Κυριακή, 25 Μαΐου 2008

Ο Σαίξπηρ και οι λύκοι

Ώστε η ύπαρξη των λύκων, οφείλεται στην ύπαρξη των προβάτων! Έτσι διατείνονται κάποιοι που οικειοποιούνται τον Σαίξπηρ για να αποδείξουν τους ισχυρισμούς τους. Εν προκειμένω, το λεχθέν αφορά το… πρόβατο-Πασοκ και το λύκο-ΝΔ. Αλλά εμάς μας ενδιαφέρει κυρίως η διαστρέβλωση του Σαίξπηρ! Όχι για κανένα άλλο λόγο, αλλά γιατί χρησιμοποιείται ως αποδεικτικό στοιχείο μιας αντίληψης που αποκρύπτει τον καταλυτικό ρόλο της εξουσίας. Γιατί το πρόβλημα δεν είναι τα πρόβατα που δήθεν παρέχουν λόγο ύπαρξης στους… λύκους, αλλά η ιεραρχική κοινωνία και η εξουσία, που μεταλλάσσουν τα πρόβατα σε λύκους. Γιατί ο Σαίξπηρ ήταν αντιεξουσιαστής. Ο Μάριος Πλωρίτης, μάλιστα, τίθεται εκ προοιμίου υπέρ της άποψης ότι ο Σαίξπηρ ήταν «οξύς επικριτής της εξουσίας -αναγκαίου κακού και πηγής πλείστων δεινών για χώρες και λαούς» (Ο πολιτικός Σαίξπηρ), σε αντιδιαστολή με τη θέση του Coleridge, που διατείνονταν πως ο ποιητής ήταν υπέρ της εξουσίας. Πιο συγκεκριμένος ο R. Simpson γράφει ότι «υπάρχει ένα πολιτικό ρεύμα στη σκέψη του Σαίξπηρ… που τον οδηγούσε στην αντιπολίτευση. Αν και καλοδέχτηκε την άνοδο του Ιακώβου Α΄ στον θρόνο, γρήγορα απογοητεύθηκε και όταν ασχολήθηκε με την ιστορία της Ρώμης, ‘’της στενοχώριας του ο χειμώνας’’, έγινε πιο ζοφερός παρά ποτέ». Ο Σαίξπηρ είχε διαγνώσει με σαφήνεια το «αιώνιο σχήμα» της λειτουργίας, των δολιοτήτων, των μεθόδων και των συνεπειών της εξουσίας και το απεικόνισε στα περισσότερα έργα του. Ο τύπος αυτού του σχήματος (του τροχού της εξουσίας, ο οποίος γυρίζει) εκδιπλώνεται, κατά τον Πλωρίτη, στο έργο του ποιητή ως εξής : «Αρχομανία - Αγώνας για την εξουσία - Κατάκτηση της εξουσίας - Άσκηση της εξουσίας - Κατάχρηση της εξουσίας - Πτώση του εξουσιαστή». Άρα το πρόβλημα είναι η εξουσία, αυτή «η διόλου μεταφυσική δύναμη που από-ανθρωπίζει κι εκείνους κι ετούτους, αυτός ο πόθος κυριαρχίας, η libido dominandi, που σπρώχνει ακατανίκητα τους ανθρώπους προς την εξουσία, την οποία πρέπει να κατακτήσουν ακόμα και με το έγκλημα. Κι αυτός ο τρόμος, ο πανικός μη χάσουν την εξουσία που κέρδισαν, τους παρακινεί αναπότρεπτα στην καταπίεση, στην τρομοκρατία, στην τυραννία, στο έγκλημα"

Δεν υπάρχουν σχόλια: