ίδιο, εγώ ήμουν ίδιος, το βλέμμα του κόσμου, για την ακρίβεια των αντίθετων κόσμων, ίδιο! Η αντίθεση είχε εξαλειφθεί κι εγώ έμεινα χωρίς αντιθετικό προσδιορισμό ούτε καν αυτοπροσδιορισμό. Αισθάνθηκα εγκλωβισμένος. Το μέσο καθόριζε το περιεχόμενο. Η αντιδεξιά ρητορική του κειμένου ακυρώθηκε εντελώς από το δεξιό πρόσημο της εφημερίδας. Ακριβώς όπως οι διαμαρτυρίες, όπως ο αντισυστημικός λόγος αφομοιώνεται από το σύστημα και το λιπαίνει, το ανανεώνει, του δίνει τη χαμένη του ενέργεια...
Κι εγώ; Πως μπορώ να σταθώ χωρίς ν’ αλλάξω; Πώς ν’ αντισταθώ στο βλέμμα των άλλων που με αλλάζει ερήμην μου; Εντέλει, είμαστε η γνώμη των άλλων για μας; Και ποιοι είναι οι άλλοι; Ο «κόσμος» της αριστερής εφημερίδας ή ο «κόσμος» της δεξιάς; Εδώ η απάντηση είναι θέμα πολιτικής επιλογής. Υπάρχει, όμως, ένας κόσμος πέραν των μανιχαϊσμών; Κατηγορηματικά όχι. Κι αν υπάρχει, θα βρίσκεται σε υπερορία, εκτός, εξόριστος. Υπάρχει ο κόσμος, λοιπόν, που κυριαρχεί, υπάρχει το κυρίαρχο βλέμμα –ως αξίες, αρχές, κανόνες και Συμβολική τάξη, δηλαδή ματογυάλια- και ο κόσμος που το αμφισβητεί. Για το βλέμμα γίνονται όλοι οι εμφύλιοι, για τους καθρέφτες, για μια «ιδεο-λογία», για την οπτική γωνία απ’ όπου βλέπουμε τον κόσμο και απ’ όπου θέλουμε να μας βλέπει κι αυτός. Και διερωτώμαι, υπάρχει περίπτωση να ξεφύγουμε από την… κλαγγή των καθρεφτών μας;...

Δεν υπάρχουν σχόλια: